Μια βαθιά ανησυχητική και σκληρή πραγματικότητα για την κοινωνία της Κρήτης αποτυπώνει η 6η ετήσια Έκθεση του Παρατηρητηρίου για τη Βία κατά των Γυναικών (WOMEN_WATCH), την οποία παρουσιάζει ο «Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου και Ν. Ηρακλείου».
Επιμέλεια: Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Τα στοιχεία που έρχονται στο φως της δημοσιότητας σοκάρουν. Το φαινόμενο της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας όχι μόνο διατηρείται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, αλλά εμφανίζει επικίνδυνες αυξητικές τάσεις σε συγκεκριμένους δείκτες, με πλέον δραματικό εκείνον της παιδικής κακοποίησης.
Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, κατά το έτος 2025 καταγράφηκαν συνολικά 1.103 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας σε ολόκληρη την Περιφέρεια Κρήτης. Ο αριθμός αυτός συνιστά ξεκάθαρη αύξηση συγκριτικά με τα 1.047 αντίστοιχα περιστατικά που είχαν καταγραφεί το 2024, αποδεικνύοντας ότι το πρόβλημα παραμένει ενεργό και εντείνεται.
Από το σύνολο των περιστατικών του 2025, τα 592 αφορούσαν γυναίκες- θύματα με το ποσοστό να καταγράφεται άνω του 53%. Αν και παρατηρείται μια σχετική αποκλιμάκωση σε σχέση με την ακραία κορύφωση του 2024, τα επίπεδα παραμένουν αισθητά υψηλότερα από το 2023, γεγονός που υποδηλώνει είτε τη διατήρηση της έντασης του φαινομένου είτε, ευτυχώς, την ενίσχυση της καταγγελτικής συμπεριφοράς από την πλευρά των θυμάτων.
Η παρουσίαση της έκθεσης στέλνει ένα σαφέστατο μήνυμα στην κοινωνία της Κρήτης και στους τοπικούς φορείς καλώντας τους να ακούσουν αυτή την κραυγή αγωνίας. Οι αριθμοί δεν είναι απλώς στατιστικά στοιχεία. Είναι ανθρώπινες ζωές, είναι οι γυναίκες και τα παιδιά της διπλανής πόρτας.
«Πρωταθλητές» στη βία Ηράκλειο και Χάνια
Η χωρική κατανομή των καταγγελιών αναδεικνύει τις Περιφερειακές Ενότητες Ηρακλείου και Χανίων ως τις περιοχές με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση περιστατικών. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα τόσο με πληθυσμιακούς παράγοντες όσο και με το γεγονός ότι στις δύο αυτές μεγάλες πόλεις υπάρχει μεγαλύτερη συγκέντρωση των αρμόδιων υπηρεσιών καταγραφής, αστυνομικών δομών και δικτύων υποστήριξης των θυμάτων.
Συγκεκριμένα στην Π.Ε. Ηρακλείου καταγράφηκαν 320 περιστατικά το 2025. Παρά τη μείωση σε σχέση με το 2024 (379 περιστατικά), ο αριθμός παραμένει δραματικά υψηλότερος σε σύγκριση με το 2023, όταν είχαν αναφερθεί 211 περιστατικά.
Αντίστοιχα στην Π.Ε. Χανίων καταγράφηκαν 153 περιστατικά, διατηρώντας σταθερά υψηλά επίπεδα καθ’ όλη την τελευταία τριετία.
Μικρότερα μεγέθη αλλά σημαντικές διακυμάνσεις, επιβεβαιώνοντας τον οριζόντιο χαρακτήρα της έξαρσης της βίας στο νησί παρουσιάζονται σε Ρέθυμνο και Λασίθι.
Η έμφυλη διάσταση του εγκλήματος
Η λεπτομερής ανάλυση της περιόδου Ιουλίου – Δεκεμβρίου 2025 αναδεικνύει την αδιαμφισβήτητη έμφυλη διάσταση του εγκλήματος. Το 76% των θυμάτων είναι γυναίκες, έναντι 24% ανδρών.
Το φαινόμενο πλήττει με σφοδρότητα γυναίκες που βρίσκονται στην πλέον παραγωγική, κοινωνικά και οικογενειακά ενεργή φάση της ζωής τους. Η ηλικιακή ομάδα των 25 – 45 ετών συγκεντρώνει σταθερά τον υψηλότερο αριθμό περιστατικών, ενώ εξαιρετικά υψηλά ποσοστά καταγράφονται και στην ομάδα 45 – 60 ετών.
