Τρεις περιοχές του Δήμου Μαλεβιζίου ορίζονται ως κρίσιμες στο νέο σχέδιο αντιπυρικής προστασίας για τις δασικές πυρκαγιές. Το “ποιες είναι αυτές” δεν αποτελεί νέο αλλά ούτε και έκπληξη αφού είναι οι ίδιες που έχουν κινδυνέψει και στο παρελθόν αλλά εξαιτίας και της βλάστησης τους είναι στο “κόκκινο” κάθε Καλοκαίρι και αποτελούν “πονοκέφαλο” για όλους τους εμπλεκόμενους.
Της Μαρίας Καλλέργη
Αυτές όπως αναφέρονται στο σχέδιο είναι: η περιοχή πάνω από τον οικισμό του Κρουσώνα, το δάσος της Κέρης και την περιοχή μεταξύ της παραλίας του Φόδελε στα βόρεια και την μόνη Αγίου Παντελεήμονα στα νότια.`
Φυσικά υπάρχουν πολλές περιοχές που είναι επικίνδυνες για πυρκαγιές ειδικά την περίοδο του Καλοκαιριού σε πολλά σημεία και για ιδιαίτερους λόγους κάθε φορά, ωστόσο το συγκεκριμένο σχέδιο αφορά τις δασικές πυρκαγιές.
Το σχέδιο είναι αναλυτικό αλλά και εξαιρετικά πολύπλοκο και καταγράφει την πραγματικά δύσκολη κατάσταση σε μια περίοδο εξαιρετικά επικίνδυνη με φόντο την κλιματική αλλαγή που δημιουργεί ζοφερές συνθήκες.
Με αυτά τα δεδομένα οι κρίσιμες περιοχές για ολόκληρο το νομό Ηρακλείου είναι δεκατρείς με τις τρεις να βρίσκονται στο Δήμο Μαλεβιζίου.
Σύμφωνα με την μελέτη οι περιοχές αυτές αναφέρονται ως περιοχές εξαιρετικής επικινδυνότητας: “εξαιτίας των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους (βιοποικιλότητα, πυκνή βλάστηση, προστατευόμενες περιοχές, σημαντικά μνημεία της φύσης κ.α). Οι κρίσιμες αυτές περιοχές, θεωρούνται από τη Διεύθυνση Δασών Ηρακλείου ως περιοχές αυξημένου ενδιαφέροντος για την προστασία και πρόληψη από τις δασικές πυρκαγιές και προκαταστολής. Στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης εντοπίστηκαν και οριοθετήθηκαν οι περιοχές που συνυπάρχει μίξη δασών και οικισμών και οι περιοχές όπου χωριά και μεγαλύτεροι οικισμοί εφάπτονται με τη δασική βλάστηση”.
Συνολικά οι 13 περιοχές στις οποίες αναφέρεται η μελέτη είναι:
- Η περιοχή βόρεια από τις Καμάρες και τα Βορίζια του Δήμου Φαιστού
- Η περιοχή μεταξύ των Δήμων Φαιστού και Γόρτυνας
- Το Δάσος Ρούβα
- Η περιοχή πάνω από τον οικισμό του Κρουσώνα
- Το δάσος Κέρης
- Η περιοχή μεταξύ της παραλίας Φόδελε στα βόρεια και την μονή του Αγίου Παντελεήμονα στα νότια, του Δήμου Μαλεβιζίου
- Η ευρύτερη περιοχή του όρους Γιούχτα, που βρίσκεται μεταξύ των Δήμων Ηρακλείου και Αρχανών – Αστερουσίων
- Η περιοχή δίπλα στην Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη που βρίσκεται μεταξύ των Δήμων Ηρακλείου και Αρχανών – Αστερουσίων
- Η περιοχή των Αστερουσίων ορέων και η έκταση νότια από αυτά που εντοπίζεται μεταξύ των Δήμων Γόρτυνας και Αρχανών Αστερουσίων
- Το Δάσος Περίβολος που βρίσκεται στο Δήμο Μινώα Πεδιάδος
- Η περιοχή ανατολικό όριο της Π.Ε Ηρακλείου και συγκεκριμένα στα ανατολικά των Δήμων Μινώα Πεδιάδας και Χερσονήσου
- Νοτιοδυτικά της Σταλίδας στο Δήμο Χερσονήσου
- Το δάσος Σύμης και η ευρύτερη περιοχή βόρεια της Άνω Βιάννου που βρίσκεται στο Δήμο Βιάννου.
