Ο γλυκόλαλος ήχος του, λαγούτου γεμίζει τον οξύ ήχο της λύρας και μεταφέρει συναισθήματα, χρώματα και εικόνες από βυζαντινές εποχές. Η παράδοση το θέλει να συνοδεύει εμπλουτίζοντας με βάθος και χρώματα τη λύρα , το βιολί και άλλα όργανα. Συνοδευτικό το λαγούτο της λύρας πρότερα ως μπουλγαρί, το όργανο με το κούφιο μάνικο, που παίζει τα ταξίμια.
Το μπουλγαρί ανήκει στην οικογένεια των ταμπουράδων μας εξηγεί ο λαγουτιέρης Μαρίνος Νεκτάριος. Ένας τεχνίτης που αγαπά την παράδοση και ο νους του ωσάν το αδράχτι πλέκει , μνήμες , συναισθήματα, κεντά πάνω στην ιστορική συνείδηση, που ρέει μέσα από τις νότες αλλά και τους καμβάδες του.
Βρισκόμαστε στην ατομική του έκθεση «Μετάβαση», στο Μουσείο Τεχνών Ηρακλείου , στην οδό Νυμφών 3 στον Πόρο. Είναι ακόμη μία ατομική έκθεση στην πλούσια παρουσία του καλλιτέχνη στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ο Νεκτάριος Μαρίνος , με καταγωγή από το Αίγιο και σπουδές στην Καλών Τεχνών στην Αθήνα, έφτασε στην Κρήτη, επιλέγοντάς την ως πατρίδα της καρδιάς του.
Πατρίδα της καρδιάς μου η Κρήτη, από την πρωτοσχολική ακόμα ηλικία, όταν με θαυμασμό και δέος άκουγα τις μελωδίες της ελευθερίας μέσα από το ηχόχρωμα του αρχάγγελου της Κρήτης. Ο Ψαρονίκος, που έφυγε, τότε που η Κρήτη ορφάνεψε από ουρανό, άφησε ανεξίτηλο το σημάδι του στην παιδική ψυχή μου. Μετά έπιασα στα χέρια μου τον Καζαντζάκη και ένιωσα την κρητική ματιά στα πράγματα να φωτίζει το δικό μου μονοπάτι.
Στην έκθεση οι δημιουργικές πνοές του καλλιτέχνη αφήνονται να συμπαρασυρθούν και να αποδώσουν με ήχο και χρώμα, τον αέναο κύκλο της ενσώματης συναισθηματικής ύπαρξης. Γεννήθηκα στο σκοτάδι και γοητεύθηκα από το φως που αντίκρισα, αλλά και πάλι θα ψάξω τη λύτρωση στο σκοτάδι που με οδηγεί κάθε καημός κι αν αφεθώ θα επιπλεύσω και πάλι στη γαλήνη του φωτός.
Η αρχαιοελληνική παράδοση μέσα από τα ταξίμια έρχεται σαν ηχηρή ηχώ, ταξιδεύοντας από τη Σμύρνη και τον Τσεσμέ στις ακτές της μεγάλης πατρίδας. Η μικρασιάτικη καταγωγή του μπουλγαρί, από το 1915 περίπου και μετά, φέρνει το νέο ήχο στην Κρήτη. Οι πρόσφυγες κουβαλούν στον κόρφο εκτός από τα παιδιά , τις μνήμες της πατρίδας και στη μετεξέλιξή του μπουλγαρί, που τα ταξίμια του δίνουν ανατριχίλες, καθώς κρατά τον καημό του αποχωρισμού ζωντανό.
Ο Στέλιος Φουσταλιεράκης από το Ρέθυμνο , βιρτουόζος του μπουγκλαρί, περνά στους μαθητές του το βαθύ σπαρακτικό άκουσμα της μπάσας χορδής. Στη μετεξέλξί του, το μπουγλαρί δίνει τη θέση του στο λαγούτο και οι κρητικοί οργανοπαίχτες φέρνουν στα μέτρα τους, τη μουσικολαλιά. Στα ταμπαχανιώτικα το μπουλγαρί κυριαρχεί ως κράμα στοιχείων παράδοσης , μικρασιάτικων ρυθμών και ρεμπέτικης κουλτούρας. Σταδιακά δίνει τη θέση του στο λαούτο και ακόμα και αυτή η μετάβαση, βρίσκει την έκφρασή της στην έκθεση «Μετάβαση» .
Ο οικουμενικός χαρακτήρας των έργων του Νεκτάριου, δίνει τον αέναο κύκλο από το θάνατο στη ζωή.
