Σε πεδίο εντόνων πολιτικών, συνδικαλιστικών και επιχειρησιακών αναταράξεων μετατρέπεται η διαδικασία υποβολής της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΟΣΔΕ 2026).
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Η αποκάλυψη ότι εισάγεται υποχρεωτικός όρος συναίνεσης για παρακρατήσεις και συμψηφισμούς των αγροτικών ενισχύσεων με οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία έχει προκαλέσει κύμα οργής στον αγροτικό κόσμο. Ουσιαστικά καταργεί πλήρως το ακατάσχετο των επιδοτήσεων.
Ταυτόχρονα η νέα απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή , θεσπίζει αυστηρότατο πλαίσιο ελέγχων και βαρύτατες κυρώσεις για την υποβολή των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης στο ΟΣΔΕ στα ΚΥΔ και στους υπαλλήλους που εκτελούν τις ενεργοποιήσεις των δικαιωμάτων.
Έτσι αντί να εξομαλύνει την κατάσταση θέτει σε τροχιά νέας μετωπικής σύγκρουσης την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων.
Όπως επιβεβαιώνει στη ΦΜ ο Γιώργος Μακρυπόδης με μακρά θητεία στην διαχείριση των επιδοτήσεων οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα πρωτοφανές αδιέξοδο. Αν ο δικαιούχος δεν επιλέξει, δεν «τσεκάρει» ουσιαστικά το σχετικό πεδίο συναίνεσης στη φόρμα της αίτησης, η δήλωσή του δεν οριστικοποιείται.
Με τον τρόπο αυτό, η ΑΑΔΕ αποκτά τη δυνατότητα να διενεργεί αυτόματες παρακρατήσεις υπέρ του Δημοσίου μόλις τα κονδύλια πιστωθούν στους λογαριασμούς, καταργώντας στην πράξη τον προστατευτικό χαρακτήρα των κοινοτικών ενισχύσεων.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο ορίζει ρητά ότι οι άμεσες ενισχύσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) είναι ακατάσχετες, ασυμψήφιστες και μη παρακρατούμενες μέχρι του ποσού των 7.500 ευρώ ετησίως.
Το ζήτημα έχει λάβει διαστάσεις εντονότατης πολιτικής αντιπαράθεσης. Ο Βουλευτής Ρεθύμνης και Υπεύθυνος Αγροτικής Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Μανόλης Χνάρης, μαζί με τον αρμόδιο Τομέα του κόμματος, καταγγέλλουν ότι η μεταφορά των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ μετατρέπει έναν μηχανισμό στήριξης της παραγωγής σε καθαρά φοροεισπρακτικό εργαλείο.
«Οι αγροτικές ενισχύσεις δεν αποτελούν προνόμιο ή περισσευούμενο εισόδημα, αλλά χρήματα με τα οποία οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι πληρώνουν πετρέλαιο, ρεύμα, λιπάσματα, ζωοτροφές και εργατικά χέρια», υπογραμμίζεται στην παρέμβαση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Διευκρινίσεις για τους συμψηφισμούς
«Η διατύπωση της ενότητας “Ζ. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΗΨΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ” της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026 δεν είναι νέα. Περιλαμβάνεται σταθερά από το 2015 και αφορά την εφαρμογή του εκάστοτε θεσμικού πλαισίου», σπεύδει να διευκρινίσει με ανακοίνωση της η ΑΑΔΕ , μετά το σάλο που δημιουργήθηκε για τον συμψηφισμό.
Όπως καταγράφεται στην ανακοίνωση μέχρι το 2025, η δήλωση ανέφερε ότι ο παραγωγός αποδέχεται πως δύνανται να γίνονται παρακρατήσεις πριν από την καταβολή, συμπληρώνοντας πως στην ΕΑΕ 2026 αναδιατυπώθηκε ορθά, ώστε να αποτυπώνεται ότι οι ενισχύσεις καταβάλλονται στο ακέραιο στον δηλωμένο IBAN. Οι προβλεπόμενες παρακρατήσεις υπέρ Δημοσίου ή ασφαλιστικών φορέων έπονται της πίστωσης και αφορούν το ποσό που υπερβαίνει το προστατευόμενο όριο. «Όσο τα ποσά παραμένουν στον Οργανισμό Πληρωμών και δεν έχουν καταβληθεί, προστατεύονται από κατάσχεση και δεν συμψηφίζονται. Με την πίστωση στον IBAN ολοκληρώνεται η αρμοδιότητα του Οργανισμού Πληρωμών. Η αναφορά στην ΕΑΕ έχει καθαρά ενημερωτικό σκοπό και δεν αποτελεί δήλωση συναίνεσης του παραγωγού σε παρακρατήσεις ή συμψηφισμούς», τονίζει η ΑΑΔΕ.
