Με μεράκι, επιμονή και δημιουργικότητα, οι κρατούμενοι του Σωφρονιστικού Καταστήματος Νέας Αλικαρνασσού δίνουν μορφή στις ιδέες τους και παρουσιάζουν τη δουλειά τους μέσα από μια ξεχωριστή έκθεση δημιουργημάτων.
Ξύλο, πηλός και άλλα υλικά μετατρέπονται σε χρηστικά και διακοσμητικά αντικείμενα, αποτέλεσμα της καθημερινής εργασίας στα εργαστήρια του καταστήματος. Καραβάκια, τασάκια, βάσεις κινητών, κουτάλες, μπιζουτιέρες, κούπες, θυμιατά, διακοσμητικά και πήλινες κατασκευές είναι ορισμένα μόνο από τα αντικείμενα που δημιούργησαν οι κρατούμενοι.
Δημιουργίες ανθρώπων που βρίσκονται πίσω από τα κάγκελα, αλλά μέσα από την τέχνη και την εργασία αναζητούν έναν δρόμο έκφρασης, δημιουργίας και ελπίδας.
Πίσω από κάθε κατασκευή υπάρχει χρόνος, προσπάθεια και η ανάγκη για δημιουργία. Περίπου 10 με 12 κρατούμενοι συμμετέχουν στη φετινή προσπάθεια, αρκετοί από τους οποίους ήρθαν για πρώτη φορά σε επαφή με τέτοιου είδους εργασίες.
«Είναι ένα πάρα πολύ καλό μέτρο για τη μετά τη φυλακή εποχή», τονίζει ο αρχιφύλακας του καταστήματος, Νίκος Ριζωτάκης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της εργασίας και της δημιουργικής απασχόλησης ως εργαλείου επανένταξης.
Φέτος, η πρωτοβουλία αποκτά και ένα ξεχωριστό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Στον χώρο της έκθεσης έχει τοποθετηθεί ειδικό δοχείο συλλογής χρησιμοποιημένων μαγειρικών λαδιών. Οι πολίτες μπορούν να φέρνουν το μπουκαλάκι με το τηγανισμένο λάδι και να το παραδίδουν, αντί να το πετούν στα απορρίμματα.
Το λάδι επιστρέφει έτσι στον κύκλο της δημιουργίας, καθώς επαναχρησιμοποιείται από τους κρατούμενους για την παρασκευή σαπουνιών. Τα σαπούνια που παράγονται στη συνέχεια διανέμονται και σε άλλα Καταστήματα Κράτησης της χώρας.
Και για όσους επιλέξουν να στηρίξουν αυτή την προσπάθεια, υπάρχει ένα μικρό αλλά ιδιαίτερα συμβολικό «ευχαριστώ»: μπορούν να λάβουν δωρεάν ένα ή δύο από τα σαπούνια που έχουν παρασκευάσει οι ίδιοι οι κρατούμενοι.
Το πρόγραμμα έχει πλέον αυξήσει σημαντικά την παραγωγή, από περίπου 1.000 σαπούνια στο ξεκίνημά του σε 16.000 έως 17.000 ετησίως, τα οποία αποστέλλονται σε άλλα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας.
«Πάντα αξίζουν όλοι οι άνθρωποι μια δεύτερη ευκαιρία», είναι το μήνυμα που στέλνει ο κ. Ριζωτάκης, υπογραμμίζοντας ότι οι κρατούμενοι που συμμετέχουν στα εργαστήρια έχουν αποφασίσει να αλλάξουν τη ζωή τους και να ξεκινήσουν από την αρχή.
Μέχρι το τέλος του μήνα, η έκθεση ανοίγει ένα διαφορετικό παράθυρο προς τον κόσμο έξω από τη φυλακή. Ένα παράθυρο δημιουργίας, προσπάθειας και, κυρίως, μιας δεύτερης ευκαιρίας.
«Είναι μια έκθεση που γίνεται κάθε χρόνο, όπου οι κρατούμενοι εκθέτουν τα δημιουργήματά τους, έπειτα από πάρα πολύ έντονη εργασία και πολλή σκέψη. Μάλιστα αρκετοί δεν είχαν ποτέ καμία σχέση με το ξύλο ή τον πηλό. Αυτό βοηθάει πάρα πολύ, ακόμα και στην ψυχολογία τους.
