Νέο ξεκίνημα για το Χιονοδρομικό Κέντρο του Ψηλορείτη (φωτογραφίες)

by litsa TSANTIRAKI

Τελευταία Ενημέρωση:

Μέσα στο χειμώνα ευελπιστεί ο δήμαρχος Ανωγείων, Σωκράτης Κεφαλογιάννης, πως θα προχωρήσει η δημοπράτηση του έργου αναβάθμισης και επισκευής του εγκαταλελειμμένου χιονοδρομικού κέντρου στις παρυφές του Ψηλορείτη, πάνω από το Οροπέδιο της Νίδας.

Καλώς εχόντων των πραγμάτων οι εργασίες θα ξεκινήσουν από τον Απρίλιο του 2021, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση του έργου από το ΕΣΠΑ.

Από πλευράς του κ. Κεφαλογιάννη καταβάλλεται προσπάθεια εδώ και χρόνια να μπορέσει το χιονοδρομικό «φάντασμα» να επαναλειτουργήσει, νόμιμα, προσφέροντας στην τουριστική αναβάθμιση της περιοχής και μάλιστα σε νεκρούς τουριστικά για την Κρήτη μήνες. Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα το χιονοδρομικό κέντρο είναι κάτι παραπάνω από τραγική.

Δεκάδες ζώα το χρησιμοποιούν ως στάνη ενώ δεν υπάρχει ούτε τετραγωνικό μέτρο του που δεν έχει καλυφθεί από παχύ στρώμα κοπριάς. Οι πέτρινες κατασκευές του διατηρούνται σε αρκετά καλή κατάσταση ενώ οι τσιμεντένιες έχουν υποστεί μεγάλη φθορά.
Τα παράθυρα και οι πόρτες είναι είτε σπασμένα είτε έχουν αφαιρεθεί ενώ η πίστα που είχε διαμορφωθεί για τους λάτρεις του σκι έχει γεμίσει με θάμνους και μόλις που ξεχωρίζει από το υπόλοιπο βουνό.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε η Φωνή του Μαλεβιζίου με το δήμαρχο Ανωγείων μας μετέφερε την αγωνία του όχι τόσο για την ανακατασκευή του κτιρίου, που είναι ήδη σε καλό δρόμο, αλλά για το πώς στη συνέχεια θα μπορεί να γίνει μια σωστή διαχείριση του ώστε να ωφεληθεί και ο τόπος και οι χρήστες της υποδομής.

Υπάρχουν ευθύνες;

Σε ερώτηση μας για το αν υπάρχουν ευθύνες για την ερήμωση του χιονοδρομικού και τη μετατροπή του σε στάνη ο κ. Κεφαλογιάννης είπε, «τριάντα χρόνια απραξίας, σαφώς και υπάρχουν ευθύνες. Αν δεν έκανα τίποτα γι’ αυτήν την κατάσταση τότε θα είχα ευθύνη κι εγώ, θα ήμουν μέρος της ευθύνης».

Αναφορικά με το κατά πόσο ευθύνεται ή όχι ο δήμος Ανωγείων ο κ. Κεφαλογιάννης απαντά πως το χιονοδρομικό κατασκευάστηκε και δεν είχε άδεια για να λειτουργήσει.

«Είναι γνωστό πως πριν από 20 χρόνια το Δημόσιο εκτελούσε έργα χωρίς οικοδομικές άδειες. Οι περισσότερες δομές πάνω σε βουνά δεν είχαν νόμιμη άδεια μέχρι πρόσφατα που τακτοποιήθηκαν από το νόμο για τα αυθαίρετα».

Σε αυτό το πλαίσιο, εξηγεί, σταμάτησε και η λειτουργία του χιονοδρομικού αφού ο δήμος δεν διέθετε τις νόμιμες άδειες που απαιτούνταν. Έτσι, εκτιμά ο δήμαρχος Ανωγείων, παρέμεινε σε λειτουργία μέχρι που υπήρχαν χρηματοδοτήσεις για να το στηρίξουν και μετά έκλεισε και ερήμωσε.

Σε ότι αφορά τώρα στα πρόβατα που το χρησιμοποιούν ως μαντρί ο κ. Κεφαλογιάννης θεωρεί πως από τη στιγμή που περιφράξεις στην περιοχή δεν υπάρχουν και τα πρόβατα γυρίζουν ελεύθερα παντού, γι αυτό άλλωστε μιλάμε για αόρι, κανείς δεν τους έχει υποδείξει να σταλίζουν εκεί.

