Θεαματικά είναι τα νούμερα των εξαγωγών των Κρητικών προϊόντων, με το ελαιόλαδό να «σηκώνει την σημαία» και να κόβει με διαφορά το νήμα στην κούρσα ανόδου που κατέγραψαν το πρώτο εξάμηνο του 2023 και παρουσιάζει η μ«Φ.Μ.».
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Το Ελαιόλαδο έφτασε τα 338,5 εκ. ευρώ, καταλαμβάνοντας το 58,4% του συνόλου των κρητικών εξαγόμενων προϊόντων και το 78,8% στην κατηγορία των Τροφίμων & Ποτών, με αύξηση 208% σε αξία και 142% σε ποσότητα, σε σχέση με το περυσινό αντίστοιχο διάστημα.
Το 2023 φαίνεται πως θα αποδειχτεί νέα χρονιά ρεκόρ για τις κρητικές εξαγωγές, και σύμφωνα με τους εξαγωγικούς φορείς είναι καθοριστική για την πορεία των εξαγωγικών επιδόσεων του νησιού μας! Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. που επε ξεργάστηκε ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Κρήτης η ιδιαίτερα εντυπωσιακή αύξηση αφορά συ νολικά στις εξαγωγές της Κρήτης το χρονικό διάστημα του Ιανουαρίου – Ιουνίου του 2023. Οι κρητικές εξαγωγές, μη συμπεριλαμβανομένων των πετρελαιοειδών, έφτασαν το ποσό των 579,5 εκ. ευρώ και τους 271.928 τόνους, έναντι των 338 εκ. ευρώ και τους 240.283 τόνους το αντίστοιχο περυσινό διά- στημα, παρουσιάζοντας αύξηση ίση με 71,5% σε αξία και 13,2% σε ποσότητα.
Να θυμίσουμε πως το 2022, κατά το οποίο καταρρίφθηκε κάθε προηγούμενο ρεκόρ των τελευταίων 10 ετών τουλάχιστον, οι εξαγωγές μας έκλεισαν στα 682,10 εκ. ευρώ και τους 418.820 τόνους, οπότε γίνεται εύκολα αντιληπτό πως το 2023 κλείνει εξαιρετικά, τουλάχιστον όσον αφορά στην αξία που κατέκτησαν τα κρητικά προϊόντα.
Ο κλάδος των Τροφίμων και Ποτών, ο οποίος αποτελεί το 74,2% του συνόλου των Κρητικών εξαγωγών με 430 εκ. ευρώ, παρουσιάζει τεράστια αύξηση ίση με 133,6%. Ο κλάδος των Χημικών & Πλαστικών έρχεται δεύτερος, με μερίδιο περίπου 16,2% επί του συνόλου των εξαγωγών της Κρήτης και μείωση της τάξεως του 4,3%. Ακολουθούν οι κλάδοι του Αγροτικού Εξοπλισμού (μερίδιο 3,1% και μείωση 9,1%), της Κλωστοϋφαντουργίας & Ένδυσης (μερίδιο 2,3% και μείωση 10,2%) και με μικρότερα μερίδια οι Μηχανές & Συσκευές, τα Δομικά Υλικά και τα λοιπά βιομηχανικά προϊόντα.
Τα Κηπευτικά έφτασαν τα 59,8 εκ. ευρώ με αύξηση 25,4%, τα Ψάρια & Θαλασσινά τα 6,7 εκ. ευρώ και αύξηση 86,1%, τα Φρούτα τα 5,3 εκ. ευρώ και αύξηση 47,2% και με μικρότερα ποσοστά ακολουθούν τα, τα Γαλακτοκομικά, η κατηγορία των Νερών – Αναψυκτικών – Χυμών, το Κρασί, το Μέλι και το Κρέας & Παρασκευάσματά του.
Βιομηχανία
Από τα προϊόντα εκτός αγροδιατροφικού το- μέα, το μεγαλύτερο ποσοστό καταλαμβάνει ο κλάδος των Χημικών & Πλαστικών (μερί- διο 16,2% στο σύνολο των Κρητικών εξαγω- γών), με κυριότερα προϊόντα τις πλαστικές μεμβράνες και τα πλαστικά φύλλα, τα είδη συσκευασίας από πλαστικές ύλες, τις χρωστικές ύλες κ.α. Ιδιαίτερα σημαντική είναι επίσης η εξαγωγή Αγροτικού Εξοπλισμού, με κυριότερο προϊόν τα δίχτυα αγροτικής χρήσης.