Είναι δημιουργίες που γίνονται μέσα στο κατάστημα. Κάθε πρωί οι κρατούμενοι σηκώνονται και βγαίνουν από τα κελιά τους, έτοιμοι να πάνε στα εργαστήρια, για να μπορέσουν να δημιουργήσουν αυτό που σκέφτονται όλη νύχτα και θέλουν να το κάνουν πραγματικότητα. Σίγουρα, με τη βοήθεια των συναδέλφων μου που είναι στο κατάστημα. Και το αποτέλεσμα, όπως βλέπετε, είναι αυτό.
Τα δημιουργήματά μας είναι από ξύλο και πηλό. Έχουμε δημιουργήματα που έχουν να κάνουν με θυμιατά. Έχουμε κατασκευές για να μπορέσουμε να βάλουμε ρεσουδάκια μέσα, με φωτίτσα, για να μπορούμε να κάνουμε μια ωραία ατμόσφαιρα στη βεράντα μας. Έχουμε κούπες, διάφορα διακοσμητικά, καραβάκια, τασάκια, βάσεις κινητού, αντικείμενα για ξηρούς καρπούς και αρκετά ακόμα.
Έχουμε τα δέντρα μας, που είναι το φυτώριό μας, και τα σαπουνάκια μας. Όποιοι θέλουν μπορούν να μας φέρουν λαδάκι, αντί να το ρίχνουμε στο φρεάτιο. Μπορούν να μας το φέρουν εδώ, όπου εμείς θα μπορέσουμε μετά να το κάνουμε σαπουνάκια και να τα στέλνουμε σε άλλα καταστήματα ανά την Ελλάδα.
Είναι 33 τα καταστήματα. Από εκεί που ξεκινήσαμε κάποτε και φτιάχναμε 1.000 σαπουνάκια, τώρα φτιάχνουμε 16.000-17.000 σαπουνάκια ετησίως. Θα ήταν μια πολύ μεγάλη βοήθεια», δήλωσε στο neakriti.gr ο αρχιφύλακας Νίκος Ριζωτάκης.
Όπως επισήμανε, υπάρχουν άτομα που δεν είχαν καμία σχέση με την εργασία γενικά. «Οπότε αυτό είναι και ένα πάρα πολύ καλό μέτρο για τη μετά τη φυλακή εποχή, τη μετασωφρονιστική πολιτική δηλαδή.
Θα είχαμε λίγο περισσότερα, αλλά ευτυχώς για αυτούς κάποιοι αποφυλακίστηκαν και κάποιοι πήγαν σε αγροτικό κατάστημα, οπότε δεν μπορούμε να εκθέσουμε τα δημιουργήματά τους. Καλό για αυτούς που αποφυλακίστηκαν και για εκείνους που πήγαν σε αγροτικό κατάστημα, για να αποφυλακιστούν πιο γρήγορα. Κακό για την έκθεση, γιατί δεν θα δείξουμε τα δημιουργήματά τους.
Βέβαια, στο πλαίσιο των επισκέψεων των παιδιών, που γίνεται όλο τον χρόνο, από τη Γ’ Γυμνασίου έως την Γ’ Λυκείου, στο κατάστημα κράτησης, αρκετά παιδιά που είδαν δημιουργήματα των κρατουμένων τώρα θα μπορούν να έρθουν και εδώ, στην Πλατεία Ελευθερίας, αν θέλουν, να μπορέσουν να τα αγοράσουν και να τα δουν και από κοντά, όλα τα δημιουργήματα που είχαν δει ένα μικρό δείγμα τότε στο κατάστημα», ανέφερε.
Το εργαστήριο της Νέας Αλικαρνασσού αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, το μοναδικό αντίστοιχο εργαστήριο που λειτουργεί σήμερα σε σωφρονιστικό κατάστημα της χώρας. Η λειτουργία του, ωστόσο, απαιτεί και προσωπικό, καθώς τέσσερις σωφρονιστικοί υπάλληλοι απασχολούνται σε αυτό.
