Εκτεταμένη σύσκεψη για το μέλλον της διαχείρισης απορριμμάτων και τον σχεδιασμό των Μονάδων Ενεργειακής Αξιοποίησης πραγματοποιήθηκε στη Λότζια, παρουσία του Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλη Γραφάκου. Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Πρόεδρος του ΕΣΔΑΚ και Δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός, ο Πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης της ΔΕΔΙΣΑ και Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, ο Πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης και Δήμαρχος Ρεθύμνου Γιώργος Μαρινάκης, καθώς και εκπρόσωποι Δήμων και Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων από όλη την Κρήτη.
Η συνάντηση, που έγινε μετά από πρόσκληση του ΕΣΔΑΚ και της ΔΕΔΙΣΑ, επικεντρώθηκε στις περιβαλλοντικές, οικονομικές και θεσμικές παραμέτρους του νέου εθνικού σχεδιασμού, αλλά και στις ανησυχίες που εγείρει η πρόβλεψη για ενεργειακή αξιοποίηση απορριμμάτων μέσω καύσης. Ο Αλέξης Καλοκαιρινός καλωσορίζοντας τον Γενικό Γραμματέα, έθεσε σειρά κρίσιμων ερωτημάτων σχετικά με τη σκοπιμότητα, τη χωροθέτηση και τις επιπτώσεις των μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης. Επισήμανε ότι παραμένουν αδιευκρίνιστα τα ζητήματα των εκπομπών αερίων, της διαχείρισης υπολειμμάτων, των επιβαρύνσεων από τις μεταφορές, αλλά και του οικονομικού κόστους για τους Δήμους και τους δημότες.
Ο Δήμαρχος Ηρακλείου τόνισε ότι το λεγόμενο τέλος εισόδου (gate fee) δημιουργεί ένα βαρύ και μακροχρόνιο οικονομικό πλαίσιο για τους ΟΤΑ, ενώ αντίθετα εξασφαλίζει ευνοϊκές και σταθερές συνθήκες για τους αναδόχους έργων. Παράλληλα, έκανε λόγο για θεσμικό περιορισμό του ρόλου των ΟΤΑ και των ΦΟΔΣΑ, οι οποίοι μετατρέπονται σε «παραγωγούς πρώτης ύλης», χωρίς να διασφαλίζεται η αξιοποίηση των τοπικών δυνατοτήτων ανακύκλωσης. Ο Αλέξης Καλοκαιρινός υπογράμμισε ότι δεν έχει παρουσιαστεί η μελέτη σκοπιμότητας και δεν έχουν απαντηθεί βασικά ερωτήματα όπως η παραγωγή ενέργειας, οι όροι διάθεσής της και το αν θα ωφεληθεί η τσιμεντοβιομηχανία. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα και ισχυρές αντιρρήσεις που έχουμε ήδη εκφράσει εντός και εκτός Δημοτικού Συμβουλίου».
Ο Γενικός Γραμματέας Μανώλης Γραφάκος δήλωσε ότι η συζήτηση είναι σε εξέλιξη σε πανελλαδικό επίπεδο, καθώς πραγματοποιούνται αντίστοιχες συναντήσεις σε όλες τις Περιφέρειες. Όπως ανέφερε, στόχος είναι να καταγραφούν οι απόψεις των τοπικών φορέων πριν τη λήψη τελικών αποφάσεων. Επισήμανε ότι δεν τίθεται θέμα αύξησης τελών και ότι η χώρα υποχρεούται να μειώσει τα απόβλητα που οδηγούνται σε ταφή κάτω από το 10% έως το 2035, όπως προβλέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση. «Η ταφή επιβαρύνει σημαντικά το περιβάλλον και συμβάλλει στην κλιματική κρίση. Η ενεργειακή αξιοποίηση είναι πρακτική που εφαρμόζεται στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης και δεν φαίνεται να μπορεί να αποφευχθεί και στην Ελλάδα», σημείωσε.
Από την πλευρά του, ο Παναγιώτης Σημανδηράκης, Δήμαρχος Χανίων και Πρόεδρος του Δικτύου ΦΟΔΣΑ Ελλάδας, τόνισε ότι παρά τις διακηρύξεις, η Ελλάδα δεν έχει σημειώσει ουσιαστική πρόοδο στη μείωση των απορριμμάτων που οδηγούνται σε ταφή και στην αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης. Επεσήμανε τον κίνδυνο απώλειας ευρωπαϊκών πόρων ύψους περίπου 800 εκατομμυρίων ευρώ, λόγω καθυστερήσεων στην έκδοση προσκλήσεων για την αναβάθμιση των υποδομών. Εξέφρασε ακόμη επιφυλάξεις για τη διαδικασία διαβούλευσης του Υπουργείου με την αγορά, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, χαρακτηρίζοντάς τη «εξαιρετικά προβληματική». Όπως πρόσθεσε, ο σχεδιασμός οδηγεί τους Δήμους να πληρώνουν για τη μεταφορά του δευτερογενούς υπολείμματος προς καύση, αντί αυτό να αποτελεί έσοδο, ενώ προειδοποίησε για σημαντικές αυξήσεις δημοτικών τελών εάν προστεθεί το κόστος ταφής και καύσης.
Ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης δήλωσε ότι η Περιφέρεια αναμένει την εισήγηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος για να αποφασίσει το Περιφερειακό Συμβούλιο σε ανοικτή συνεδρίαση, ώστε να προηγηθεί διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. «Η ευθύνη ανήκει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος για να βρεθεί η βέλτιστη λύση και να προχωρήσει η υλοποίηση του εθνικού και περιφερειακού σχεδιασμού», ανέφερε.
Ο Πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης και Δήμαρχος Ρεθύμνου Γιώργος Μαρινάκης υπογράμμισε ότι χρειάζεται ρεαλισμός και προσαρμογή στις ιδιαιτερότητες της χώρας. Χαιρέτισε τη διευκρίνιση ότι δεν πρόκειται να καίγονται ανακυκλώσιμα υλικά, αλλά εκτίμησε πως ο στόχος για 65% ανακύκλωση ως το 2035 είναι εξαιρετικά δύσκολος, καθώς σήμερα η χώρα βρίσκεται μόλις στο 20%. Επεσήμανε τις δυσκολίες συλλογής βιοαποβλήτων, ιδιαίτερα στις κατοικίες, και τόνισε ότι απαιτείται μεγαλύτερη επεξεργασία του σχεδίου και αλλαγή συμπεριφοράς από τους πολίτες. «Η λογική του εφικτού πρέπει να επικρατήσει, γιατί ο σχεδιασμός χρειάζεται ρεαλισμό και τα κατάλληλα μέσα για να πετύχει», ανέφερε.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν ακόμη οι Δήμαρχοι Αμαρίου και Αντιπρόεδρος του ΕΣΔΑΚ Παντελής Μουρτζανός, Χερσονήσου Ζαχαρίας Δοξαστάκης, Γόρτυνας Μιχάλης Κοκολάκης, Αρχανών-Αστερουσίων Μανόλης Κοκοσάλης, Σητείας Γιώργος Ζερβάκης, Μαλεβιζίου Μενέλαος Μποκέας, Βιάννου Παύλος Μπαριτάκης, Οροπεδίου Λασιθίου Γιώργος Αθανασάκης, Ιεράπετρας Μανόλης Φραγκούλης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Ανωγείων Μιχάλης Δραμουντάνης, οι Αντιδήμαρχοι Ηρακλείου Νίκος Γιαλιτάκης και Τάσος Τσατσάκης, Ρεθύμνου Στέλιος Σπαντιδάκης, Ιεράπετρας Γιώργος Γιακουμάκης, Αγίου Νικολάου Γιώργος Μπελούκας, Φαιστού Γιάννης Φασομυτάκης και Γιώργος Ντισπυράκης, καθώς και ο Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Νίκος Ξυλούρης.
Το θέμα θα απασχολήσει το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου τη Δευτέρα 13 Οκτωβρίου, προκειμένου να εκφραστεί επίσημα η γνώμη του Σώματος για τη σκοπιμότητα και τις προϋποθέσεις του σχεδίου ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων.