Καταλήγοντας ο ίδιος μας επισημαίνει πως θέλει τόσο το χιονοδρομικό όσο και το τουριστικό περίπτερο στη Νίδα να αποκατασταθούν και να λειτουργήσουν ξανά.
Όμως είναι καίριας σημασίας να βρεθούν άνθρωποι να τα λειτουργήσουν και να πάνε παραπέρα.
Αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να είναι γνώστες της διαχείρισης τέτοιων δομών, νέοι, που θα θελήσουν αν δουλέψουν και να ζήσουν μέσα απ αυτό τα σπίτια τους, αναφέρει με έμφαση ο κ. Κεφαλογιάννης.

Η προϊστορία του Χιονοδρομικού

Ο αρχιτέκτονας Γιώργης Πετράκης είχε καταγράψει στην ομάδα Cretan Mondernism την ιστορία της δημιουργίας του «χιονοδρομικού κέντρου του Ψηλορείτη» κι έχει ενδιαφέρον να τη θυμηθούμε:
«Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 ο ΕΟΤ επιχειρεί να υλοποιήσει ένα σημαντικό πρόγραμμα ανάπτυξης υποδομών χειμερινού τουρισμού στην Ελλάδα.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας κατασκευάζονται οι πρώτες υποδομές ενός μικρού χιονοδρομικού κέντρου δυτικότερα και σε μικρή απόσταση από την θέση του σημερινού «Χιονοδρομικού κέντρου» Ανωγείων.
Το Κέντρο αποτελείται από δύο μικρούς συρόμενους αναβατήρες (πιατάκια) για αρχάριους 150 και 70 μέτρων αντίστοιχα.
Στην θέση του υφιστάμενου εγκαταλελειμμένου κτιρίου κατασκευάζονται τρεις βάσεις από μπετόν πάνω στις οποίες τοποθετούνται αντίστοιχα τρεις προκατασκευασμένοι οικίσκοι για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών.
Μία μεταλλική σκάλα – διάδρομος ενώνει το χώρο των οικίσκων με το χώρο αφετηρίας των αναβατήρων.
Για την λειτουργία των στοιχειωδών υποδομών αυτών ο ΕΟΤ δεν έχει φροντίσει να δημιουργήσει και τους αντίστοιχους μηχανισμούς και δομές διαχείρισης, δεδομένου ότι διαπιστώνεται σύντομα η ακαταλληλότητα του χώρου που αναπτύσσονται οι πίστες».

Οι προσπάθειες του Δήμου Ανωγείων

«Το 1985, νέος αρχιτέκτων τότε, αναφέρει ο κ. Πετράκης, είχα την τιμή να μου αναθέσει ο δήμαρχος Ανωγείων Γιώργης Κλάδος την ευθύνη της υλοποίησης της «Προγραμματικής Σύμβασης ΕΟΤ – Δήμου Ανωγείων για την Τουριστική Ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής Ανωγείων». Στο πλαίσιο αυτής της ανάθεσης, εκτός των άλλων, υλοποιήθηκε η μελέτη και στην συνέχεια η συντήρηση – αποκατάσταση των μητάτων της περιοχής της Νίδας.

Στο πλαίσιο αυτής της ανάθεσης, εκτός των άλλων, υλοποιήθηκε η μελέτη και στην συνέχεια η συντήρηση – αποκατάσταση των μητάτων της περιοχής της Νίδας.

Κατά την περίοδο υλοποίησης των εργασιών αποκατάστασης των μητάτων (1986-1987) με προσωπική μου πρωτοβουλία και κάτω από αντίξοες συνθήκες (μοναχικές εβδομαδιαίες αναβάσεις- επισκέψεις στο χώρο για όλο το χειμώνα του 1986-87) έκανα συστηματικές μετρήσεις των χιονοπτώσεων στην ευρύτερη περιοχή των εγκαταστάσεων του «χιονοδρομικού κέντρου» και με λεπτομερείς αναφορές ενημέρωσα το ειδικό τμήμα τεχνικής υπηρεσίας του ΕΟΤ που είχε και την ευθύνη για τον σχεδιασμό των Χιονοδρομικών.

Οι υπεύθυνοι του ΕΟΤ αποφάσισαν το 1988 τη μεταφορά των υποδομών στην σημερινή θέση όπου οι μετρήσεις έδειχναν ικανοποιητικές ποσότητες (70-120 εκατοστά) με μεγάλη διάρκεια χιονιού (Δεκέμβριο –αρχές Μαρτίου) και μπορούσαν να αναπτυχτούν λειτουργικές πίστες μήκους περίπου 450 μέτρων.

