Ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν είναι πλέον μια μακρινή θεωρία, αλλά η νέα πραγματικότητα που επανακαθορίζει την κοινωνία μας. Στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής, η Κρουσανιώτισσα πολυπράγμων με την ιδιότητα της συγγραφέως Ειρήνη Βογιατζάκη καταφέρνει να συνδέσει την τεχνολογία με την ηγεσία και, κυρίως, με την κοινωνική δικαιοσύνη μέσα από το ομώνυμο βιβλίο της.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στη Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Η πρόσφατη βράβευσή της από τη Διεθνή Έκδοση Συγγραφέων, σε συνδυασμό με την τιμητική διάκριση της εργασίας της από τον Περιφερειάρχη Κρήτης στο πλαίσιο του 12ου Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών (ΙΑΚΕ), επισφραγίζουν μια πορεία προσφοράς και επιστημονικής αριστείας. Ως εκπαιδευτικός με ένα εντυπωσιακό επιστημονικό υπόβαθρο, βαθιά συγκινημένη, χαρακτηρίζει αυτές τις διακρίσεις ως ένα «δώρο γιορτής, τιμής και αγάπης προς την εκπαιδευτική και ακαδημαϊκή κοινότητα».
Στη συνέντευξη της στη ΦΜ η Ειρήνη Βογιατζάκη μας ανοίγει τα χαρτιά της, μιλά για το όραμά της, τις προκλήσεις του σήμερα και το μονοπάτι που οδηγεί σε μια πιο δίκαιη ψηφιακή κοινωνία.
Ξετυλίγει το νήμα της επιτυχίας της, εκφράζει τις ευχαριστίες της σε όσους στάθηκαν δίπλα της και μας ξεναγεί στις αξίες της ηγεσίας και της κοινωνικής προσφοράς που εμπνέουν το έργο της.
Αποκαλύπτει πως οι Κρουσανιώτικες ρίζες της επηρέασαν την διαμόρφωση της προσωπικότητάς της και την επιστημονική εξέλιξη της, ενώ χαρακτηρίζει «πυξίδα» της το χωριό της, τον Κρουσώνα, όπου συνεχίζει να αποτελεί μόνιμη κατοικία της, προσφέροντας με κάθε ευκαιρία ανιδιοτελώς τις υπηρεσίες της.
Ολόκληρη η συνέντευξη έχει ως εξής:
♦Το νέο σας βιβλίο «Education in Transition: Ψηφιακός Μετασχηματισμός, Ηγεσία και Κοινωνική Δικαιοσύνη» τυγχάνει διεθνούς αναγνώρισης. Ποιο ήταν το κύριο ερέθισμα που σας ώθησε στη συγγραφή του;
«Το ερέθισμα για το βιβλίο ήταν η ανάγκη να κατανοήσουμε αν η τεχνολογία στην εκπαίδευση λειτουργεί ως γέφυρα ή ως τείχος. Η παρατήρηση των ανισοτήτων που αναδύθηκαν κατά την ψηφιακή μετάβαση με ώθησε να διερευνήσω πώς η ηγεσία μπορεί να διασφαλίσει τη δημοκρατία και την κοινωνική δικαιοσύνη στο σύγχρονο σχολείο».
♦Πώς μπορεί η τεχνολογία, στο πλαίσιο της «Κριτικής Παιδαγωγικής», να γίνει εργαλείο για την κοινωνική δικαιοσύνη αντί για μέσο αποκλεισμού;
«Η τεχνολογία γίνεται εργαλείο δικαιοσύνης όταν δεν εστιάζουμε μόνο στη χρήση των εργαλείων, αλλά στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης. Στο πλαίσιο της «Κριτικής Παιδαγωγικής», οφείλουμε να διδάσκουμε στους μαθητές όχι μόνο πώς να χειρίζονται τον υπολογιστή, αλλά πώς να αμφισβητούν την πληροφορία και να διεκδικούν ισότιμη πρόσβαση στη γνώση».
♦Στο έργο σας εξετάζεται τη δυναμική των φύλων στην εκπαιδευτική ηγεσία. Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει μια γυναίκα σήμερα στον ακαδημαϊκό και εκπαιδευτικό χώρο;
«Μια γυναίκα σήμερα αντιμετωπίζει τη «γυάλινη οροφή» – αόρατα εμπόδια που πηγάζουν από στερεότυπα. Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η ισορροπία μεταξύ πολλαπλών ρόλων και η ανάγκη να αποδεικνύει διαρκώς την αξία της σε κέντρα λήψης αποφάσεων που παραμένουν ανδροκρατούμενα».
♦Πώς ορίζετε την «ανθρωποκεντρική εκπαίδευση» σε έναν κόσμο που ψηφιοποιείται με ραγδαίους ρυθμούς;
«Ανθρωποκεντρική εκπαίδευση σημαίνει να μην επιτρέψουμε στον αλγόριθμο να αντικαταστήσει το συναίσθημα. Παρά την ψηφιοποίηση, στο επίκεντρο πρέπει να παραμένει η παιδαγωγική της φροντίδας, η ενσυναίσθηση και η προσωπική σχέση εκπαιδευτικού και μαθητή».
