Σε λιγότερο από 30 δευτερόλεπτα έληξε μέσα στο δημοτικό συμβούλιο Μαλεβιζίου, το θέμα για το ποιος είναι αρμόδιος φορέας για τη συντήρηση και των καθαρισμό των φρεατίων στους δρόμους, η ΔΕΥΑΜ ή ο Δήμος;
Της Κορίνας Καφετζοπούλου
Όπως είπε αυτολεξεί μέσα στο σώμα στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου 19/8, ο αντιπρόεδρος Γιάννης Μάρης, που μίλησε μόνο αυτός πρόκειται για «Διαδικαστικό και τυπικό το θέμα για να συνεχιστεί να είναι στην αρμοδιότητα της ΔΕΥΑΜ, τα όμβρια μικρής κλίμακας σε δρόμους.
Ο νόμος το λέει, οι υπηρεσίες το έχουν ελέγξει και του Δήμου και της ΔΕΥΑΜ, καλό θα ήταν να το ψηφίσουμε θετικά…»
Το θέμα όμως δεν είναι ούτε απλό, ούτε τυπικό καθώς προέκυψε ύστερα από καταγγελία πολίτη για φρεάτιο στην Αγία Πελαγία που ξεδιπλώνει το μέγα θέμα της δημόσιας διοίκησης περί αρμοδιοτήτων και ευθύνης φυσικών προσώπων. Διότι και αυτό ζητά να απαντηθεί η εισαγγελική παραγγελία.
Δεν είναι επίσης τυπικό και διαδικαστικό διότι υπάρχει διχογνωμία μεταξύ ΔΕΥΑΜ και Τεχνικής Υπηρεσίας όπως προκύπτει από τα υπηρεσιακά έγγραφα ενώ έχουν γνωμοδοτήσει και οι νομικοί σύμβουλοι ΔΕΥΑΜ και Δήμου, αντίστοιχα.
Επίσης ζητήθηκε η γνώμη της Γ.Γ. Πολιτικής Προστασίας και της Γ.Γ Υποδομών. Εκτός από όλα αυτά υπάρχει και η τοποθέτηση του Γενικού Διευθυντή της ΔΕΥΑΜ, Γιώργου Κουγιουμουτζάκη, που λέει ότι «οι δυνατότητες της επιχείρησης για συντήρηση όλων των τεχνικών των δρόμων και όσων παρεμβάσεων νοούνται ως ιρλανδικές διαβάσεις είναι μηδαμινές». Θέτει ζητήματα καταμερισμού ευθυνών, και εκφράζει την αγωνία του ότι «η ανάληψη και αυτής της υποχρέωσης από τη ΔΕΥΑ Μαλεβιζίου οδηγεί σε άλλα μεγέθη δράσεων και επαναπροσδιορισμό του τρόπου κάλυψης τόσο στο πεδίο όσο και στα οικονομικά διαθέσιμα που πρέπει να διασφαλίσει για να μπορέσει να ανταποκριθεί και σε αυτή τη δράση. Επίσης θέτει θέμα για όλες τις παρεμβάσεις ακόμα και από ιδιώτες ή αυτές που δεν έχουν περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις σε δρόμους και όπου αλλού η ΔΕΥΑΜ ή ο Δήμος θα κληθεί να λογοδοτήσει για τη λειτουργία τους.
«Το ζήτημα είναι πολυσύνθετο και θα πρέπει να δοθεί λύση ακόμα και με παρέμβαση της Ε.Δ.Ε.Υ.Α. προς τους αρμόδιους φορείς, με θεσμικό τρόπο για τον ακριβή καθορισμό των αρμοδιοτήτων», σύμφωνα με τον κ. Κουγιουμουτζάκη. Μέχρι σήμερα τα φρεάτια και οι καθαρισμοί στους δρόμους γινόντουσαν από την Τεχνική Υπηρεσία σε συνεργασία και με τη ΔΕΥΑΜ. Συνήθως η ΔΕΥΑΜ δρούσε εντός αστικού ιστού και η Τεχνική Υπηρεσία στις υπόλοιπες περιοχές χωρίς αυτό να είναι απόλυτο. Σε περίπτωση ανάγκης γίνονται από κοινού ενέργειες. Άλλωστε οι αντιδήμαρχοι που έχουν στην αρμοδιότητάς τους τις Τεχνικές Υπηρεσίες είναι υπεύθυνοι και για ζητήματα Πολιτικής Προστασίας.
Η Φωνή του Μαλεβιζίου επικοινώνησε για αυτό το θέμα με τον πρόεδρο της ΔΕΥΑΜ, Γιάννη Βάμβουκα λέγοντας ότι όλη αυτή η υπόθεση είναι για το ποιος θα είναι υπεύθυνος σε περίπτωση που συμβεί κάτι. Ποιος θα είναι υπόλογος με ονοματεπώνυμο δηλαδή. «Από τη νομοθεσία προκύπτει ότι είμαστε εμείς. Όμως δεν είναι άλλο η ΔΕΥΑΜ και άλλο ο Δήμος σε αυτά τα θέματα. Πάντα υπήρχε και θα υπάρχει συνεργασία στα θέματα καθαρισμών αλλά και άμεσης επέμβασης. Ο Δήμος βοηθούσε τη ΔΕΥΑΜ και η ΔΕΥΑΜ τον Δήμο. Τώρα μετά από αυτή την απόφαση και τις εξελίξεις που προέκυψαν θα δούμε πως θα χειριστούμε την κατάσταση».
Για το θέμα αυτό η Φωνή του Μαλεβιζίου επικοινώνησε και με τον αρμόδιο αντιδήμαρχο Τεχνικών Υπηρεσιών και Πολιτικής Προστασίας, Άρη Σαλούστρο. Ο κ. Σαλούστρος με τη σειρά του είπε ότι ο καθαρισμός των φρεατίων είναι αρμοδιότητα της ΔΕΥΑΜ, σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Όσες φορές η Τεχνική Υπηρεσία ενίσχυε ή θα ενισχύσει τους καθαρισμούς το κάνει στο πλαίσιο της συνεργασίας.
Οι απαντήσεις των νομικών
Σε αυτό που καταλήγουν οι νομικοί σύμβουλοι της ΔΕΥΑΜ και του Δήμου Μαλεβιζίου παραθέτοντας νόμους και διατάξεις είναι ότι ο εν λόγω αγωγός ανήκει στην περιουσία της ΔΕΥΑΜ και η συντήρησή του αποτελεί ευθύνη της. Όπως προκύπτει κατά την ερμηνεία του νόμου στο παρελθόν η ΔΕΥΑ δεν είχε αρμοδιότητα επέμβασης σε περιοχές εκτός οικισμών και ουδέποτε επεμβαίνει σε μη οικιστικές περιοχές και δη σε υδατορέματα. Σύμφωνα με τις νέες διατυπώσεις και τροποποιητικές διατάξεις προκύπτει ότι η ΔΕΥΑ έχει πλέον γενική χωρική αρμοδιότητα αντίστοιχη με τα διοικητικά όρια του οικείου δήμου σε περιοχές εκτός οικισμών και σε μη οικιστικές περιοχές.
Επιπλέον, η αρμοδιότητα της ΔΕΥΑΜ σε επίπεδο αποχέτευσης δεν εξαντλείται στα δίκτυα συλλογής και διάθεσης ομβρίων υδάτων. Αντικείμενό της αποτελεί η όλη δραστηριότητα του κυκλώματος ύδρευση ή αποχέτευση. Οι γνωμοδοτήσεις των νομικών συμβούλων δεν επεισέρχονται σε θέματα αρμοδιότητας Πολιτικής Προστασίας καις τις υποχρεώσεις του Δήμου προς από αποτροπή πλημμυρικών φαινομένων .
Η θέση της Τεχνικής Υπηρεσίας
Στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης η Τεχνική Υπηρεσία έκανε αυτοψία στο συγκεκριμένο φρεάτιο τον Απρίλιο του 2023 και αποφάνθηκε ότι ο αρμόδιος φορέας είναι η ΔΕΥΑΜ. Με νεότερο έγγραφο καθώς η προανακριτική συνεχιζόταν εμμένει στην αρχικής της θέση παραθέτοντας σειρά στοιχείων αλλά και τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας της ΔΕΥΑΜ . Φέρνει ως παράδειγμα και την τελευταία προγραμματική σύμβαση για το αντιπλημμυρικό λέγοντας ότι διακρίνεται ξεκάθαρα η αρμοδιότητα της ΔΕΥΑΜ. Ως προς τα ρέματα, η αρμοδιότητα είναι σε κάθε περίπτωση στις Περιφέρειες.
Η καταγγελία ξύνει την “πληγή” της δημόσιας διοίκησης
Η προκαταρκτική εξέταση που έχει ξεκινήσει φαίνεται ότι ξύνει την πληγή της δημόσιας διοίκησης στο θέμα των αρμοδιοτήτων αλλά όχι μόνο. Προκύπτουν πολύ σοβαρά ζητήματα για τα θέματα της Πολιτικής Προστασίας, του καθαρισμού των φρεατίων, των δυνατοτήτων που έχουν οι υπηρεσίες, του Δήμου και της ΔΕΥΑΜ, αλλά και της ουσίας που θέτουν οι πολίτες για την ασφάλειας τους, που δεν ενδιαφέρονται αν τα φρεάτια στους δρόμους καθαρίζονται ή συντηρούνται με συνεργασία ή με αρμοδιότητα. Όλα ξεκίνησαν με την καταγγελία πολίτη που έγινε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Ηρακλείου που με τη σειρά της ζήτησε τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης – παροχή στοιχείων από το Α.Τ. Μαλεβιζίου ώστε να διαπιστωθεί για φρεάτιο που βρίσκεται επί της δημοτικής οδού εκτός οικισμού της Αγίας Πελαγίας ποια είναι η κατάστασή του – εάν, από ποιον και πόσο συχνά πρέπει να καθαρίζεται – εάν από τη μη σωστή λειτουργία του μπορεί να προκύψει κίνδυνος σε ξένα πράγματα αλλά και σε άνθρωπο – ποια είναι τα φυσικά πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για τη συντήρηση και τον καθαρισμό του Κατά τη διάρκεια αυτής της προκαταρκτικής εξέτασης έχουν γίνει αυτοψίες και εγγράφως έχουν τοποθετηθεί όλες οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες.
