Με τις προτεινόμενες παρεμβάσεις να αποτελούν τη βάση για το μελλοντικό σχεδιασμό των έργων προστασία και αποκατάστασης της παράκτιας ζώνης της περιοχής, η τέταρτη φάση προβλέπει τη «Σύνταξη Τελικής Έκθεσης και Σχεδίου Δράσης για την προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση της παράκτιας ζώνης του Καλού Χωριού».
Στο Πρόγραμμα Διαύγεια δημοσιοποιήθηκε και επίσημα η έγκριση της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Περιφέρειας Κρήτης και Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) για την υλοποίηση της μελέτης για τη “Διερεύνηση της συρρίκνωσης των τουριστικών παραλιών του Καλού Χωριού του Νομού Λασιθίου από ανθρωπογενείς πιέσεις και της κλιματικής αλλαγής και προτάσεις για υλοποίηση παρεμβάσεων προστασίας και ανάπλαση 2026-2027-2028”, η οποία λήφθηκε από την αρμόδια Περιφερειακή Επιτροπή στις 11 Αυγούστου 2026.
Σύμφωνα με την εγκεκριμένη Προγραμματική Σύμβαση, ο συνολικός προϋπολογισμός της μελέτης ανέρχεται στα εξήντα χιλιάδες ευρώ και κατανέμεται σε έξι οικονομικές κατηγορίες παραδοτέων, ενώ η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε «σε καθαρό χρόνο είκοσι τεσσάρων (24) μηνών, αρχίζει από την ημερομηνία υπογραφής της και λήγει με την ολοκλήρωση του Έργου, την παράδοσή του από το ΙΤΕ στην ΠΚ/ΠΕΛ και την οριστική παραλαβή του», που αποτελέσουν βάση για το σχεδιασμό, την ωρίμανση αλλά και την υλοποίηση μελλοντικών έργων προστασίας της παράκτιας περιοχής.
Το χρονοδιάγραμμα της υλοποίησης του έργου
Το συμφωνηθέν χρονοδιάγραμμα ορίζει πέντε διαδοχικές φάσεις της μελέτης ως “Πακέτα Εργασιών”, όπου προβλέπεται η εκτέλεση των ερευνητικών εργασιών, όπως ορίζονται και αναλύονται στο Άρθρο 3 τις Απόφασης.
Πρώτο Πακέτο Εργασίας
Η πρώτη φάση αφορά την “Ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης της περιοχής μελέτης και εκτίμηση της επικινδυνότητας έναντι παράκτιας διάβρωσης”.
Εδώ, στο επίκεντρο θα τεθεί η διερεύνηση της υφιστάμενης κατάστασης της παράκτιας ζώνης του Καλού Χωριού και την εκτίμηση της επικινδυνότητάς της έναντι φαινομένων διάβρωσης, μέσω της συλλογής, επεξεργασίας και αξιολόγησης κλιματολογικών, μετεωρολογικών, γεωμορφολογικών και υδροδυναμικών δεδομένων, όπου θα αναλυθούν όλα τα διαθέσιμα κλιματολογικά δεδομένα των τελευταίων πενήντα ετών, ούτως ώστε να καταγραφούν οι διαδοχικές τάσεις και διακυμάνσεις των κλιματικών παραμέτρων που έχουν διαπιστωθεί.
Δεύτερο Πακέτο Εργασίας
Η δεύτερη φάση, αφορά τη “Διερεύνηση της αλληλεπίδρασης της κλιματικής αλλαγής με την παράκτια ζώνη και αποτύπωσή της μέσω μοντελοποίησης και εκτίμησης περιβαλλοντικών και κοινωνικοοικονομικών δεικτών τρωτότητας στην περιοχή ενδιαφέροντος», με στόχο την αποτύπωση «της υφιστάμενης κατάστασης, η εκτίμηση των μελλοντικών επιπτώσεων και η υποστήριξη του σχεδιασμού αποτελεσματικών μέτρων προσαρμογής και ολοκληρωμένης διαχείρισης της παράκτιας ζώνης».
Όπως επεξηγείται «Δεδομένου ότι οι παράκτιες περιοχές της Κρήτης συγκαταλέγονται μεταξύ των πλέον ευάλωτων περιοχών στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με το παρόν ερευνητικό έργο θα πραγματοποιηθεί μορφοδυναμική ανάλυση της ακτογραμμής του Καλού Χωριού με αξιοποίηση υφιστάμενων παράκτιων υδροδυναμικών μοντέλων, προσαρμοσμένων στα ιδιαίτερα φυσιογραφικά χαρακτηριστικά της περιοχής».
Ειδικότερα, «Για την εκτίμηση της τρωτότητας της ακτογραμμής θα εφαρμοστεί ο Δείκτης Τρωτότητας Ακτών (Coastal Vulnerability Index – CVI), κατάλληλα προσαρμοσμένος στις τοπικές γεωμορφολογικές και υδροδυναμικές συνθήκες, με στόχο τον εντοπισμό, την αξιολόγηση και την ιεράρχηση των πλέον ευάλωτων τμημάτων της ακτής».