«Συναγερμός» για την παιδική κακοποίηση
Το πλέον εφιαλτικό εύρημα της 6ης Έκθεσης, το οποίο εκπέμπει σήμα απόλυτου κινδύνου για τις αρχές και την τοπική κοινωνία, αφορά την κατακόρυφη αύξηση στην παιδική κακοποίηση (ανήλικοι 0-18 ετών).
Το 2025 καταγράφηκαν 251 περιστατικά στην Κρήτη, σημειώνοντας μια τρομακτική αύξηση κατά 47% σε σχέση με το 2024. Αν δε, γίνει σύγκριση με το έτος 2023, η αύξηση ξεπερνά το 150%!
Τα περισσότερα από αυτά τα περιστατικά εντοπίζονται στα Χανιά και το Ηράκλειο, ενώ καταγράφεται αύξηση τόσο στα αγόρια όσο και στα κορίτσια, με σχεδόν πλήρη σύγκλιση των δύο φύλων το 2025.
Ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου σε ότι αφορά στην παιδική κακοποίηση επισημαίνει πως αποτελεί αδήριτη ανάγκη η εντατική και διαρκή κατάρτιση στη διαυπηρεσιακή λειτουργία και συνεργασία. Επίσης επισημαίνεται ως κατεπείγουσα προτεραιότητα η άμεση στελέχωση των αρμοδίων τμημάτων της ΕΛ.ΑΣ., του Πρωτοδικείου Ηρακλείου αλλά και των
Μονάδων παιδικής προστασίας, η συνεργασία των δομών του κράτους με μη κρατικούς φορείς υποστήριξης παιδιών θυμάτων βίας, ώστε να επιτυγχάνεται ο στόχος της συντονισμένης και αποτελεσματικής ανταπόκρισης.
Αντιδραστική και όχι προληπτική η αντιμετώπιση
Μέσα σε αυτό το ζοφερό περιβάλλον, ο «Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου και Ν. Ηρακλείου» αποτελεί έναν πραγματικό φάρο ελπίδας και προστασίας. Κατά το έτος 2025, 367 περιστατικά αναζήτησαν τις υπηρεσίες του Συνδέσμου, ενώ 274 άτομα (ποσοστό 75%) έλαβαν συστηματική συμβουλευτική και ψυχολογική υποστήριξη για να μπορέσουν να σταθούν ξανά στα πόδια τους.
Η Έκθεση του Παρατηρητηρίου δεν περιορίζεται μόνο στην παράθεση των αριθμών, αλλά προχωρά σε μια βαθιά θεσμική κριτική. Παρά τα σημαντικά βήματα που έχουν σημειωθεί σε νομοθετικό επίπεδο και τις νέες πολιτικές που εφαρμόζονται, αναδεικνύονται σοβαρά προβλήματα που ακυρώνουν στην πράξη την αποτελεσματικότητά τους.
Ο κατακερματισμός, η παντελής έλλειψη στρατηγικής συνοχής και η υποστελέχωση των υπηρεσιών εξακολουθούν να υπονομεύουν την ασφάλεια των επιζωσών βίας. Όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζεται, η αντιμετώπιση του φαινομένου παραμένει δυστυχώς αντιδραστική γίνεται δηλαδή «κατόπιν εορτής» και όχι προληπτική.
Μπροστά σε αυτή την κρίσιμη κατάσταση, η Πρόεδρος του Συνδέσμου κ. Μαίρη Παχιαδάκη και η Γραμματέας κ. Σμάρω Σταφυλάκη απευθύνουν επείγουσα έκκληση για ριζικές αλλαγές. Προτείνουν τη δημιουργία ενός θεσμοθετημένου συστήματος συντονισμού με άμεση μετάβαση σε ένα ενιαίο και λειτουργικό σύστημα διαχείρισης. Υπογραμμίζουν ως απολύτως αναγκαία την καθιέρωση ετήσιας εκπαίδευσης για όλους τους επαγγελματίες πρώτης γραμμής (αστυνομία, δικαστικές αρχές, υγεία).
Ζητούν επίσης την επέκταση των δικτύων ασφαλείας με τη διεύρυνση του δικτύου «Ασφαλή Σημεία» και εντατικοποίηση των πρακτικών πρόληψης και ευαισθητοποίησης των πολιτών. Τέλος επισημαίνουν την επιτακτική ανάγκη για την πλήρης εναρμόνιση με τις συστάσεις της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας (Ομάδα GREVIO).
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
