Σε κατάσταση απόγνωσης και έντονης αναστάτωσης βρίσκεται ο αγροτοκτηνοτροφικός κόσμος της Κρήτης, μετά τις τελευταίες πιστώσεις ενισχύσεων.
Ρεπορτάζ
Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Οι προσδοκίες για μια «ανάσα» ρευστότητας μετατράπηκαν σε ψυχρολουσία, καθώς χιλιάδες παραγωγοί είδαν τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, είτε εντελώς άδειους είτε με ποσά δραματικά μειωμένα, εξαιτίας του γραφειοκρατικού συστήματος που τελικά προκαλεί αλαλούμ.
Σύμφωνα με τον Αντώνη Σουλτάτο από το τμήμα επιδοτήσεων της Ένωσης Ηρακλείου, αλλά και εκπροσώπους τοπικών Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ), οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν φέτος ήταν εξαιρετικά σχολαστικοί, αναδεικνύοντας παράλληλα στρεβλώσεις του συστήματος που χρονίζουν, χωρίς κανένας να τις διορθώνει.
ΑΑΔΕ & ΕΛΓΑ «τράβηξαν» την ενίσχυση ταυτόχρονα με την πίστωση των λογαριασμών, για παλαιότερες εισφορές στον ΕΛΓΑ και αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων Ηρακλείου, Κώστας Φρογάκης, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το κύμα οργής που σαρώνει το νησί. Όπως καταγγέλλει, κατά την πληρωμή της συνδεδεμένης ενίσχυσης γάλακτος, η ΑΑΔΕ και ο ΕΛΓΑ προχώρησαν σε αυτόματες παρακρατήσεις. «Τράβηξαν» δηλαδή την ενίσχυση ταυτόχρονα με την πίστωση των λογαριασμών, για παλαιότερες εισφορές στον ΕΛΓΑ και αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά.
Αποτέλεσμα, ένας τεράστιος αριθμός κτηνοτρόφων να βρει τους λογαριασμούς του μηδενισμένους. Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις, οι κρατήσεις ήταν τόσο επιθετικές που ξεπέρασαν ακόμα και το ίδιο το ποσό της δικαιούμενης ενίσχυσης, αφήνοντας τους παραγωγούς χωρίς καθόλου ρευστότητα για να καλύψουν τις τρέχουσες ανάγκες των εκμεταλλεύσεών τους.
Ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων επισημαίνει πως ο κλάδος δεν αρνείται να καταβάλει είτε τα αχρεώστητα είτε τις εισφορές στον ΕΛΓΑ, αλλά διεκδικεί το δικαίωμα της ρύθμισης των ποσών αυτών ώστε να μην φτάνουμε στους μηδενικούς λογαριασμούς, παρακρατώντας όλο το ποσό των ενισχύσεων.
Η «παγίδα» των παγίων
Στο μεταξύ λόγω της ενεργοποίησης των παγίων για τα οικολογικά σχήματα, το τραπεζικό σύστημα τράβηξε αυτόματα οφειλές προηγούμενων ετών -κυρίως του 2025-, χωρίς να αναγνωρίζει την προέλευση των χρημάτων, επιτείνοντας το οικονομικό στραγγάλισμα.
Τα παραπάνω σχετίζονταν κυρίως με τις χρεώσεις για το κόστος της ενεργοποίησης.
Όσοι είχαν αχρεώστητα μπήκε η ΑΑΔΕ και έκανε συμψηφισμούς, με βάση τις διορθώσεις που είχαν γίνει πριν από το Πάσχα.
Πως μια λανθασμένη πρόβλεψη φέρνει εξοντωτικές ποινές
Το πιο κραυγαλέο παράδειγμα της δυσλειτουργίας του συστήματος αφορά κτηνοτρόφους που εντάχθηκαν στον έλεγχο και βρέθηκαν αντιμέτωποι με αποκλίσεις στη δηλωθείσα ποσότητα γάλακτος. Το πρόβλημα εντοπίζεται στη διαδικασία υποβολής της αίτησης ΟΣΔΕ. Όταν ένας κτηνοτρόφος υποβάλλει την αίτησή του (για παράδειγμα, τον Ιούνιο του 2025), το σύστημα τον αναγκάζει ουσιαστικά να «μαντέψει» την παραγωγή ολόκληρου του έτους. Από τοπικό ΚΥΔ αναφέρεται η περίπτωση ενός παραγωγού που είχε βγάλει 108 τόνους γάλα το 2024 και δήλωσε την ίδια ποσότητα για το 2025, αλλά τελικά η παραγωγή του μειώθηκε στους 70 τόνους, λόγω αστάθμητων παραγόντων και πλέον βρίσκεται εγκλωβισμένος.