Η τεχνική υπηρεσία του ΕΟΤ στην συνέχεια εκπόνησε την μελέτη για τις αναγκαίες υποδομές, εξοπλισμό και διαμορφώσεις και σε μένα ανατέθηκε η εκπόνηση της αρχιτεκτονικής μελέτης του κτιρίου πάνω στο κτιριολογικό πρόγραμμα που μου δόθηκε.
Στο σημείο αυτό πρέπει να τονίσω ότι όλοι γνωρίζαμε ότι το συγκεκριμένο «χιονοδρομικό κέντρο», θα είναι ουσιαστικά μια εκπαιδευτική υποδομή για αρχάριους , με τοπική εμβέλεια.

Η μελέτη παραδόθηκε και εγκρίθηκε το 1990 και τον ίδιο χρόνο υλοποιήθηκε το κτιριακό έργο από την κατασκευαστική εταιρεία του δήμου Ανωγείων.

Εκτός από το κεντρικό κτίριο κατασκευάστηκε το κτίριο για το ρατράκ καθώς και μικρότερο κτίριο για την αναγκαία γεννήτρια. Το κεντρικό κτίριο υποδοχής δεν εξοπλίστηκε και για άλλη μια φορά ο ΕΟΤ, που διέθετε και την σχετική τεχνογνωσία, δεν φρόντισε να βοηθήσει το δήμο Ανωγείων να δημιουργήσει τις απαραίτητες δομές και μηχανισμούς λειτουργίας και διαχείρισης του έργου.
Παρόλα αυτά για τα επόμενα δύο τρία χρόνια με εθελοντική δουλειά και την πρωτοβουλία ιδιωτών (ο Γιάννης Κονταξάκης μπορεί να δώσει πολλές περισσότερες σχετικές πληροφορίες), το «κέντρο» φάνηκε να ζωντανεύει με την μερική λειτουργία των αναβατήρων (τύπου άγκυρας) και να φαίνεται ότι θα μπορούσε να αποκτήσει το δικό του κοινό. Αντικειμενικά όμως χωρίς δυνατότητα συνεχούς απρόσκοπτης πρόσβασης και λειτουργικούς χώρους υποδοχής καταλήξαμε στην εγκατάλειψη και την εξαθλίωση των χώρων και των εγκαταστάσεων με τα γνωστά αποτελέσματα, της κλοπής μεγάλου μέρους του εξοπλισμού, την μετατροπή του κτιρίου σε στάβλο κλπ.

Το 2012 ο τότε δήμαρχος Ανωγείων, Σωκράτης Κεφαλλογιάννης, μου ανέθεσε να εκπονήσω μια μελέτη αποκατάστασης των κτιριακών εγκαταστάσεων και την προμήθεια του απαραίτητου εξοπλισμού με σκοπό την λειτουργία τους σαν ορεινό καταφύγιο το οποίο θα αποτελεί χώρο στάσης και ενημέρωσης επισκεπτών του ορεινού όγκου Ψηλορείτη θα παρέχει την δυνατότητα άσκησης ψυχαγωγικών φυσιολατρικών δραστηριοτήτων και την εφαρμογή προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σε συνδυασμό με άσκηση δραστηριοτήτων βουνού σε ομάδες μαθητών από όλη την Κρήτη ενταγμένες στο εκπαιδευτικό τους πρόγραμμα.

Η μελέτη ολοκληρώθηκε (με την συμμετοχή των συνεργατών μου Ανδρονίκης Ιωαννίδου, Εύης Δοριάκη, Άννας Νερατζούλη, Μαργαρίτας Χαιρέτη και Σοφίας Χατζηιωάννου) και παραδόθηκε αλλά δεν γνωρίζω τους λόγους για τους οποίους δεν υλοποιήθηκε τότε το έργο. Φαίνεται όμως ότι ο δήμος Ανωγείων προσπαθεί σήμερα να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την αποκατάσταση και την λειτουργία των εγκαταστάσεων με καλλίτερες προοπτικές.

Ας ελπίσουμε ότι θα ευοδωθούν οι προσπάθειες ώστε και η «ντροπή» της σημερινής εικόνας των εγκαταστάσεων να εκλείψει και η Κρήτη να αποκτήσει μια υποδομή που μπορεί να προσφέρει πολλές συνέργειες στην ανάπτυξη και απόλαυση χειμερινών δραστηριοτήτων βουνού».

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΕΛΕΝΗ ΒΑΣΙΛΑΚΗ


Related Articles

Το fonimaleviziou.gr χρησιμοποιεί cookies για να διασφαλίσει ότι θα έχετε την καλύτερη εμπειρία στην επίσκεψη σας. Διαβάστε εδώ περισσότερα για την Πολιτική Απορρήτου Προσωπικών Δεδομένων Αποδέχομαι Περισσότερα...