Κλίμα έντονης αναστάτωσης, οργής και απογοήτευσης επικρατεί το τελευταίο διάστημα ανάμεσα σε δεκάδες ελαιοπαραγωγούς της περιοχής του Μαλεβιζίου.
Ρεπορτάζ: Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Αιτία αποτελεί το γεγονός ότι παραγωγοί που παρέδωσαν την σοδειά τους στον γνωστό έμπορο Μιχάλη Αλμπαντάκη παραμένουν απλήρωτοι όπως ανέφεραν στη Φωνή του Μαλεβιζίου.
Η αβεβαιότητα αυτή φαίνεται να εντείνεται καθώς ο μαλεβιζιώτης έμπορος διαμηνύει δημόσια πως όσοι παραγωγοί βιάζονται και δεν μπορούν να περιμένουν την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης της περσινής σοδειάς -η οποία τοποθετείται χρονικά μέχρι τον Οκτώβριο- μπορούν, αν το επιθυμούν, «να πάνε να πάρουν το λάδι τους πίσω». Μάλιστα ο ίδιος αποκαλύπτει στην Φωνή του Μαλεβιζίου πως ήδη έχει δώσει πίσω -περίπου 20 τόνους ελαιολάδου- επικαλούμενος προβλήματα ρευστότητας, απόρροια της «κακής» φετινής ελαιοκομικής περιόδου με «συμφωνίες και συμβόλαια που έσπασαν», όπως λέει, προσθέτοντας πως «το λάδι βρίσκεται στα αζήτητα».
Σύμφωνα με τον κ. Αλμπαντάκη δεν απομένουν περισσότεροι από 40 απλήρωτοι παραγωγοί για 100 τόνους ελαιόλαδου, με την απούλητη ποσότητα να υπολογίζεται στο 40% της συνολικής που συγκέντρωσε, έναντί των 4,7-5 €/ κιλό, τιμές -που όπως λέει- δεν υπάρχουν σήμερα στην αγορά.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται να ανοίξει έναν ευρύτερο κύκλο ερωτημάτων για το ποια είναι η πραγματική εικόνα της αγοράς. Με βάσει τους ισχυρισμούς του κυρίου Αλμπαντάκη η αγορά είναι «νεκρή» ενώ μιλά για «βουνό» αδιάθετων ποσοτήτων της Κρήτης και της χώρας συνολικά. Στην γλώσσα των αριθμών αναφέρει, πως η Κρήτη εμφανίζεται με αδιάθετες ποσότητες κοντά στους 70.000 τόνους ( και η Ελλάδα συνολικά με 150.000 τόνους) όταν η συνολική παραγωγή του νησιού την τελευταία ελαιοκομική περίοδο 2025-2026 έφτασε τους 57.500 τόνους ελαιόλαδου, με βάσει τα στοιχεία από τις Διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης, έναντί των 77.672 τόνων της ελαιοκομικής 2024-2025.
Περιγράφει μια ζοφερή εικόνα στην αγορά και ισχυρίζεται πως οι παραγωγοί δεν θα μπορούν να πουλήσουν το λάδι τους, προβλέποντας μάλιστα «βουτιά» στις τιμές» την νέα ελαιοκομική στα 2,50€/ κιλό.
Επικαλούμενος την πρόβλεψη της μεγάλης παραγωγής του Ισπανικού ελαιόλαδου (περί τους 1,4 εκατομμύρια τόνους) και τον καταιγισμό εισαγωγών αδασμολόγητων ποσοτήτων ελαιόλαδου από την Τυνησία σε επίπεδα τιμών που δεν ξεπερνούν τα 3€/κιλό για τις 2 γραμμές, μιλά για μια νέα τάξη πραγμάτων στην αγορά του προϊόντος.
Ο γνωστός έμπορας αναφέρει πως η τιμή του λαδιού έπεσε μέσα σε 4 μήνες από τα 5€ που τιμολογούσαν τον Νοέμβριο, στα 3,20 -3,30 που όπως λέει, είναι σήμερα.
Κατάρρευση του αφηγήματος για τεράστια αποθέματα και «βουτιά» στις τιμές
Παρά τα προβλήματα ρευστότητας ορισμένων εμπόρων, η αγορά του λαδιού εμφανίζει κάποια σημάδια ισορροπίας σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς -από το συνεταιριστικό κυρίως κίνημα και τις ομάδες ελαιοπαραγωγών. Όλοι τους δεν ενστερνίζονται την εκτίμηση για επικείμενη «βουτιά» στις τιμές στα επίπεδα των 2,5€ το κιλό. Επίσης από τους συνεταιριστικούς παράγοντες καταρρίπτονται και οι αναφορές για τεράστιες αδιάθετες ποσότητες.
Η σταδιακή πτώση τιμών ξεκίνησε λίγο μετά την έναρξη της ελαιοκομικής περιόδου τον περασμένο Νοέμβριο. Στην διάρκεια της ωστόσο καταγράφονταν αρκετές πράξεις προώθησης του Κρητικό ελαιόλαδου στα 5€ τιμή παραγωγού. Αντίστοιχη και η ποιο πρόσφατη, την περασμένη Τρίτη στην Πελοπόννησο για εξαιρετικό παρθένο λάδι (3 γραμμών) που πωλήθηκε στα 4,20 €/κιλό, όπως δήλωσε στη Φωνή του Μαλεβιζίου ο Πρόεδρος του Συνεταιρισμού Εμπάρου Γιώργος Περογιαννάκης. Ο ίδιος, όπως και άλλοι συνεταιριστικοί παράγοντες αμφισβητεί τις αναφορές για υπέρογκα αποθέματα που θα επηρεάσουν την νέα χρονιά. Όπως λέει ο δικός του συνεταιρισμός έδωσε όλο το λάδι πριν 2,5 μήνες με τιμή 5€+ΦΠΑ στον παραγωγό.
