Οι λόγοι δεν περιορίζονται μόνο στην ανεργία. Οι δύσκολες συνθήκες εργασίας, οι χαμηλές αποδοχές, οι καθημερινές μετακινήσεις, αλλά και οι αλλαγές που φέρνει η τεχνολογία στην αγορά εργασίας ωθούν πολλούς ασφαλισμένους προς την έξοδο πριν τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων για πλήρη σύνταξη.
Τι σημαίνει σήμερα «πρόωρη σύνταξη»
Στην πράξη, πρόωρη θεωρείται η αποχώρηση πριν από το 67ο έτος χωρίς τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης ή, στην περίπτωση των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων (ΒΑΕ), πριν από το 62ο έτος χωρίς 35ετία και τα απαιτούμενα βαρέα ένσημα.
Παρότι οι περισσότεροι πλέον συνταξιοδοτούνται μετά τα 62, χιλιάδες ασφαλισμένοι δεν καταφέρνουν να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα ένσημα για πλήρεις αποδοχές. Έτσι, επιλέγουν τη μειωμένη σύνταξη προκειμένου να εξασφαλίσουν ένα ελάχιστο σταθερό εισόδημα.
Οι βασικές προϋποθέσεις για μειωμένη σύνταξη
- 500 ένσημα την τελευταία πενταετία για τους παλαιούς ασφαλισμένους (πριν το 1993), δηλαδή περίπου 100 ένσημα ανά έτος.
- 750 ένσημα συνολικά, χωρίς χρονική κατανομή, για τους νεότερους ασφαλισμένους και όσους προέρχονται από πρώην ειδικά ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών.
- 1.000 ένσημα ΒΑΕ ή οικοδομικά κατά την τελευταία 17ετία για όσους συνταξιοδοτούνται μέσω βαρέων.
Στα ΒΑΕ, ο ασφαλισμένος μπορεί να θεμελιώσει δικαίωμα είτε με τα 500 ένσημα της τελευταίας πενταετίας είτε με τα 1.000 βαρέα ένσημα.
Το πέναλτι της πρόωρης εξόδου
Η έξοδος πριν από τα προβλεπόμενα όρια ηλικίας συνοδεύεται από μόνιμη μείωση στη σύνταξη. Το πέναλτι ανέρχεται σε 6% για κάθε έτος πρόωρης αποχώρησης και επιβάλλεται πάνω στην εθνική σύνταξη.
Η μείωση δεν επηρεάζεται από τα συνολικά χρόνια ασφάλισης, αλλά αποκλειστικά από το πόσα χρόνια υπολείπονται μέχρι το πλήρες όριο ηλικίας.
Έτσι, ασφαλισμένος που αποχωρεί στα 62 αντί στα 67, χωρίς 40 έτη ασφάλισης, επιβαρύνεται με συνολική μείωση 30% στην εθνική σύνταξη.
Σήμερα, η εθνική σύνταξη διαμορφώνεται:
- Στα 446 ευρώ για τουλάχιστον 20 χρόνια ασφάλισης.
- Στα 402 ευρώ για 15ετία.
Αυτό σημαίνει ότι:
- Η αποχώρηση στα 62 με 20ετία συνεπάγεται απώλεια περίπου 134 ευρώ κάθε μήνα, εφ’ όρου ζωής.
- Στην περίπτωση της 15ετίας, η μείωση φτάνει περίπου τα 120 ευρώ μηνιαίως.
Για κάθε χρόνο πρόωρης εξόδου, η απώλεια υπολογίζεται περίπου:
- Στα 26,8 ευρώ τον μήνα για ασφαλισμένους με 20ετία.
- Στα 24 ευρώ για όσους έχουν 15 χρόνια ασφάλισης.
Τι ισχύει για τα ΒΑΕ
Ειδικό καθεστώς εφαρμόζεται για τους εργαζόμενους στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα.
Όσοι αποχωρούν στο 60ό έτος με 35 χρόνια ασφάλισης και τουλάχιστον 25 έτη ή 7.500 ένσημα ΒΑΕ, επιβαρύνονται με πέναλτι 12%, καθώς υπολείπονται δύο χρόνια μέχρι το πλήρες όριο των 62 ετών.
Στην περίπτωση αυτή, η μείωση περιορίζεται περίπου στα 53,5 ευρώ τον μήνα.
Εξαίρεση αποτελούν οι οικοδόμοι, οι οποίοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στο 60ό έτος με πλήρη σύνταξη, χωρίς πέναλτι πρόωρης εξόδου. Ωστόσο, το τελικό ποσό εξακολουθεί να εξαρτάται από τα συνολικά χρόνια ασφάλισης και τις προσαυξήσεις που προβλέπονται για τα βαρέα ένσημα.