Μέσα από το μαύρο που γεννά το μπλε και καταλήγει στο φως έρχεται η ανάστροφη πορεία του κόκκινου που συνδιαλέγεται μέσα από τον έρωτα, το πάθος, , την επανάσταση και το αίμα για να μας βυθίσει στο σκοτάδι, κρατώντας όμως την ενέργεια, το σπόρο , που θα δώσει και πάλι ως φλόγα την ζωή. Η συνεχής διαπάλη των δυνάμεων και οι δυνατοί συμβολισμοί κυριαρχούν σε ένα εικαστικό έργο στιγμιότυπων που ξεδιπλώνεται μέσα από την έκθεση, αιχμαλωτίζοντας το βλέμμα , κινητοποιώντας το συναίσθημα.
Ο Νεκτάριος γεννήθηκε στην εκπνοή της Χούντας. Η γενιά του είχε την τύχη να ζήσει στον απόηχο των μεγάλων γεγονότων του Πολυτεχνείου, και τον απόηχο του Μάη του 68.
Σήμερα οι νέοι σπαταλούν την ενέργειά τους μέσα σε μια μακρόχρονη σκοτεινή ιστορική περίοδο, όμως ακόμα και μέσα σε αυτήν γίνονται οι διεργασίες που θα αλλάξουν αύριο τον κόσμο. Τι δίνουμε στη νέα γενιά; Το σχολείο; Η οικογένεια; Η πολιτεία; Τα μέσα; Μια εποχή δικαιωματισμού και ακραίου συντηρητισμού. Υπάρχουν όμως και τα παιδιά, όπως στο καλλιτεχνικό σχολείο που εργάζεται ο Νεκτάριος, που ψάχνουν τη χαραμάδα φωτός. Το ίδιο το σχολείο μέσω της τέχνης προάγει την κρίση τους και ελευθερώνει δημιουργικά την ενέργειά τους. Η τέχνη και ο αθλητισμός μπορούν να παρέμβουν απέναντι στην τυφλή βία, με την οποία εκτονώνουν την οργή τους οι νέοι. Να μάθουν στην ομαδικότητα, την αποδοχή , τη συνύπαρξη και τη συνεργασία.
Ο ίδιος συνεργάζεται σε ένα σχήμα, το « κόκκινο μαύρο» με το Στέλλιο Περογιαννάκη, έναν εικοσάχρονο μουσικό, με κοινή αφετηρία το δημιουργικό αυτοσχεδιασμό. Η παραδοσιακή κρητική έντεχνη μουσική που κομίζει ο Νεκτάριος Μαρίνος παντρεύεται με τον ροκ ήχο που στην παραδοσιακή του μορφή φέρει κέλτικα και μπλουζ στοιχεία, που ανασύρει ο Στέλλιος. Το Σάββατο 22 Νοεμβρίου, μια συναυλία, με ποιητική διάθεση από την Αθηνά -Ιωάννα Λιβαδάρα και στα κρουστά τον Πάρη Κατσίνας , στο χώρο του ΜΕΤΗ Νυμφών 3 στις 19:00, θα μας ταξιδέψει σε ότι αυθεντικό πλουτίζει την ψυχή.
Η νοηματοδότηση της εικαστικής παρέμασης “Μετάβαση”
Στη «Μετάβαση» ο Νεκτάριος μας ταξιδεύει μέσω της αδιάκοπης ροής στην αλλαγή. Η αλλαγή αυτή είναι αμφίδρομη και όχι γραμμική. Το πέρασμα από το σκοτάδι στο φως , καταδεικνύει μια ψυχική μετάπτωση, αλλά και αντιστρόφως ψυχική ανάταση. Οι συμβολισμοί νοηματοδοτούν τον αέναο κύκλο της ζωής , της γης , της ψυχοσύνθεσης. Αν δεν δεχόμαστε αυτήν την αέναη ροή , δεν δεχόμαστε το φαινόμενο της ζωής και του θανάτου. Δεν δεχόμαστε τον έρωτα που σε ανεβάζει στις κορφές του κόσμου και σε κατακρημνύει στα πιο βαθιά τάρταρα. Δεν αντιλαμβανόμαστε ότι δεν υπάρχει αρχή και τέλος αλλά μια αδιάκοπη προσπάθεια να υπερβούμε , να βελτιωθούμε, να βγούμε από το φως στο σκοτάδι. Το σκοτάδι μπορεί μας καλύπτει προσωρινά αλλά το φως ως ζέση μας οδηγεί και κάπως έτσι πορευόμαστε.
Τι είν η ζωή κι ο θάνατος κανείς δεν το γνωρίζει
Αφού το ένα σταματά όταν το άλλο αρχίζει.
Στο Μουσείο Τέχνης η έκθεση θα διαρκέσει έως τις Νοεμβρίου και ο Νεκτάριος Μαρίνος με την εκλεκτή του παρέα, μας περιμένει για να πλουτίσει με ήχους και χρώμα , τη στιγμή, και την προσμονή μας.
Συραγώ Χορταριά