Στην πλειοψηφία τους τα αγροτικά συνεταιριστικά στελέχη που ασχολούνται με το λάδι υποστηρίζουν πως όλοι οι μεγάλοι συνεταιρισμοί δεν έχουν αποθέματα. «Οι σοβαροί και υγιείς συνεταιρισμοί (όπως Εμπάρου, Σταυρακίων, Αγίου Μύρωνα, Κρουσώνα κ.ά.) έχουν διώξει το λάδι τους εδώ και μήνες», ανέφερε στη ΦΜ συνεταιριστικός παράγοντας που εκτιμά πως οι αδιάθετες ποσότητες δεν ξεπερνούν τους 10.000 τόνους σε όλη την Κρήτη.
Όπως αναφέρουν η διασταύρωση των τοπικών στοιχείων εκθέτει τους ισχυρισμούς περί «70.000 τόνων αδιάθετου λαδιού στην Κρήτη» ή «150.000 τόνων πανελλαδικά». Από τους 57.500 τόνους της συνολικής παραγωγής στην Κρήτη, (20.000 τόνοι στο νομό Ηρακλείου) υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 15.000 έως 20.000 τόνοι κρατήθηκαν για οικογενειακή αυτοκατανάλωση. Συνεπώς, το πραγματικά εμπορεύσιμο ελαιόλαδο σε όλο το νησί δεν ξεπέρασε τους 37.000-40.000 τόνους.
«Είναι αριθμητικά αδύνατον να υπάρχουν 70.000 τόνοι αδιάθετοι στην Κρήτη, όταν ολόκληρο το νησί παρήγαγε 57.500 τόνους», αναφέρει ο κ. Περογιαννάκης.
Προβλέψεις νέας παραγωγής
Για τη νέα ελαιοκομική περίοδο, οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για μια καλή χρονιά, με την παραγωγή της Κρήτης να αναμένεται να διπλασιαστεί και να προσεγγίσει τους 80.000 τόνους έως και 100.000 τόνους.
Όσο για την τιμή εκκίνησης για τη νέα σοδιά εκτιμάται πως θα διαμορφωθεί στα επίπεδα των 3,5€ με τους πλέον αισιόδοξους όπως ο κ. Περογιαννάκης να βλέπει τιμές πάνω από τα 3,70€/κιλό.
Μετά από δύο συνεχόμενες χρονιές ιστορικής λειψυδρίας (όπου η παραγωγή της είχε υποχωρήσει στους 660.000–850.000 τόνους), η Ισπανία επανέρχεται σε επίπεδα ανάκαμψης, υπολογίζοντας πως θα αγγίξει το 1,4 εκατομμύρια τόνους.
Η παγκόσμια παραγωγή ελαιολάδου φαίνεται να σταθεροποιείται γύρω στα 3,1 – 3,2 εκατομμύρια τόνους, ομαλοποιώντας την παγκόσμια προσφορά μετά τη μεγάλη κρίση ελλείψεων. Η διεθνής αυτή ανάκαμψη απομάκρυνε τις «ακραίες» τιμές του παρελθόντος (όπου το λάδι είχε φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ €9,00+/κιλό) και οδήγησε σε μια παγκόσμια ισορροπία γύρω στα €4,00 – €5,00/κιλό, όπως αναφέρουν εμπορικοί κύκλοι.
Τα δύο μεγάλα «αγκάθια»
Σύμφωνα με τον κ. Περογιαννάκης, η νέα χρονιά κρύβει δύο μεγάλους κινδύνους.
Κυρίαρχο ζήτημα είναι η πορεία της Δακοκτονίας επισημαίνοντας πως απαιτούνται έγκαιροι και αποτελεσματικοί ψεκασμοί για να μην υποβαθμιστεί η ποιότητα της νέας παραγωγής.
Τεράστια θέμα αποτελεί και φέτος η οξεία έλλειψη εργατών γης και αναδεικνύεται ως το μεγαλύτερο λειτουργικό πρόβλημα για τους ελαιοπαραγωγούς. Οι συνεταιρισμοί, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, το Υπουργείο και το Εργατικό Κέντρο Ηρακλείου, προετοιμάζουν ήδη συναντήσεις και υπομνήματα πριν την έναρξη της συγκομιδής στο τέλος Αυγούστου.
Τα επίσημα στοιχεία παραγωγής ελαιόλαδου από τις ΔΑΟΚ
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των Διευθύνσεων Αγροτικής Οικονομίας (ΔΑΟΚ) της Περιφέρειας Κρήτης, τα οποία συλλέγονται απευθείας από τα ελαιουργεία του νησιού, αποτυπώνεται η δραματική μείωση της περσυνής παραγωγής εξαιτίας της λειψυδρίας για την οποία ήδη η Περιφέρεια Κρήτης διεκδικεί την αποζημίωση των παραγωγών.
Η παραγωγή της Κρήτης υποχώρησε κατά 26%, σημειώνοντας απώλεια άνω των 20.000 τόνων ελαιολάδου. Ο Νομός Ηρακλείου υπέστη τη σοβαρότερη καθίζηση (-47,4%), βλέποντας τη σοδιά του να μειώνεται σχεδόν στο μισό (από 38.000 σε 20.000 τόνους). Το Λασίθι (6.000 τόνοι) και το Ρέθυμνο (5.500 τόνοι) «γονάτισαν» από την παρατεταμένη ανομβρία και την ακαρπία. Μόνο ο Νομός Χανίων κατέγραψε άνοδο (+18,2%), καλύπτοντας σχεδόν τη μισή συνολική παραγωγή του νησιού (26.000 τόνοι).
ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΡΗΤΗΣ
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