Ανεπαρκής και προβληματική πρόσβαση στον Κρουσώνα
Ως ανεπαρκή και προβληματική χαρακτηρίζεται από την μελέτη η πρόσβαση στην κρίσιμη περιοχή 4, την περιοχή που βρίσκεται πάνω από τον Κρουσώνα.
Στην περιγραφή τονίζεται ότι η περιοχή εμφανίζεται ορεινή, με μέση κλίση 20-45% στις ράχες και απότομες, μέχει και πάνω από 70% ρέματα, ενώ το υψόμετρο εκτείνεται από 50 μ. Ως 1400 μ από την επιφάνεια της θάλασσας.
Η ευρύτερη περιοχή καλύπτεται από κωνοφόρα, αείφυλλα πλατύφυλλα σκληροφυλλικής βλάστησης, κυπαρίδια, ασφένδαμους, πρίνους. Υπάρχει επίσης φρυγανώδης βλάστηση με θυμάρια και αστιβίδες.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται: “Από τους επιτόπιους ελέγχους παρατηρήθηκε πως εντός της υπό διερεύνησης έκτασης παρατηρήθηκαν λίγα υπολείμματα δασικής βιομάζας (ξερά κλαδιά) κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου και πλησίον των κτηνοτροφικών δραστηριοτήτων”.
Αφού γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι η περιοχή είναι ενταγμένη στο δίκτυο Natura και μέρος της έχει χαρακτηριστεί ως καταφύγιο Άγριας Ζωής η μελέτη φθάνει και στην ουσία σε σχέση με τις δυσκολίες της αντιπυρικής προστασίας: “Όσον αφορά στο οδικό δίκτυο, εντός της κρίσιμης περιοχής, από ανατολικά στο χωριό Κρουσώνας, εισέρχεται τμήμα του δασικού δρόμου Γ κατηγορίας, ο οποίος διακλαδώνεται στη συνέχεια με ίδιας κατηγορίας δασικούς δρόμους, όμως από θέμα κάλυψης της έκτασης της περιοχής, η υφιστάμενη κατάσταση κρίνεται ανεπαρκής. Προβληματική μπορεί να χαρακτηριστεί επίσης η προσβασιμότητα στην περιοχή μελέτης, λόγω της περιμετρικής μεταλλικής περίφραξης της έκτασης αλλά και των όμορων σε αυτήν περιοχών. Τέλος, η ευρύτερη περιοχή είναι άνυδρη και εντός της περιοχής ενδιαφέροντος, δεν εντοπίζονται και καταγράφονται πηγές υδροληψίας”.
Πρόσβαση και πηγές υδροληψίας στην Κέρη
Ικανοποιητική κρίνεται η προσβασιμότητα στο δάσος της Κέρης, από την μελέτη, ενώ όπως επισημαίνεται υπάρχουν κοντά και πηγές υδροληψίας.
Η κρίσιμη περιοχή της Κέρης κρίνεται ως ημιορεινή, με κλίσεις ήπιες 0-25% σε όλο το εύρος της, ενώ το υψόμετρο εκτείνεται από 300 μ ως 350 μ από την επιφάνεια της θάλασσας χωρίς μεγάλες διακυμάνσεις.
Η ευρύτερη περιοχή καλύπτεται από αναδασώσεις πεύκων που φθάνουν από 7 ως 8 μέτρα. Όσον αφορά στους θάμνους υπάρχουν θυμάρια και αστιβίδες ενώ στο βόρειο τμήμα υπάρχουν πουρνάρια και άγριες ελιές.
Στην Κέρη δεν καταγράφονται ανθρωπογενείς δραστηριότητες και δεν εντοπίζεται βοσκή ενώ υπάρχει μελισσοκομική δραστηριότητα. Η περιοχή έχει χαρακτηριστεί ως καταφύγιο άγριας ζωής.
Καταλήγοντας σε σχέση με την αντιπυρική προστασία η μελέτη αναφέρει: “Εντός της περιοχής μελέτης, από δυτικά όπου διέρχεται ο κεντρικός επαρχιακός άξονας σε απόσταση 400 μέτρων από την περιοχή αναδάσωσης, απλώνεται το δασικό δίκτυο με τον κύριο άξονα αυτού να αποτελείται από πλάτους 6 μέτρων χωματόδρομο και κάθετες σε αυτόν μικρότερες οδούς που εξυπηρετούν τους χώρους φύτευσης . Από άποψη προσβασιμότητηας, το υφιστάμενο οδικό δίκτυο κρίνεται ικανοποιητικό. Τέλος, στα όρια της αναδάσωσης βρίσκονται δεξαμενές υδροληψίας για την άμεση επέμβαση σε περίπτωση ανάγκης”.
