Με μια αυστηρή παρέμβαση, πλήρης και αναλυτική η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ/ΤΑΚ παίρνει θέση επί του νέου ειδικού χωροταξικού σχεδίου ΑΠΕ.
Στο «μικροσκόπιο» είναι η αύξηση της κάλυψης, οι αόριστες «περιοχές επιτάχυνσης» και η έλλειψη τεκμηρίωσης.
Της Κορίνας Καφετζοπούλου
Το ΤΕΕ/ΤΑΚ έρχεται να θέσει σειρά ερωτημάτων κρούοντας ταυτόχρονα τον κώδωνα του κινδύνου για σημαντικές ασάφειες, οριζόντιες ρυθμίσεις και ελλείψεις που αφορούν άμεσα το νησί και τους τοπικούς δήμους.
Η παρέμβαση ακολουθεί την πρόσφατη απόφαση του Περιφερειακού συμβουλίου Κρήτης το οποίο oμόφωνα έλαβε αρνητική θέση επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) που αφορά το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Δήμος Μαλεβιζίου, που ήδη έχει εκφράσει την αντίθεση του, για τα όσα ορίζονται για την περιοχή ζητώντας μεταξύ άλλων επιτακτικά τη ρητή εξαίρεση των Δημοτικών Ενοτήτων Κρουσώνα και Τυλίσου από τον χαρακτηρισμό τους ως Περιοχών Καταλληλότητας.
Η μεγάλη ασάφεια και τα ερωτήματα για τις ενεργειακές ανάγκες
Η βασικότερη επισήμανση του ΤΕΕ/ΤΑΚ εστιάζει στο γεγονός ότι από το προτεινόμενο σχέδιο δεν προκύπτει με επαρκή σαφήνεια ο συνολικός ενεργειακός σχεδιασμός για την Κρήτη και τις επιμέρους Περιφερειακές Ενότητες. Δεν αποτυπώνονται οι πραγματικές υφιστάμενες και μελλοντικές ανάγκες, ούτε τεκμηριώνεται ποιο μέρος τους καλύπτεται από λειτουργούντα ή αδειοδοτημένα έργα και ποιο είναι το πραγματικό έλλειμμα που απαιτεί νέες παρεμβάσεις.
Ω εκ τούτου, δημιουργείται εύλογος προβληματισμός για το εάν ο στόχος είναι η τοπική ενεργειακή επάρκεια ή η δημιουργία πρόσθετης παραγωγικής δυναμικότητας με αποκλειστικό προσανατολισμό την εξαγωγή ενέργειας στο διασυνδεδεμένο σύστημα.
Η Κρήτη χάνει τον «νησιωτικό» χαρακτήρα της (Όπως από νωρίς είχαμε εντοπίσει)
Ιδιαίτερα επικριτικό είναι το ΤΕΕ/ΤΑΚ όσον αφορά την αντιμετώπιση του νησιού. Στο νέο πλαίσιο παρατηρείται αύξηση του ποσοστού κάλυψης για αιολικές εγκαταστάσεις στην Κρήτη από 4% σε 5%, εξαιτίας της μεταβολής της κατηγορίας της από «νησιωτικό» σε «ηπειρωτικό» χώρο, λόγω της ηλεκτρικής διασύνδεσης — μια κρίσιμη αλλαγή πλεύσης που, όπως είχαμε αποκαλύψει και αναλύσει έγκαιρα από τη «Φ.Μ.», αλλάζει εκ βάθρων τους όρους του παιχνιδιού.
Το ΤΕΕ/ΤΑΚ χαρακτηρίζει την προσέγγιση αυτή προβληματική, τονίζοντας ότι η διασύνδεση δεν αναιρεί τα χωρικά, περιβαλλοντικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά ενός νησιού. Η Κρήτη διαθέτει περιορισμένη γεωγραφική έκταση, ευαίσθητα οικοσυστήματα και υψηλή εξάρτηση από τον τουρισμό και την πρωτογενή παραγωγή, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη διατήρηση της ένταξής της στον νησιωτικό χώρο και την επαναφορά του χαμηλότερου ορίου κάλυψης.
«Περιοχές Επιτάχυνσης» χωρίς επιστημονική μεθοδολογία και φίλτρα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα των λεγόμενων Περιοχών Επιτάχυνσης (που εισάγονται μέσω της ευρωπαϊκής Οδηγίας RED III). Το ΤΕΕ/ΤΑΚ επισημαίνει ότι στο προτεινόμενο πλαίσιο η έννοια αυτή αντιμετωπίζεται περισσότερο ως μια γενική αναφορά παρά ως ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό εργαλείο.