Σχετικά με τις αγορές, οι κυριότεροι αγοραστές των Κρητικών προϊόντων είναι η Ιταλία (μερίδιο 43,3%), η Γερμανία (9,7%), η Ισπανία (6,8%) οι Η.Π.Α. (5,1%) και η Γαλλία (4,1%). Τη δεκάδα των κυριότερων αγοραστών κλείνουν η Ολλανδία, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Βουλγα- ρία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Για τον κλάδο των Τροφίμων & Ποτών, τους κυριότερους αγοραστές αποτελούν η Ιταλία (μερίδιο 59,1%), η Γερμανία (9,4%), η Ισπανία (7,3%), οι Η.Π.Α. (5,4%) και η Πολωνία (2,5%). Στις αγορές του κρητικού ελαιολάδου πρώτη έρχεται η Ιταλία με 238,7 εκ. ευρώ, δεύτερη η Ισπανία με 27,8 εκ. ευρώ και ακολουθούν η Γερμανία, οι Η.Π.Α. και η Γαλλία. Για τον κλάδο των Χημικών & Πλαστι κών, οι κυριότεροι αγοραστές είναι η Γαλλία με 12,2 εκ. ευρώ, η Γερμανία με 9,7 εκ. ευρώ, η Ισπανία με 6,1 εκ. ευρώ, η Ολλανδία με 6 εκ. ευρώ και η Ιταλία με 5 εκ. ευρώ.
Στο “κόκκινο” το ελαιόλαδο
Σε πραγματικό κίνδυνο, ωστόσο βρίσκο-νται οι φετινές εξαγωγές ελαιολάδου παρά την «προίκα» του 2023 και την «εκτόξευση» στις αγορές του εξωτερικού. Τόσο οι αγρότες όσο και οι εξαγω- γικοί φορείς όπως έχει ήδη γράψει η «Φ.Μ.» κρίνουν ότι η φετινή χρονιά είναι ήδη χαμένη, καταθέτοντας τους φόβους τους πως το φαινόμενο της ακαρπίας και η συνεχιζόμενη ανομβρία θα αποθηκεύσει αρνητικά και την παραγωγή του 2025. Όπως υπογραμμίζουν οι εξαγωγικοί φορείς η περίοδος Ιανουαρίου – Ιουνίου του 2023 αποτέλεσε μια εξαιρετική περίοδο για τις εξαγωγές της Κρήτης, δείχνοντας τις επιδόσεις αλλά κυρίως τις προοπτικές των κρητικών προϊόντων με κυρίαρχο το ελαιόλαδο. Η επίδοσή αυτή εξάλλου, οφείλεται στο μεγαλύτερο βαθμό στην τεράστια αύξηση της εξαγωγής ελαιολάδου στην Ιταλία αφού συνολικά στην Ιταλία και την Ισπανία κατέληξαν πάνω από 56.500 τόνοι από τους συνολικά 68.000 εξαγόμενους τόνους ελαιολάδου. Δυστυχώς, όμως και πάλι το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής έφυγε χύμα παρά τα σημαντικά βήματα στην τυποποίηση που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια.
θα δούμε ότι το ελαιόλαδο είναι περίπου το 60% των εξαγόμενων προϊόντων και το 80% της εμπορίας στην κατηγορία των Τροφίμων και ποτών αυτός είναι και ο καθοριστικός παράγοντας που μας οδή–γησε σε αυτή την χρονιά ρεκόρ. Με την αναμενόμενη φετινή παραγωγή είμαστε πολύ προβληματισμένοι. Χρειάζονται σκέψεις για την πορεία των εξαγωγών για το μέλλον. Χρειάζονται περαιτέρω ενέργειες να αντιστραφεί το ποσοστό 70% χύμα λαδιού με το 30% τυποποιημένο», υπογραμμίζει με νόημα στην «Φ.Μ.» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Κρήτης κ.Αλκης Καλαμπόκης.