Τρίτο Πακέτο Εργασίας
Εισερχόμενοι στην τρίτη φάση, εδώ προβλέπεται η διερεύνηση και αξιολόγηση των διαθέσιμων προτάσεων τεχνικών λύσεων για την αντιμετώπιση των φαινομένων παράκτιας διάβρωσης στην περιοχή του Καλού Χωριού, σύμφωνα με τα πορίσματα των ερευνών και αναλύσεων των προηγούμενων φάσεων.
Όπως ορίζεται, «Οι προτεινόμενες λύσεις θα περιλαμβάνουν, κατά περίπτωση, ήπιες και τεχνικές παρεμβάσεις, όπως έργα αναπλήρωσης παραλιών, έργα προστασίας της ακτογραμμής, παρεμβάσεις οικολογικής αποκατάστασης, καθώς και λύσεις βασισμένες στη φύση (Nature-based Solutions), όπου αυτές κρίνονται τεχνικά και περιβαλλοντικά κατάλληλες», ενώ παράλληλα, «θα πραγματοποιηθεί προκαταρκτική εκτίμηση της φύσης, της έκτασης και της προτεραιοποίησης των απαιτούμενων έργων και δράσεων για την προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση της παράκτιας ζώνης του Καλού Χωριού».
Τέταρτο Πακέτο Εργασίας
Με τις προτεινόμενες παρεμβάσεις να αποτελούν τη βάση για το μελλοντικό σχεδιασμό των έργων προστασία και αποκατάστασης της παράκτιας ζώνης της περιοχής, η τέταρτη φάση προβλέπει τη “Σύνταξη Τελικής Έκθεσης και Σχεδίου Δράσης για την προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση της παράκτιας ζώνης του Καλού Χωριού”.
Σε αυτό το στάδιο της επεξεργασίας, τα αρμόδια μέλη που προβλέπεται από τη σύμβαση θα συντάξουν την «Τελική Τεχνική Έκθεση του έργου, στην οποία θα συγκεντρωθούν, θα αξιολογηθούν και θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα των προηγούμενων Πακέτων Εργασίας, καθώς και τα βασικά συμπεράσματα σχετικά με τα αίτια και την εξέλιξη της παράκτιας διάβρωσης στην περιοχή του Καλού Χωριού».
Πέμπτο Πακέτο Εργασίας
Στο τελικό και πέμπτο στάδιο ορίζεται η υλοποίηση δράσεων δημοσιότητας, ενημέρωσης και διάχυσης των αποτελεσμάτων του έργου, με στόχο την προβολή της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε, των επιστημονικών αποτελεσμάτων που προέκυψαν και των προτεινόμενων παρεμβάσεων για την προστασία της παράκτιας ζώνης του Καλού Χωριού».
Η Πέμπτη φάση του Πακέτου Εργασία, αποσκοπεί στην ενημέρωση των εμπλεκόμενων φορέων, την τοπική αυτοδιοίκηση, την επιστημονική κοινότητα, τους επαγγελματικούς και κοινωνικούς φορείς, καθώς και τους πολίτες, «με σκοπό την ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την ενίσχυση της συμμετοχής τους σε θέματα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και βιώσιμης διαχείρισης της παράκτιας ζώνη».
Οι στοχοθετήσεις του έργου
«Προστασία, αποκατάσταση και βιώσιμη διαχείριση»
Όπως υπογραμμίζεται, η περιοχή του Καλού Χωριού αποτελεί μία από τις σημαντικότερες τουριστικές παράκτιες ζώνες της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου και παρουσιάζει αυξημένη ευαισθησία στις επιπτώσεις της παράκτιας διάβρωσης, μια από τις σημαντικότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με σοβαρές συνέπειες στο φυσικό περιβάλλον, στις παράκτιες υποδομές, στην τουριστική ανάπτυξη και στις τοπικές οικονομίες.
Ταυτόχρονα, «Η άνοδος της μέσης στάθμης της θάλασσας, η αύξηση της συχνότητας και της έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων, οι μεταβολές στο κυματικό καθεστώς και στη στερεομεταφορά, σε συνδυασμό με ανθρωπογενείς παρεμβάσεις, όπως λιμενικά έργα, τεχνικές διαμορφώσεις της ακτογραμμής και παρεμβάσεις στα υδρογραφικά δίκτυα, επιταχύνουν τα φαινόμενα υποχώρησης των ακτών».
Ως εκ τούτου, η Περιφέρεια Κρήτης και ειδικότερα η Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (Ι.Τ.Ε.), μέσω του Ινστιτούτου Υπολογιστικών Μαθηματικών και του Εργαστηρίου Παράκτιας Θαλάσσιας Έρευνας, προχωρούν στη σύναψη Προγραμματικής Σύμβασης για «τη διερεύνηση των αιτίων και των μηχανισμών που οδηγούν στη συρρίκνωση των τουριστικών παραλιών του Καλού Χωριού, στην αξιολόγηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και των ανθρωπογενών παρεμβάσεων, στην ανάπτυξη και εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων εκτίμησης της τρωτότητας και της επικινδυνότητας της παράκτιας ζώνης, καθώς και στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων προτάσεων για την προστασία, την αποκατάσταση και τη βιώσιμη διαχείρισή της».
