Η ενορία Κισάμου, στο χωριό Μαραθοκεφάλα, διαθέτει ένα γεωμορφολογικό στολίδι, ένα μοναδικό σπήλαιο, το οποίο πήρε το όνομά του Σπήλαιο του Οσίου Ιωάννου του Ερημίτη,από την παραμονή του Αγίου Ιωάννη σε αυτό.
Ο όσιος Ιωάννης που γεννήθηκε τον 16o αιώνα στην Αίγυπτο , και σε ένα μεγάλο για την εποχή ταξίδι συνειδητότητας καιθρησκευτικής ενδυνάμωσης πέρασε από την Κύπρο , τη Μικρά Ασία και τη Γαύδο , στην Κρήτη. Από το σπήλαιο Ζουρέ και άλλα απόμερα σπήλαια , έφτασε και στο σπήλαιο Μραθοκεφάλας Κισάμου όπου ασκήτευε για τρία χρόνια.
Ακολούθως συνεχίζοντας την πορεία του προς το Ακρωτήρι Χανίων έζησε σε ένα άλλοσπήλαιο για πολλά χρόνια ώσπου την 6 η Οκτωβρίου του 1632 , εφονεύθη κατά λάθος από το τόξο ενός κυνηγού.
Η μνήμη του τιμάται στις 7 Οκτωβρίου καθώς και των υπολοίπων ενενήντα οκτώ Θεοφόρων Πατέρων.
Σε αυτό το Πανάρχαιο και επιβλητικό σπήλαιο το οποίο στο άνοιγμά του και το διάκοσμό του θυμίζει τη φάτνη της γεννήσεως του Χριστού, τελούνται καθημερινά διάφορες Ιερές Ακολουθίες και Μυστήρια.
Την παραμονή των Χριστουγέννων στην υποβλητική ατμόσφαιρα του σπηλαίου, τελείται η νυκτερινή Θεία Λειτουργία, με την αναπαράσταση της Φάτνης των Ποιμένων και των αγγέλων και τη συμμετοχή χιλιάδων πιστών, που έχουν την ευκαιρία, σε ένα φυσικό περιβάλλον , να νοιώσουν την ιερότητα συνυφασμένη με τη θρησκευτική λαμπρότητα του γεγονότος.
Μέσα στο σπήλαιο και από βράχο αναβλύζει αγίασμα όλη τη διάρκεια του χρόνου, σύμβολο της ασκητικής ζωής του Οσίου.
Από το 2007 , μπροστά από το σπήλαιο , λίγο μετά την κεντρική είσοδο, ο επισκέπτης συναντά ένα ακόμη ιστορικό μνημείο αυτή τη φορά, που σχετίζεται με τον ηρωισμό ανδρών, που θυσιάστηκαν για την πατρίδα.
Προσωπικότητες στο Πάρκο Αθανάτων Ηρώων που αποτελούν παράδειγμα ζωής σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, με αυτοθυσία και πίστη υπερασπίστηκαν , πατρίδα, θρησκεία και ελευθερία.
Στο εσωτερικό δε του σπηλαίου και στην βορειοδυτική πλευρά μικρότερα σπηλιάρια, κατείχαν θέση αιθουσών σχολείου.
Το «κρυφό σχολείο», όπου μαθητές λάμβαναν κατήχηση και γνώση πολύτιμη κατά τα χρόνια της σκλαβιάς, αναπαριστάται για να μας υπενθυμίσει το πολύτιμο στοιχείο της Παιδείας αλλά και τις προσπάθειες των Μοναχών να διατηρήσουν γλώσσα , πεποιθήσεις και φρόνημα στην ψυχή του ραγιά και να φωτίσουν το δρόμο των νέων προς τον ιερό σκοπό της Απελευθέρωσης της Πατρίδας.
Συραγώ Χορταριά