Δρόμοι αλλά όχι και νερό στο Φόδελε
Iκανοποιητική από άποψη διέλευσης αλλά όχι και υδροληψίας εμφανίζεται η περιοχή που εκτείνεται μεταξύ της παραλίας Φόδελε στα βόρεια και την μονή Αγίου Παντελεήμονα στα νότια.
Σύμφωνα με την μελέτη η περιοχή χαρακτηρίζεται από πεδινή ως ημιορεινή και το υψόμετρο του εκτείνεται από 0 μέτρα ως 650 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας.
Στην βλάστηση καταγράφεται μεγάλη ποικιλία που στα ορεινά έχει αστοιβίδες, θυμάρια, αγριελιές, πουρνάριά, ενώ στα νότια τμήματα υπάρχουν χαρουπιές, κουμαριές και σχίνοι και πρίνοι.
Πιο χαμηλά στην κρίσιμη περιοχή υπάρχει συστηματική καλλιέργεια, ελιάς, πορτοκαλιάς και λεμονιάς ενώ υπάρχει κτηνοτροφική και μικρή μελισσοκομική δραστηριότητα.
Όσον αφορά τα στοιχεία που διαμορφώνουν την κατάσταση στον τομέα της αντιπυρικής πυροπροστασίας: “Εντός της περιοχής μελέτης , από βόρεια στην παραλία Φόδελε προς νότια στην Μονή Αγίου Παντελεήμονα διέρχεται επαρχιακός ασφαλτοστρωμένος οδικός άξονας καλής βατότητας, ο οποίος συνεχίζει και ανατολικότερα στον οικισμό Μάραθος ως το δάσος της Κέρης.
Η προσβασιμότητα κρίνεται αρκετά ικανοποιητική καθώς και πέραν του επαρχιακού δικτύου, οι επιμέρους αγροτική άξονες λόγω της έντονης γεωργικής αξιοποίησης βρίσκονται σε πολύ καλό επίπεδο διέλευσης. Τέλος, στην περιοχή αναπτύσσονται ρέματα χωρίς όμως να εντοπίζονται σημεία υδροληψίας εκτός μεμονωμένων περιπτώσεων που χρησιμοποιούνται σε κτηνοτροφικές μονάδες”.
Διανοίξεις δρόμων, πυροφυλάκια, πινακίδες, σημεία υδροληψίας και δασονομικές παρεμβάσεις στο Μαλεβίζι
Μια σειρά παρεμβάσεων και έργων προτείνονται από το σχέδιο αντιπυρικής προστασίας για το οποίο κλήθηκε να γνωμοδοτήσει το Δημοτικό Συμβούλιο Μαλεβιζίου.
Αυτές οι παρεμβάσεις και έργα όπως αναφέρονται γενικότερα αλλά και ειδικότερα για το Μελεβίζι είναι:
Πινακίδες προειδοποίησης κινδύνου πυρκαγιάς
Σύμφωνα με την μελέτη προτείνεται η τοποθέτηση 96 πινακίδων προειδοποίησης κινδύνου πυρκαγιάς σε όλη την Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου. Οι πινακίδες θα τοποθετηθούν σε επτά χώρους λατρείας, 32 σε χώρους ανεξέλεγκτης απόρριψης απορριμμάτων, 52 κατανεμημένες στο δασικό δίκτυο κια πέντε στο δίκτυο των μονοπατιών.
Δεν αναφέρεται στην μελέτη, πόδες θα τοποθετηθούν στα κρίσιμα σημεία του Δήμου Μαλεβιζίου.
Πινακίδες ενημέρωσης
Πρόκειται για πινακίδες ξύλινης κατασκευής με υπόστεγο οι οποίες θα περιλαμβάνουν πληροφορίες για την ευρύτερη περιοχή και τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της.
Για το Μαλεβίζι προτείνεται να τοποθετηθούν 13 πινακίδες, στις εισόδους των οικισμών Αστυρακίο, Καμαρακίου, Γωνιών, Καμαριώτη, Αιδονοχωρίου, Δαμάστας, Φόδελε, Αχλάδας, Αγίς Πελαγίας, Παλαιοκάστρου, έξοδο οικισμού Ροδιάς προς Αχλάδα, Λινοπεράματα κοντά στη θέση Καπετανάκη Μετόχι και έξοδο οικισμού Μαράθου προς Δαμάστα.
