Σε διαρκή κατάσταση επιφυλακής βρίσκεται η Περιφέρεια Κρήτης, ενεργοποιώντας ένα εκτεταμένο πλέγμα προληπτικών μέτρων για τη θωράκιση της κρητικής κτηνοτροφίας απέναντι στον ιό της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Ενόψει μάλιστα της πασχαλινής περιόδου, κατά την οποία αυξάνονται σημαντικά οι μετακινήσεις ζώων προς τα σφαγεία αλλά και οι διακινήσεις ζωοτροφών, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες του νησιού στοχεύουνε να αναπτύξουν ένα πρόσθετο, στοχευμένο σχέδιο βιοασφάλειας με επίκεντρο τη λειτουργία απολυμαντικών σταθμών.
Συγκεκριμένα, πρόκειται να δημιουργηθεί ένα δίκτυο 16 απολυμαντικών σταθμών σε κομβικά σημεία της Κρήτης, καλύπτοντας γεωγραφικά το σύνολο του νησιού. Οι σταθμοί αναπτύσσονται διάσπαρτα στον νομό Ηρακλείου σε πέντε συνολικά κεντρικά σημεία, ενώ προβλέπονται άλλοι τέσσερις σε Χανιά, επίσης τέσσερις στο Ρέθυμνο και τρεις στο νομό Λασιθίου, ώστε να υπάρχει πλήρης ακτίνα ελέγχου και παρέμβασης. Ένας από τους πέντε απολυμαντικούς σταθμούς του Ηρακλείου θα καλύπτει την ακτίνα ολόκληρου του Μαλεβιζίου.
Στο επιχειρησιακό σκέλος θα συμμετέχουν πιστοποιημένες ιδιωτικές απολυμαντικές εταιρείες, οι οποίες με εξειδικευμένα συνεργεία θα αναλαμβάνουν τον ψεκασμό και την απολύμανση των τροχών οχημάτων που μεταφέρουν ζώα προς σφαγεία, διακινούν ζωοτροφές, είτε μεταφέρουν εφόδια και ζωικά προϊόντα προς και από τα ποιμνιοστάσια.
Η απολύμανση θα συνοδεύεται και από την έκδοση σχετικής βεβαίωσης, την οποία οι οδηγοί υποχρεούνται να επιδεικνύουν σε ελέγχους. Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες, αλλά και άλλες ελεγκτικές αρχές, θα ζητούν το αποδεικτικό απολύμανσης σε σημεία όπως τα σφαγεία ή σε τυχόν οδικούς ελέγχους. Στην προσπάθεια αυτή θα συνδράμουν και δυνάμεις της Τροχαίας Κρήτης, ενισχύοντας το πλέγμα επιτήρησης.
Το μέτρο δεν θα έχει μόνιμο χαρακτήρα αλλά σύμφωνα με τις πληροφορίες θα επανεκτιμάται διαρκώς, ανάλογα με την επιδημιολογική εικόνα. Ωστόσο, κρίθηκε απολύτως αναγκαίο για την περίοδο αυξημένης κινητικότητας, όπως είναι το χρονικό διάστημα πριν από το Πάσχα, προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος μεταφοράς του ιού μέσω των οχημάτων.
Συνεχής επαγρύπνηση χωρίς εφησυχασμό
Τα προληπτικά μέτρα για την ευλογιά εφαρμόζονται αδιάκοπα στην Κρήτη ήδη από τις 26 Σεπτεμβρίου 2025, ενώ ουσιαστικά το καθεστώς αυξημένης επιτήρησης είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, πριν ακόμη από το καλοκαίρι του 2024. Οι προληπτικοί έλεγχοι που πραγματοποιούνταν στα λιμάνια του νησιού, με στόχο τη θωράκιση της κτηνοτροφίας από ενδεχόμενη είσοδο του ιού μέσω της μεταφοράς των ζωοτροφών έχουν περιοριστεί μετά την άρση της σχετικής απαγόρευσης για την οποία ως γνωστό η Περιφέρεια Κρήτης και προσωπικά ο αντιπεριφερειάρχης αγροτικής Οικονομίας Σταύρος Τζεδάκης εξέφρασε την έντονη ανησυχία του προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για τους κινδύνους διασποράς του ιου.
