Kάτω από την παγωμένη επιφάνεια των αλπικών λιμνών της Ελβετίας, ένα μικρό αυτόνομο υποβρύχιο ρομπότ συλλέγει πολύτιμα δεδομένα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα παγωμένα οικοσυστήματα.
Το ρομπότ, με την ονομασία POLARIS, αναπτύχθηκε από φοιτητές και ερευνητές του ETH της Ζυρίχης και έχει σχεδιαστεί ώστε να κινείται κάτω από τον πάγο, μετρώντας με μεγάλη ακρίβεια το πάχος του σε σημεία όπου η πρόσβαση των ανθρώπων είναι δύσκολη ή ακόμη και επικίνδυνη.
«Αναπτύξαμε ένα αυτόνομο υποβρύχιο ρομπότ που μπορεί να κινείται κάτω από τον πάγο και να μετρά απευθείας το πάχος του, κάτι εξαιρετικά σημαντικό τόσο για την ασφάλεια όσο και για την έρευνα γύρω από το κλίμα», εξηγεί ο Ρίχαρντ Ρούντιν, συνυπεύθυνος του προγράμματος.
Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες βασίζονται κυρίως σε δορυφορικές παρατηρήσεις ή σε χειροκίνητες μετρήσεις που απαιτούν διάνοιξη οπών στον πάγο. Ωστόσο, οι μέθοδοι αυτές παρουσιάζουν περιορισμούς, ιδιαίτερα στις μικρές αλπικές λίμνες.
Οι δημιουργοί του POLARIS υποστηρίζουν ότι το υποβρύχιο drone μπορεί να προσφέρει πιο ακριβείς και συνεχείς μετρήσεις, δημιουργώντας λεπτομερείς χάρτες της κάτω επιφάνειας του πάγου.
«Είναι πολύ πιο συνεπές και ακριβές από τις δορυφορικές μετρήσεις, ενώ μας επιτρέπει να παρακολουθούμε συνεχώς την τοπογραφία του πάγου από κάτω», αναφέρει ο επικεφαλής του έργου, Μαξιμίλιαν φον Λεσχ.
Το σύστημα λειτουργεί με δύο διαφορετικούς τρόπους. Στην πρώτη περίπτωση, το ρομπότ αγγίζει απευθείας τον πάγο και μέσω αισθητήρων πίεσης υπολογίζει το πάχος του. Στη δεύτερη, χρησιμοποιεί σόναρ καθώς κινείται κάτω από την επιφάνεια, καταγράφοντας συνεχώς την απόσταση από τον πάγο και δημιουργώντας έναν λεπτομερή τρισδιάστατο χάρτη.
Οι πρώτες δοκιμές πραγματοποιήθηκαν στη λίμνη του παγετώνα Theodul, κοντά στο Ζερμάτ, αλλά και στη λίμνη Σεν Μόριτζ των ελβετικών Άλπεων. Στόχος της ομάδας είναι η επίτευξη ακρίβειας μετρήσεων σε επίπεδο εκατοστών.
Τα δεδομένα που συλλέγει το POLARIS αναμένεται να βοηθήσουν τους επιστήμονες να παρακολουθήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις μεταβολές του πάγου στις ορεινές περιοχές, προσφέροντας νέα εργαλεία για τη μελέτη της κλιματικής αλλαγής.
Παράλληλα, οι μετρήσεις μπορούν να αξιοποιηθούν και από τις τοπικές αρχές, προκειμένου να αξιολογούν την ασφάλεια παγωμένων λιμνών που χρησιμοποιούνται για χειμερινές δραστηριότητες.
Τα τελευταία χρόνια οι Άλπεις συγκαταλέγονται στις περιοχές της Ευρώπης που θερμαίνονται ταχύτερα, με τους επιστήμονες να καταγράφουν συνεχή υποχώρηση των παγετώνων και μεταβολές στη διάρκεια και το πάχος της εποχικής παγοκάλυψης. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τεχνολογίες όπως το POLARIS φιλοδοξούν να προσφέρουν πιο ακριβή δεδομένα για την κατανόηση και παρακολούθηση των αλλαγών που συντελούνται στα παγωμένα τοπία των Άλπεων.