Η αξία της φροντίδας και το χρέος στον τόπο
♦Διαθέτετε ένα εντυπωσιακό υπόβαθρο που συνδυάζει τη Νοσηλευτική με τις Επιστήμες Αγωγής. Πώς αλληλεπιδρούν αυτοί οι δύο τομείς στην καθημερινή σας διδακτική πρακτική;
«Η Νοσηλευτική με δίδαξε την αξία της φροντίδας και της αμεσότητας, ενώ οι Επιστήμες Αγωγής τη μεθοδολογία της μάθησης. Στη διδακτική μου πρακτική, αυτό μεταφράζεται σε μια ολιστική προσέγγιση. Αντιμετωπίζω τον εκπαιδευόμενο ως μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα, δίνοντας έμφαση τόσο στις γνωστικές όσο και στις ψυχοσυναισθηματικές του ανάγκες».
♦Έχοντας εμπειρία από την Τεχνική Επαγγελματική Εκπαίδευση έως την Τριτοβάθμια εκπαίδευση, ποια θεωρείτε ότι είναι η πιο κρίσιμη «μετάβαση» που πρέπει να κάνει το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα;
«Η πιο κρίσιμη μετάβαση είναι η αποδέσμευση από την στείρα αποστήθιση και η στροφή προς την καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής. Το σύστημα πρέπει να γίνει πιο ευέλικτο, συμπεριληπτικό και ικανό να προετοιμάζει πολίτες που σκέφτονται κριτικά και δρουν συλλογικά».
♦Με πάνω από 5.700 ώρες πιστοποιημένης εκπαίδευσης και δύο μεταπτυχιακά, τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η «Δια Βίου Μάθηση»;
«Για μένα, η Δια Βίου Μάθηση δεν είναι απλώς η συλλογή πιστοποιήσεων, αλλά μια στάση ζωής. Είναι η παραδοχή ότι η γνώση δεν έχει τέλος και η διαρκής προσπάθεια να γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι και επιστήμονες, προσαρμοζόμενοι στις προκλήσεις των καιρών».
♦Πως προέκυψε η εξειδίκευση σας στη γραφή Braille;
«Η ενασχόλησή μου με τη Braille και την Ειδική Αγωγή ξεκίνησε ως απαραίτητο εφόδιο για κάθε ενδεχόμενο διορισμού μου. Παράλληλα, πηγάζει από την πίστη μου για ισότιμη πρόσβαση στη γνώση, προσφέροντάς μου ένα πολύτιμο εργαλείο συμπερίληψης και ουσιαστικής επικοινωνίας με όλους τους μαθητές».
♦Πραγματοποιείτε και μαθήματα Πρώτων Βοηθειών – ΚΑΡΠΑ στο τόπο καταγωγής και κατοικίας σας, σε εθελοντική βάση. Τι σας δίνει τη δύναμη να συνεχίζετε αυτή την προσφορά παράλληλα με το βαρύ ακαδημαϊκό σας πρόγραμμα;
«Η δύναμη πηγάζει από την ίδια την κοινότητα και το χρέος προς τον τόπο μου. Η εθελοντική διδασκαλία Πρώτων Βοηθειών είναι για μένα μια μορφή κοινωνικής παιδαγωγικής· η γνώση που σώζει ζωές είναι η σημαντικότερη γνώση που μπορώ να μοιραστώ».
♦Πόσο σημαντικό είναι για τους κατοίκους της επαρχίας να κατέχουν γνώσεις χρήσης αυτόματου εξωτερικού απινιδωτή;
«Στην επαρχία, όπου η πρόσβαση σε εξειδικευμένη ιατρική βοήθεια μπορεί να καθυστερήσει, η γνώση χρήσης απινιδωτή είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Η εκπαίδευση των πολιτών μετατρέπει μια ολόκληρη κοινωνία σε ένα δίχτυ προστασίας για τον συνάνθρωπο».
♦Γίνεται συχνά αναφορά στο «ήθος και τη δυναμικότητα του Κρουσώνα» που φέρετε. Πώς οι ρίζες σας επηρέασαν τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς σας και την επιστημονική σας εξέλιξη;
«Οι ρίζες μου στον Κρουσώνα είναι η πυξίδα μου. Το ήθος, η εργατικότητα και η ανθεκτικότητα των ανθρώπων μας διαμόρφωσαν την προσωπικότητά μου. Στην επιστημονική μου πορεία, φέρω πάντα μαζί μου την περηφάνια και την ευθύνη αυτού του τόπου, επιδιώκοντας να τιμώ την καταγωγή μου μέσα από το έργο μου».
♦Ποιο είναι το επόμενο «πνευματικό ταξίδι» σας;
«Το επόμενο πνευματικό μου ταξίδι κινείται στον άξονα της διεπιστημονικότητας, εκεί όπου η Εκπαίδευση συναντά την Υγεία και την Ανθρώπινη Φυσιολογία. Στόχος μου είναι η συγγραφή ενός έργου που προσεγγίζει την υγεία ως πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο, διερευνώντας πώς οι ανισότητες αποτυπώνονται στο σώμα και πώς η εκπαιδευτική πράξη προστατεύει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Φιλοδοξώ να αναδείξω ένα μοντέλο «Μετασχηματιστικής Ηγεσίας», όπου ο επαγγελματίας λειτουργεί ως εμψυχωτής που ενδυναμώνει τον άνθρωπο. Πρόκειται για μια πορεία ανοιχτή σε προκλήσεις, με σταθερή πυξίδα την κοινωνική δικαιοσύνη και την προσφορά».
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