Οι ζωοτροφές πλέον διακινούνται από την ηπειρωτική Ελλάδα χωρίς τους περιορισμούς που ίσχυαν παλαιότερα και είχαν επιβληθεί με βάση ζώνες προστασίας και επιτήρησης. Στο παρελθόν, από συγκεκριμένες περιοχές επιτρεπόταν η μεταφορά μόνο με πρωτόκολλο της αρμόδιας ελεγκτικής υπηρεσίας. Μετά την άρση των περιορισμών με υπουργική απόφαση, δεν υφίσταται έλεγχος στο σημείο εκκίνησης των φορτίων, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες παρέμβασης των τοπικών αρχών, οι οποίες μπορούν πλέον να διενεργούν μόνο προληπτικούς ελέγχους χωρίς να έχουν την δυνατότητα να μπλοκάρουν μεταφορές, όπως είχε συμβεί πριν την άρση και στην Κρήτη.
Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, σήμερα υπολογίζεται πως περίπου το 90% των ζωοτροφών που φθάνουν στο νησί προέρχονται από «καθαρές» ( μη μολυσμένες από την ευλογιά) περιοχές. Ωστόσο, για το υπόλοιπο 10% διατηρείται ενεργή η ανησυχία, καθώς ενδεχόμενη μεταφορά μολυσμένης παρτίδας θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για το ζωικό κεφάλαιο της Κρήτης.
Θωράκιση με συνεργασία και εγρήγορση
Η Κρήτη, που μέχρι σήμερα παραμένει απαλλαγμένη από την ευλογιά, επιχειρεί να διατηρήσει αυτό το κρίσιμο πλεονέκτημα μέσα από συντονισμένη δράση Περιφέρειας, κτηνιατρικών υπηρεσιών, ιδιωτικών φορέων απολύμανσης, Τροχαίας και στρατιωτικών κτηνιάτρων.
Σε μια περίοδο όπου η κτηνοτροφία δοκιμάζεται από πολλαπλές πιέσεις, η διατήρηση της υγειονομικής ασφάλειας του ζωικού κεφαλαίου αποτελεί στρατηγικό στόχο. Η ενίσχυση των ελέγχων, η λειτουργία απολυμαντικών σταθμών και η επιχειρησιακή παρουσία εξειδικευμένου προσωπικού συνθέτουν ένα πολυεπίπεδο δίχτυ προστασίας, με κοινό παρονομαστή τη μηδενική ανοχή στον κίνδυνο εισόδου του ιού στο νησί.
Οι στρατιωτικοί κτηνίατροι
Σημαντική ενίσχυση στις τοπικές υπηρεσίες παρέχει και η παρουσία στρατιωτικών κτηνιάτρων, οι οποίοι έχουν διατεθεί κατ’ εξαίρεση και στην Κρήτη, παρότι το νησί παραμένει καθαρό από κρούσματα ευλογιάς.
Οι στρατιωτικοί κτηνίατροι αποτελούν εξειδικευμένο προσωπικό των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και έχουν εκπαιδευτεί από τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ στα ισχύοντα πρωτόκολλα βιοασφάλειας και διαχείρισης ζωονόσων. Πανελλαδικά έχουν αναπτυχθεί δεκάδες στρατιωτικοί κτηνίατροι για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, ενώ στην Κρήτη έχουν διατεθεί τρεις, ενισχύοντας τις υπηρεσίες σε Ηράκλειο, Ρέθυμνο και Χανιά.
Αρχικά το Ηράκλειο ενισχύθηκε με δύο στρατιωτικούς κτηνιάτρους και στη συνέχεια με ακόμη έναν, οι οποίοι θα παραμείνουν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, συμβάλλοντας στην εντατικοποίηση των κλινικών ελέγχων σε αιγοπρόβατα για ύποπτα συμπτώματα, στην επιτόπια επιτήρηση ποιμνιοστασίων, και στην ενίσχυση της εφαρμογής μέτρων βιοασφάλειας.
Επιπλέον όμως, η παρουσία τους στο νησί συνοδεύεται και από ένα επιπρόσθετο καθήκον που τους ανατέθηκε. Αυτό της καταγραφής και επαλήθευση του ζωικού κεφαλαίου κάθε εκτροφής.
Η παρουσία των στρατιωτικών κτηνιάτρων ενισχύει την επιχειρησιακή δυνατότητα των τοπικών κτηνιατρικών υπηρεσιών, αυξάνοντας τη συχνότητα και την έκταση των ελέγχων «μέσα στα κοπάδια», εκεί όπου κρίνεται στην πράξη η αποτελεσματικότητα της πρόληψης.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
