Η βιωσιμότητα και η ανθεκτικότητα του πρωτογενούς τομέα απέναντι στην κλιματική κρίση τέθηκαν στο επίκεντρο του 9ου Συνεδρίου του Economist για τη ΝΑ Ευρώπη και τη Μεσόγειο με θέμα «Seeking a new balance amidst a derailed green transition». Οι εισηγήσεις ανέδειξαν τη γεωργία ως κρίσιμο πυλώνα για τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και της κοινωνικής συνοχής, μέσα σε ένα ασταθές περιβάλλον μεταβαλλόμενων καιρικών φαινομένων και ενεργειακών προκλήσεων.
Όπως επισημάνθηκε, η κλιματική κρίση έχει ήδη αλλάξει ριζικά τους όρους παραγωγής, με το 87% της ελληνικής γης να βιώνει αυξημένη συχνότητα ξηρασίας και τη χώρα να βρίσκεται στην 19η θέση παγκοσμίως σε κίνδυνο ανεπάρκειας νερού. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Θεσσαλίας, όπου οι πλημμύρες και η λειψυδρία ανέδειξαν το κόστος της απουσίας μακροπρόθεσμης πρόληψης.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάστηκαν οι άξονες της κυβερνητικής στρατηγικής για ένα νέο μοντέλο διαχείρισης των υδάτινων πόρων, που περιλαμβάνει περισσότερα από 1.200 έργα διαχείρισης και αξιοποίησης νερού σε όλη τη χώρα — 237 αρδευτικά, 1.090 έργα ύδρευσης και 287 εγγειοβελτιωτικά έργα συνολικού ύψους 901,3 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι η διαμόρφωση καθεστώτος υδατικής ασφάλειας και βιώσιμων υποδομών για τις επόμενες δεκαετίες.
Παράλληλα, επισημάνθηκαν δράσεις που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της γεωργίας: αναγεννητικές καλλιεργητικές πρακτικές, αγροτοβολταϊκά συστήματα, θερμοκηπιακές εγκαταστάσεις νέας τεχνολογίας και χρήση drones και αισθητήρων για ακριβή παρακολούθηση των καλλιεργειών.
Η πρόοδος αποτυπώνεται στα στοιχεία των τελευταίων ετών: το ισοζύγιο αγροτικών προϊόντων, που το 2019 παρουσίαζε έλλειμμα 731 εκατ. ευρώ, το 2023 έγινε πλεονασματικό (+452 εκατ. ευρώ), ενώ το 2024 οι εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων ξεπέρασαν τα 11,25 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 22,8% των συνολικών εξαγωγών της χώρας.
Το συνέδριο ανέδειξε ότι η βιώσιμη γεωργία δεν είναι απλώς τεχνολογική ή οικονομική πρόκληση, αλλά νέο κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ πολιτείας, αγροτών και πολιτών, με στόχο την ανθεκτικότητα, τη δικαιοσύνη και την ασφάλεια της τροφής στο μέλλον.