Στεγασμένες αντιπυρικές ζώνες
Οι προτεινόμενες θέσεις στεγασμένων αντιπυρικών ζωνών που προτείνει η μελέτη για όλη την Περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου είναι 19.
Στο Δήμο Μαλεβιζίου προτείνεται η δημιουργία στεγασμένης αντιπυρικής ζώνης σε μια θέση στο Αστυράκι.
Παρόδιες στεγασμένες αντιπυρικές ζώνες
Οι προτεινόμενες θέσεις παρόδιων στεγασμένων αντιπυρικών ζωνών που προτείνει η μελέτη για την Περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου είναι τριάντα.
Στο Δήμο Μαλεβιζίου προτείνονται δύο θέσεις, μια θέση στο Αστυράκι και μια στη Ροδιά κοντά στα Σαββαθιανά.
Θέσεις δασονομικών χειρισμών
Oι δασονομικοί χειρισμοί που ουσιαστικά αφορούν σε καθαρισμούς, εκθαμνώσεις, κλαδεύσεις υγιών δέντρων και γενικότερα παρεμβάσεις βελτίωσης στις δασικές περιοχές που προτείνονται για την Περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου είναι 49. Για το Δήμο Μαλεβιζίου είναι 22.
Από αυτές από μία είναι στο Αστυράκι, μια στο Αηδονοχώρι, έξι στην περιοχή της Κέρης , οκτώ στην περιοχή του Φόδελε και έξι στην περιοχή της Ροδιάς.
Δεξαμενές υδροληψίας
Σε όλη την Περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου προτείνεται οκτώ επιπλέον δεξαμενών υδροληψίας ενώ υπάρχουν ήδη οκτώ. Δεν υπάρχει πρόταση για δεξαμενές υδροληψίας στο Δήμο Μαλεβιζίου.
Δεξαμενές υδροληψίας Πυροσβεστικών οχημάτων
Υπάρχουν ήδη στην Περιφερειακή ενότητα 64 δεξαμενές και προτείνονται ακόμα δύο πιθανές περιοχές για νέες εγκαταστάσεις.
Στην μελέτη δεν προτείνεται η κατασκευή δεξαμενών υδροληψίας πυροσβεστικών οχημάτων στο Δήμο Μαλεβιζίου.
Σημεία υδροληψίας Πυροσβεστικών οχημάτων.
Στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου υπάρχουν πέντε σημεία και προτείνονται ακόμα δεκαπέντε.
Για το Δήμο Μαλεβιζίου προτείνεται η δημιουργία τριών θέσεων υδροληψίας στην κοινότητα Φόδελε μετά την έξοδο του οικισμού προς Μάραθος, στην κοινότητα Ροδιάς μετά την έξοδο του οικισμού προς Αχλάδα και στην κοινότητα Κρουσώνα πριν την είσοδο του οικισμού.
Πυροφυλάκια μόνιμα
Στην Περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου υπάρχουν ήδη επτά και προτείνονται ακόμα δύο εκτός του Δήμου Μαλεβιζίου.
Πυροφυλάκια προσωρινού τύπου
Στην Περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου δεν υπάρχουν τέτοια φυλάκια και προτείνεται η κατασκευή τριών νέων.
Τρία από αυτά αφορούν στο Δήμο Μαλεβιζίου και συγκεκριμένα σε θέση πάνω από τον Αλμυρό, στο βουνό της κοινότητας Φόδελε και στο βουνό της κοινότητας Κρουσώνα.
Βελτίωση και διάνοιξη δασικού οδικού δικτύου
Στην Περιφερειακή ενότητα Ηρακλείου προτείνονται 31,6 χιλιόμετρα δασικού οδικού δικτύου προς βελτίωση στις περιοχές κρίσιμων δασικών οικοσυστημάτων σε 46 περιοχές.
Από την μελέτη προκύπτει ότι δεν υπάρχει πρόβλεψη για βελτίωση του δασικού οδικού δικτύου στο Δήμο Μαλεβιζίου.
Στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου προτείνεται η διάνοιξη οδικού δικτύου 18,9 χιλιομέτρων σε 11 περιοχές.
Στο Μαλεβίζι προτείνεται η διάνοιξη τεσσάρων νέων οδών από τις οποίες οι τρεις στον ορεινό όγκο του Κρουσώνα (1665,500 και 790 μέτρα) και μια στον ορεινό όγκο του Φόδελε (285 μέτρα).
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