Ενώ οι υπόλοιποι κτηνοτρόφοι έχουν το δικαίωμα να τροποποιήσουν τη δηλούμενη ποσότητα στο τέλος του έτους, βάσει των πραγματικών τιμολογίων, όσοι βρίσκονται σε καθεστώς ελέγχου στερούνται αυτού του δικαιώματος. Το σύστημα «κλειδώνει», με αποτέλεσμα οι άνθρωποι αυτοί όχι μόνο να μην εισπράττουν ούτε ένα ευρώ από τη συνδεδεμένη ενίσχυση γάλακτος, αλλά να έρχονται αντιμέτωποι με πολυετείς, εξοντωτικές κυρώσεις. Μάλιστα του επιβλήθηκε και ποινή μαμούθ ύψους 7.224 ευρώ, αναγκάζοντάς τον να επιστρέψει χρήματα, για ένα πρόβλημα που οι φορείς ενεργοποίησης αναδεικνύουν εδώ και χρόνια, αλλά το Υπουργείο αρνείται πεισματικά να το επιλύσει.
Τι πληρώθηκε και τι περιμένουμε
Σύμφωνα με τα στοιχεία από το τμήμα επιδοτήσεων της Ένωσης Ηρακλείου, η κατάσταση των πληρωμών δείχνει πως μετ’ εμποδίων πληρώθηκαν μέχρι τώρα Οικολογικά Σχήματα που ωστόσο δεν αφορούν στην Κρήτη, η οποία έμεινε εκτός κατά την πρώτη φάση. Οι υπόλοιπες πληρωμές που έγιναν πανελλαδικά αφορούσαν ειδικές συνδεδεμένες που δεν έχουν εφαρμογή στο νησί.
Στο μεταξύ πιστώθηκαν κάποια μικρά υπόλοιπα από τη βασική και την αναδιανεμητική ενίσχυση, τα οποία προέκυψαν από διορθώσεις μέσω monitoring που είχαν ολοκληρωθεί πριν από το Πάσχα.
Οι παραγωγοί εναποθέτουν πλέον τις ελπίδες τους στην αναμενόμενη μεγάλη πληρωμή που έχει δρομολογηθεί για το δεύτερο μισό του Ιουνίου. Σ’ αυτήν έχει ανακοινωθεί πως θα συμπεριληφθεί το «πακέτο» των Οικολογικών Σχημάτων. Συγκεκριμένα αναμένεται να πληρωθούν οι μεγάλες κατηγορίες που αφορούν άμεσα την Κρήτη, όπως οι δακοπαγίδες, τα καλοκαιρινά κλαδέματα, τα δασολιβαδικά των κτηνοτρόφων, όπως επίσης και τα βιολογικά.
Αναφορικά με την εξισωτική αποζημίωση που επίσης αναμένεται να ενταχθεί στο ίδιο πακέτο, η πληρωμή θα αφορά όσους εκκρεμούσαν οι διορθώσεις τους από τον Απρίλιο και μετά.
Άγνωστο παραμένει το ύψος των ποσών που θα εισρεύσει στο νησί για την οικονομική «ανάσα» αγροτών και κτηνοτρόφων. Παρά την ελπίδα ότι η επερχόμενη πληρωμή θα είναι πιο δίκαιη και κοντά στην πραγματικότητα, λόγω του βάθους των διασταυρωτικών ελέγχων που έγιναν φέτος, κανένα ΚΥΔ ούτε τα συνεταιριστικά δεν είναι σε θέση να γνωρίζει ακόμα τα ακριβή ποσά ανά στρέμμα, καθώς το Υπουργείο δεν έχει εκδώσει τις σχετικές αποφάσεις.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