«Είναι το μοναδικό εργαστήριο. Δεν υπάρχει άλλο, δυστυχώς. Και αυτό θα ήταν ένα μεγάλο πλήγμα αν εκλείψει και αυτό. Βέβαια, … στοιχίζει τέσσερις συναδέλφους μέσα, κάτι που σημαίνει ότι δεν έχουμε και συναδέλφους για να μπορούμε να λειτουργήσουμε και εσωτερικά. Αλλά αξίζει τον κόπο, όπως βλέπετε, διότι όλη τους η λειτουργία εκεί αποδίδει», σημείωσε ο κ. Ριζωτάκης.
Οι πολίτες μπορούν να αγοράσουν δημιουργίες των κρατουμένων, με τη διαδικασία να πραγματοποιείται πλέον με την καταγραφή του ΑΦΜ και του αριθμού δελτίου ταυτότητας του αγοραστή, προκειμένου να γίνει η κατάθεση των χρημάτων στο όνομα του κρατουμένου.
«Αυτό είναι για πρώτη φορά, μετά από ένα επεισόδιο που έχει γίνει σε ένα κατάστημα σε κάποιο νησί, οπότε πάρθηκε μια γενικότερη εντολή να δίνονται τα στοιχεία όταν κάνουν καταθέσεις σε κρατουμένους. Να έχουμε ΑΦΜ και αριθμό δελτίου ταυτότητας, για να μπορεί να πάρει ο κρατούμενος τα χρήματα, οπότε να μπορούν να δουν ποιος καταθέτει, πού και όλα αυτά. Και μέσα σε αυτόν τον νόμο μάς πήρε κι εμάς η μπάλα, δυστυχώς.
Καλό θα είναι να το δούμε λίγο πιο θετικά και να μπορέσουμε να δώσουμε στους κρατούμενους το χέρι βοηθείας, για να τους δείξουμε ότι αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία.
Πάντα αξίζουν όλοι οι άνθρωποι μια δεύτερη ευκαιρία. Κάποιοι ίσως παραπάνω, και δεύτερη και τρίτη και τέταρτη. Ωστόσο, θα ήθελα να σας πω ότι ορισμένοι κρατούμενοι που εργάζονται στα εργαστήρια δεν ήταν και αγγελούδια. Βέβαια, είχαν πάρει απόφαση στη ζωή τους ότι θέλουν να το αλλάξουν όλο αυτό, θέλουν να αποφυλακιστούν και θέλουν να ξεκινήσουν μια νέα ζωή. Ακόμα και σε αυτή την απόφαση δεν είναι όλοι έτοιμοι. Αυτοί, όμως, εδώ οι κρατούμενοι είναι έτοιμοι. Και πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο να τους δώσουμε μια δεύτερη ευκαιρία», πρόσθεσε ο αρχιφύλακας.
Η έκθεση λειτουργεί καθημερινά από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ, εκτός σαββατοκύριακου, και θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 31 του μήνα.
Γιατί ακόμη και πίσω από τα κάγκελα υπάρχουν άνθρωποι που δημιουργούν, προσεύχονται και αναζητούν τον δρόμο της επιστροφής στην κοινωνία.
«Σίγουρα έχουν αφιερωθεί ώρες. Και θα ήθελα να πω ότι αυτή η έκθεση είναι πάρα πολύ καλή. Και ο λόγος είναι γιατί μπορούμε να δούμε πώς είναι ο κρατούμενος και τι μπορεί να κάνει όταν ηρεμεί.
Και όταν ηρεμεί, δεν δημιουργεί προβλήματα στο κατάστημα. Και όταν δεν δημιουργούνται προβλήματα στο κατάστημα, βγάζουμε κι εμείς ήσυχες βάρδιες.
Είναι μεγάλο πράγμα να μπορείς να του κουράζεις τα χέρια, τον εγκέφαλο και το σώμα, για να μπορεί να πηγαίνει μετά στο κελάκι του, να πηγαίνει να ηρεμεί και να έχουμε κι εμείς ήρεμες βάρδιες. Και να πηγαίνουμε σώοι και αβλαβείς στα σπίτια μας κι εμείς», κατέληξε ο κ. Ριζωτάκης.
Δείτε περισσότερες δημιουργίες των κρατουμένων στην gallery που ακολουθεί:
