Στην εμβληματική μορφή της Έλλης Αλεξίου, που αφιέρωσε τη ζωή της στα παιδιά, στην τέχνη και στην κοινωνική πρόοδο, είναι αφιερωμένη η νέα περιοδική έκθεση του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης, με τίτλο «Έλλη Αλεξίου. Ένας αιώνας, μια ιστορία. Η παιδαγωγός, η συγγραφέας, η αγωνίστρια». Η έκθεση πραγματοποιείται με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και εγκαινιάζεται την Τετάρτη 12 Νοεμβρίου 2025, στις 19:00.
Η έκθεση αποτελεί συνέχεια της σταθερής συνεργασίας της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών με την Περιφέρεια Κρήτης. Όπως δήλωσε η Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και Ισότητας, Γεωργία Μηλάκη, η Περιφέρεια τιμά με συγκίνηση μια γυναίκα που υπερέβη τα στερεότυπα της εποχής της, αναδεικνύοντας τη συμβολή των γυναικών στη διαμόρφωση της πνευματικής και κοινωνικής ταυτότητας της χώρας.
Η έκθεση αξιοποιεί το Αρχείο Έλλης Αλεξίου, που δωρήθηκε στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης το 2023 από τους κληρονόμους της, και αναπτύσσεται σε τρία σημεία του Μουσείου:
Στο ισόγειο, με υλικό για τη ζωή και το έργο της, βιβλία, χειρόγραφα, φωτογραφίες και προσωπικά αντικείμενα.
Στον προθάλαμο του δευτέρου ορόφου, με ζωγραφικά έργα και έπιπλα από το σπίτι της στην Αθήνα.
Στον προθάλαμο της μόνιμης έκθεσης Νίκου Καζαντζάκη, με τεκμήρια για τη ζωή της αδελφής της, Γαλάτειας Αλεξίου-Καζαντζάκη, και του δεύτερου συζύγου της, Μάρκου Αυγέρη.
Η Έλλη Αλεξίου (1894–1988) γεννήθηκε στο Ηράκλειο και υπήρξε παιδαγωγός, συγγραφέας και αγωνίστρια. Απόφοιτη της Αρσακείου Παιδαγωγικής Ακαδημίας και του Institut Supérieur d’Études Françaises, δίδαξε, έγραψε και συμμετείχε ενεργά στην κοινωνική και αντιστασιακή δράση. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών και μέλος του ΚΚΕ από το 1928, ενώ το 1949 αυτοεξορίστηκε σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Το έργο της περιλαμβάνει μυθιστορήματα, διηγήματα, θεατρικά, παιδικά βιβλία, δοκίμια και βιογραφίες.
Στα εγκαίνια θα παραστεί η Μελίνα Σιδηροπούλου, ανιψιά της συγγραφέως και δωρήτρια της συλλογής και του αρχείου. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τον Σεπτέμβριο του 2026.