Το ερώτημα που υπηρεσιακά ελέγχθηκε είναι η «Αρμοδιότητα συντήρησης μικρών τεχνικών ομβρίων υδάτων δημοτικών οδών».
Που εστιάζεται η διαφωνία
Επί της ουσίας η διαφωνία εστιάζεται στο αν η ΔΕΥΑΜ είναι υπεύθυνη για τον καθαρισμό των φρεατίων που υπάρχουν στα οδικά δίκτυα. Η θέση που προκύπτει όπως αυτή διατυπώνεται και από την απόφαση 116/2024 όπου καταγράφονται οι απόψεις του γενικού δ/ντη της ΔΕΥΑΜ Γιώργο Κουγιουμουτζάκη και της Τεχνικής Υπηρεσίας της ΔΕΥΑΜ είναι ότι «η ΔΕΥΑΜ είναι αρμόδια ΜΟΝΟ για τον καθαρισμό/συντήρηση των δικτύων συλλογής και διάθεσης ομβρίων υδάτων των οδών, περιλαμβάνει εργασίες όπως ο καθαρισμός και η συντήρηση των εσχαρών των φρεατίων υδροσυλλογής, των καπακιών των φρεατίων επίσκεψης, του σώματος των φρεατίων υδροσυλλογής και των φρεατίων επίσκεψης, των συνδετήριων αγωγών των φρεατίων υδροσυλλογής με το δίκτυο ομβρίων καθώς και των αγωγών του δικτύου ομβρίων, σε όλη την χωρική έκταση του Δήμου Μαλεβιζίου (εντός και εκτός οικιστικών περιοχών) και όχι για τα τεχνικά των δρόμων (οχετοί σωληνωτοί ή κιβωτοειδείς)». Επικαλούμενοι εγκύκλιο της Γ.Γ Πολιτικής Προστασίας σημειώνουν ότι ο φορέας που είναι υπεύθυνος για τη συντήρηση του οδικού δικτύου είναι υπεύθυνος και για τη συντήρηση του αντίστοιχου δικτύου ομβρίων. Επειδή όμως, όπως αναφέρεται, η σχετική νομοθεσία δεν αποσαφηνίζει τέτοιου είδους λεπτομέρειες και υπάρχει διαφορετική προσέγγιση επί του θέματος από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Μαλεβιζίου και τη ΔΕΥΑΜ, και για ξεκαθαριστεί πλήρως το θέμα των αρμοδιοτήτων απεστάλησαν σχετικά ερωτήματα προς τη Γ.Γ Πολιτικής Προστασίας και τη Γ. Γ Υποδομών «όσον αφορά σε ποιους ανήκει η αρμοδιότητα συντήρησης, στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) ή στις Τεχνικές Υπηρεσίες των Δήμων : i) των μικρών τεχνικών (οχετοί σωληνωτοί ή κιβωτοειδείς) των δημοτικών οδών, στα σημεία που διέρχονται από ρέματα ή μισγάγγειες ii) των μικρών τεχνικών (οχετοί σωληνωτοί ή κιβωτοειδείς) που ανήκουν σε παλιές επαρχιακές οδούς που διέρχονται από τμήματα εντός ή/και εκτός σχεδίου οικισμών (πχ παλιά επαρχιακή οδός Ηρακλείου – Ρεθύμνου στην περιοχή της πόλης του Γαζίου) iii) μεμονωμένων κατασκευών με σωληνωτούς οχετούς σε μισγάγγειες που δεν αποτελούν ρέματα ώστε να μην υπάρχει σύγχυση αρμοδιοτήτων και ο αρμόδιος φορέας να μπορεί να φροντίσει για την υλοποίηση των υποχρεώσεων του εγκαίρως, διότι σε περίπτωση ελλιπούς συντήρησης των κατασκευών που αφορούν όμβρια ύδατα κινδυνεύουν πέραν των άλλων και ανθρώπινες ζωές». Ωστόσο δε δόθηκαν απόλυτα ξεκάθαρες απαντήσεις. Η πρώτη απάντησε ότι δεν είναι αρμόδια παροχής διευκρινήσεων νόμων και εγκυκλίων σε όσα σχετικά διατυπώνονται στο σχετικό έγγραφο και η δεύτερη παράπεμψε το θέμα στον δήμο Μαλεβιζίου για την παροχή διευκρινήσεων. Μετά την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και την ανάληψη της ευθύνης από τη ΔΕΥΑΜ, θα δούμε ποια θα είναι η συνέχεια.
ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ 29/08/2024
(Σ.Σ Στη συνέχεια της υπόθεσης αυτής όλα τα φρεάτια περίπου 1.200 θα καθαριστούν από τη ΔΕΥΑΜ. Για το έργο έχει γίνει ήδη ανάθεση και έχουν ξεκινήσει οι πρώτοι καθαρισμοί).