Τα 5 αιτήματα του ΠΑΣΟΚ
Προκειμένου να αποτραπεί η οικονομική ασφυξία του πρωτογενούς τομέα, το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε πέντε συγκεκριμένα αιτήματα προς το Υπουργείο.
Ζητά άμεση αποσαφήνιση και τον καθορισμό των ακριβών ενισχύσεων, των οφειλών και των χρηματικών ορίων από τα οποία θα επιτρέπεται η παρακράτηση. Το ΠΑΣΟΚ θέτει ως προαπαιτούμενο τον σεβασμό του ακατάσχετου με ρητή διασφάλιση ότι δεν θα παραβιαστεί ο αναπτυξιακός χαρακτήρας των πόρων της ΚΑΠ.
Ακόμη ζητά την ουσιαστική αύξηση του υφιστάμενου ακατάσχετου ορίου των 7.500 ευρώ, καθώς και την επέκταση της κάλυψης σε όλες τις μορφές ενισχύσεων και αποζημιώσεων, περιλαμβανομένων των κρατικών ενισχύσεων de minimis. Επίσης απαιτείται η πλήρης διαφάνεια με αναλυτική και προηγούμενη ενημέρωση κάθε παραγωγού για τη νομική βάση, την αιτία και το ακριβές ποσό οποιασδήποτε κράτησης.
Αναβρασμός στα ΚΥΔ για τα τσουχτερά πρόστιμα συνυπευθυνότητας
Σε τροχιά νέας μετωπικής σύγκρουσης με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) βρίσκονται την ίδια ώρα τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων στην Κρήτη, μετά τη δημοσίευση της νέας απόφασης του Διοικητή Γιώργου Πιτσιλή , η οποία θεσπίζει αυστηρότατο πλαίσιο ελέγχων και βαρύτατες κυρώσεις για την υποβολή των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης στο ΟΣΔΕ.
Η απόφαση, που εκδόθηκε κατ’ εφαρμογή του άρθρου 63Α του ν. 5264/2025, μεταφέρει ουσιαστικά το βάρος της δέουσας επιμέλειας και της συνεπακόλουθης νομικής ευθύνης στα ΚΥΔ και τους εξουσιοδοτημένους φορείς. Στο εξής, τα Κέντρα καθίστανται άμεσα υπόλογα για τυχόν παραβάσεις που προκαλούν ζημία στον κρατικό ή κοινοτικό προϋπολογισμό.
Το νέο κυρωτικό πλαίσιο προβλέπει για απλές παραβάσεις πρόστιμα από 5.000 έως 20.000 ευρώ ανά παράβαση, καθώς και προσωρινό αποκλεισμό από τη δυνατότητα υποβολής ΕΑΕ έως και για δύο έτη ενίσχυσης.
Για σοβαρές παραβάσεις τα πρόστιμα θα κυμαίνονται από 20.000 έως 50.000 ευρώ, συνοδευόμενα από προσωρινή ή ακόμα και οριστική αφαίρεση της δυνατότητας πρόσβασης στο σύστημα.
Η αντίδραση των εκπροσώπων των ΚΥΔ είναι θυελλώδης. Στελέχη του κλάδου δηλώνουν πως «το θέμα των ενεργοποιήσεων τελείωσε», ξεκαθαρίζοντας πως αρνούνται να λειτουργήσουν υπό το καθεστώς του φόβου και της συνυπευθυνότητας. Όπως τονίζουν, δεν είναι διατεθειμένοι να επωμιστούν δυσανάλογους κινδύνους για λάθη ή παραποιήσεις των ίδιων των δικαιούχων, ούτε να διακινδυνεύσουν τη φήμη και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους.
Ιδιαίτερο σημείο τριβής αποτελεί το γεγονός ότι για τις σοβαρές παραβάσεις, το βάρος της απόδειξης μετατίθεται στον ελεγχόμενο, καθώς το ΚΥΔ θα πρέπει να αποδείξει εγγράφως ότι ενήργησε χωρίς υπαιτιότητα για να γλιτώσει το πρόστιμο.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΣΟΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
