Τι είναι το SAFE
Το SAFE είναι ο πρώτος πυλώνας του σχεδίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ReArm Europe/Ετοιμότητα με ορίζοντα το 2030, το οποίο αφορά τη μόχλευση άνω των 800 δισ. ευρώ σε αμυντικές δαπάνες. Οι άλλοι πυλώνες είναι: α) η ενίσχυση της χρηματοδότησης για την εθνική άμυνα με ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (κάτι που ήδη έχει κάνει η Ελλάδα), β) η ενίσχυση της ευελιξίας των μέσων της ΕΕ, όπως των ταμείων συνοχής, ώστε να καταστεί δυνατή η αύξηση των επενδύσεων στον τομέα της άμυνας, γ) η συμπλήρωση της δημόσιας χρηματοδότησης με συνεισφορές από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, δ) η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.
Το SAFE θα χρηματοδοτήσει επείγουσες και μεγάλης κλίμακας επενδύσεις στην ευρωπαϊκή βιομηχανική και τεχνολογική βάση στον τομέα της άμυνας. Στόχος είναι να ενισχυθεί η παραγωγική ικανότητα, διασφαλίζοντας ότι ο αμυντικός εξοπλισμός είναι διαθέσιμος όταν χρειάζεται, και να αντιμετωπιστούν τα υφιστάμενα κενά, με τελικό αποτέλεσμα την ενίσχυση της συνολικής αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ. Επιπλέον, το SAFE θα δώσει στην ΕΕ τη δυνατότητα να στηρίξει περαιτέρω την Ουκρανία.
Λειτουργία του SAFE
Μέσω του SAFE, η ΕΕ θα διαθέσει έως και 150 δισ. ευρώ, τα οποία θα δανειστεί από τις κεφαλαιαγορές , στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη κατόπιν αιτήματος και βάσει εθνικών σχεδίων. Οι εκταμιεύσεις θα λάβουν τη μορφή δανείων μακράς διάρκειας με ανταγωνιστικούς όρους, τα οποία θα αποπληρωθούν από τα δικαιούχα κράτη μέλη.
Για να διασφαλιστούν οικονομίες κλίμακας και η διαλειτουργικότητα και για να μειωθεί ο ενδεχόμενος κατακερματισμός, τα δικαιούχα κράτη μέλη θα πρέπει να πραγματοποιούν, κατ’ αρχήν, κοινές προμήθειες οι οποίες θα αφορούν τουλάχιστον δύο συμμετέχουσες χώρες ώστε να είναι επιλέξιμα για τα δάνεια.
Για την αντιμετώπιση της τρέχουσας γεωπολιτικής κατάστασης και της επείγουσας ανάγκης για μαζικές επενδύσεις σε αμυντικό εξοπλισμό, το SAFE θα επιτρέψει επίσης προμήθεια η οποία θα αφορά μόνο ένα κράτος μέλος για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Επιλέξιμη δράση
Οι επιλέξιμες δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται μέσω του SAFE χωρίζονται σε δύο κατηγορίες αμυντικών προϊόντων:
Πρώτη κατηγορία: πυρομαχικά και πύραυλοι· συστήματα πυροβολικού, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων προσβολής ακριβείας σε βάθος· δυνατότητες χερσαίας μάχης και τα συστήματα υποστήριξής τους, συμπεριλαμβανομένων του εξοπλισμού στρατιωτών και των όπλων πεζικού· μικρά droners (κλάση 1 του ΝΑΤΟ) και συναφή antidrones συστήματα· προστασία κρίσιμων υποδομών· κυβερνοχώρος· και στρατιωτική κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένης της αντικινητικότητας.
Δεύτερη κατηγορία: συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας· δυνατότητες στη θαλάσσια επιφάνεια και υποβρύχιες δυνατότητες· drones πλην των μικρών drones (κλάσεις 2 και 3 του ΝΑΤΟ) και συναφή antidrones συστήματα· στρατηγικοί παράγοντες διευκόλυνσης, όπως, μεταξύ άλλων, στρατηγικές αερομεταφορές, εναέριος ανεφοδιασμός καυσίμων, συστήματα C4ISTAR, καθώς και διαστημικά μέσα και υπηρεσίες· προστασία διαστημικών μέσων· τεχνητή νοημοσύνη και ηλεκτρονικός πόλεμος.
Αίτημα χρηματοδοτικής συνδρομής
To κράτος μέλος που επιθυμεί να λάβει χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE αποστέλλει αίτημα στην Επιτροπή το οποίο συνοδεύεται από ένα επενδυτικό σχέδιο για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Το σχέδιο είναι δεόντως αιτιολογημένο και τεκμηριωμένο. Καθορίζει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα στοιχεία:
α) περιγραφή του αμυντικού προϊόντος και των άλλων προϊόντων για αμυντικούς σκοπούς.
β) περιγραφή των σχεδιαζόμενων δραστηριοτήτων, εκτιμώμενων δαπανών και μέτρων
γ) κατά περίπτωση, περιγραφή της προβλεπόμενης συμμετοχής της Ουκρανίας στις σχεδιαζόμενες δραστηριότητες, δαπάνες και μέτρα ή των προβλεπόμενων δράσεων προς όφελος της Ουκρανίας
Η δανειακή σύμβαση καθορίζει την περίοδο διαθεσιμότητας και τους λεπτομερείς όρους της στήριξης στο πλαίσιο του μέσου SAFE υπό μορφή δανείων. Η δανειακή σύμβαση έχει μέγιστη διάρκεια 45 ετών.
Η προχρηματοδότηση, η οποία μπορεί να ανέλθει έως και στο 15 % του δανείου, θα διασφαλίσει ότι η στήριξη μπορεί να καταβληθεί ταχέως για την κάλυψη των πλέον επειγουσών αναγκών, ενδεχομένως αρχής γενομένης από το 2025. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο της εφαρμογής κατά την υποβολή των αιτήσεων πληρωμής τους, η οποία μπορεί να γίνεται δύο φορές ετησίως. Η τελευταία έγκριση για εκταμιεύσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030.
Πηγή: Business Voice