«Είμαστε πολύ προβληματισμένοι γιατί την επόμενη χρονιά δεν θα έχουμε λάδι να τυποποιήσουμε», σημειώνει με την σειρά του στην «Φ.Μ» και ο πρόεδρος τους Συνδέσμου Τυποποιητών ελαιολάδου Κρήτης Γιώργος Ανδρεαδάκης ο οποίος, όπως λέει, βλέπει ήδη την συρρίκνωση των εξαγωγών το 2024 και το 2025 για τον κλάδο του ελαιολάδου.
Στο ίδιο μήκος κύματος με τον πρόεδρο του ΣΕΚ και ο κ. Ανδρεαδάκης υπογραμμίζει την ανάγκη για στήριξη της τυπο ποίησης στην Κρήτη που δίνει σήμερα περίπου 25.000 τόνους τυποποιημένου λαδιού, αλλά όπως φαίνεται έχει τεράστιες δυνατότητες. Επιπλέον ο κ. Ανδρεαδάκης υποστηρίζει την ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις αντιμετώπισης της ανομβρίας με την φράγματα και λιμνοδ ξαμενές για την αξιοποίηση του υδάτινου δυναμικού.
Ενώ, καλεί και τα Ερευνητικά Ιδρύματα να προχωρήσουν στην αναζήτηση πιθανών άλλων μεθόδων που θα βοηθούν στην βελτίωση της καρποφορίας.
«Επιτακτική λοιπόν κρίνεται η ανάγκη διοργάνωσης δράσεων ενίσχυσης της προβολής του τυποποιημένου ελαιολάδου, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, αλλά και η λήψη μέτρων για την προστασία του, για να αποκτήσει την αναγνωρισιμότητα που του αξίζει στις παγκόσμιες αγορές» σημειώνει ο Σύνδεσμος εξαγωγέων Κρήτης.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα θα πρέπει να δοθεί και στα υπόλοιπα προϊόντα του αγροδιατροφικού κλάδου, τόσο από την πλευρά των παραγωγών και των τυποποιητών, αλλά και από την πλευρά διοργάνωσης δράσεων προβολής και προώθησης. Τέλος, ο κλάδος της βιομηχανίας έχει αποδείξει ότι αποτελεί μία σταθερά για τις Κρητικές εξαγωγές, αλλά θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω για την ομαλή εξέλιξη των εξαγωγών μας και την αποφυγή των τεράστιων σκαμπανεβασμάτων που παρατηρούνται και σχετίζονται με την παραγωγή του ελαιολάδου.
Πρόταση για ενιαίας πλατφόρμα καταγραφής παραγωγής και διακίνησης ελαιολάδου
Ο ΣΕΚ πριν λίγες ημέρες σε συνάντηση με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης κ.Λευτέρης Αυγενάκης κατέθεσε υπόμνημα με σαφείς και τεκμηριωμένες προτάσεις κατά προτεραιότητα, με κύ-ριους άξονες την ενίσχυση των εξαγωγών και την καθοδήγηση των εξαγωγικών μας επιχειρήσεων, ανεξαρτήτως κλάδου και προϊόντος, και την ενίσχυση
της εξωστρέφειας. Επίσης, πρότεινε την λειτουργία ενιαίας πλατφόρμας καταγραφών παραγωγής και διακίνησης ελαιολάδου για την προστασία του επώνυμου ελαιολάδου και τον έλεγχο της αγοράς, την προσαρμογή στις σύγχρονες ανάγκες της αγοράς, όπως αυτές συνδέονται με την ποιότητα των προϊόντων και την χρήση κατάλληλων φυτοπροσταυτευτικών σκευασμάτων και την δακοκτονία. Τέλος, τόνισε την ανάγκη ανάπτυξης εθνικής θέσης για τα συστήματα Επισήμανσης Εμπρόσθιας ετικέτας (FOPL) και το Nutri – Score, τα οποία όπως προωθούνται σήμερα στην ευρωπαϊκή αγορά, υποβαθμίζουν βασικά ελληνικά προϊόντα όπως το Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο, το μέλι, κάποια γαλακτοκομικά προϊόντα κ.α.
Οι διοικήσεις του Συνδέσμου Εξαγωγέων Κρήτης (ΣΕΚ) και του Συνδέσμου ΤυποποιητώνΕλαιολάδου Κρήτης (ΣΥ- ΤΕΚ) επισκέφθηκαν πρόσφατα και τον Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη, καταθέτοντας σειρά προτάσεων για την ενίσχυση της εξωστρέφειας του νησιού στο τομέα των εξαγωγών.