Στο σχέδιο δεν αποτυπώνονται με σαφήνεια η μεθοδολογία χαρτογράφησης, τα κριτήρια επιλογής και η αξιολόγηση ευαισθησίας των περιοχών, ούτε ο τρόπος με τον οποίο η στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση θα λειτουργεί συμπληρωματικά σε επίπεδο έργου. Όπως υπογραμμίζεται, η ουσιαστική εφαρμογή τους προϋποθέτει προηγούμενη χαρτογράφηση ευαισθησίας, αποκλεισμό περιοχών υψηλής περιβαλλοντικής, πολιτιστικής ή κοινωνικής αξίας και ένα ασφαλές πλαίσιο δικαίου για τοπικές κοινωνίες και επενδυτές.
Φέρουσα ικανότητα, τοπικά έργα και αποθήκευση
- Πραγματική φέρουσα ικανότητα: Το Επιμελητήριο υπογραμμίζει ότι η θέσπιση ενός στατικού ποσοστού μέγιστης εδαφικής κάλυψης δεν επαρκεί. Η φέρουσα ικανότητα οφείλει να συνδέεται με τη δυναμικότητα του δικτύου, τη σωρευτική επιβάρυνση και την αξία του τοπίου, μακριά από οριζόντιες αριθμητικές λογικές.
- Διακριτή αντιμετώπιση τοπικών έργων: Ζητείται ειδική, αναλογική χωροταξική μεταχείριση (ή εξαιρέσεις από τα όρια κάλυψης) για έργα αυτοπαραγωγής, ενεργειακές κοινότητες και πρωτοβουλίες ΟΤΑ έως 1 MW που εξυπηρετούν αποδειδειγμένα τοπικές ανάγκες.
- Προτεραιότητα στην αποθήκευση και το τοπίο: Επισημαίνεται ότι η αύξηση των ΑΠΕ χωρίς αντίστοιχες υποδομές αποθήκευσης δημιουργεί αδιέξοδα στο σύστημα, ενώ προτείνονται πιο ευέλικτα κριτήρια οπτικής ένταξης και αποστάσεων ασφαλείας αντί για οριζόντιους αποκλεισμούς.
Συμπέρασμα – Προτάσεις ΤΕΕ/ΤΑΚ.
Το ΤΕΕ/Τμήμα Ανατολικής Κρήτης υποστηρίζει ότι η ανάγκη επιτάχυνσης της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και η μετάβαση σε ένα σύγχρονο ενεργειακό μοντέλο χαμηλών εκπομπών άνθρακα. πρέπει να πραγματοποιηθεί με όρους ισορροπίας, επιστημονικής τεκμηρίωσης και χωρικής δικαιοσύνης.
Για τον λόγο αυτό, προτείνει:
- Την ολοκλήρωση και ενσωμάτωση σαφούς ενεργειακού σχεδιασμού ανά Περιφέρεια και Περιφερειακή Ενότητα, με αποτύπωση αναγκών, δυνατοτήτων δικτύου και πραγματικού ενεργειακού ελλείμματος.
- Τη διατήρηση της Κρήτης στον νησιωτικό χώρο και την επανεξέταση των ποσοτικών ορίων χωρικής κάλυψης.
- Την ενίσχυση της αποθήκευσης ενέργειας και των συμπληρωματικών μορφών ΑΠΕ.
- Την εφαρμογή ειδικής και αναλογικής χωροταξικής αντιμετώπισης για έργα αυτοπαραγωγής, ενεργειακών κοινοτήτων και έργων τοπικού κοινωνικού οφέλους.
- Την επανεξέταση των κριτηρίων φέρουσας ικανότητας με βάση σύγχρονες μεθόδους πολυκριτηριακής αξιολόγησης.
- Την ενσωμάτωση δεσμευτικού μηχανισμού αξιολόγησης σωρευτικών επιπτώσεων.
- Τη διόρθωση και αποσαφήνιση των επιμέρους διατάξεων της ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ σύμφωνα με τις τεχνικές παρατηρήσεις που έχουν διατυπωθεί.
Το ΤΕΕ/ΤΑΚ παραμένει στη διάθεση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την περαιτέρω τεχνική υποστήριξη και τον διάλογο που απαιτείται, με στόχο ένα Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ που θα εξασφαλίζει την ενεργειακή μετάβαση, προστατεύοντας παράλληλα το περιβάλλον, το τοπίο, την κοινωνική συνοχή και τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.
ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΊΟΥ
Προσθήκη του fonimaleviziou.gr στην Google