Πανελλαδικές διαστάσεις έχει λάβει το κλίμα έντονης ανησυχίας και αδιεξόδου για την τύχη των επιδοτήσεων αλλά και του συνόλου των αγροτικών επενδυτικών προγραμμάτων, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τελικά την βιωσιμότητα των παραγωγών που ήδη βαδίζουν σε μια δύσκολή οικονομική δυσκαμψία.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Τα προβλήματα του ΟΣΔΕ έρχονται να προστεθούν στην αβεβαιότητα της αγοράς, με τις χαμηλές τιμές στο ελαιόλαδο, τα αδιάθετα σταφύλια, το υψηλό κόστος παραγωγής και τις ανισότητες στις τιμές του γάλακτος.
Τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων, τα γνωστά σε όλους ΚΥΔ διαμήνυσαν τις τελευταίες ημέρες σε όλους τους τόνους πως οι αγρότες δεν θα εισπράξουν την προκαταβολή του Οκτώβρη λόγω των προβλημάτων της νέας πλατφόρμας, που επί της ουσίας μπλοκάρουν το ΟΣΔΕ του 2026. Ακόμα και μετά τις τελευταίες εσπευσμένες παρεμβάσεις αλλά και οι παρατάσεις της ΑΑΔΕ η γενική εκτίμηση είναι πως το «παιχνίδι» της πληρωμής των επιδοτήσεων είναι χαμένο. «Αστείο», χαρακτήρισαν το δεκαήμερο της παράτασης που δόθηκε, οι εκπρόσωποι των ΚΥΔ που βρίσκονται κυριολεκτικά στα όρια τους.
Την Τρίτη 15/9 με πρωτοβουλία των εκπροσώπων των ΚΥΔ όλης της Κρήτης πραγματοποιήθηκε στην Περιφέρεια Κρήτης ευρεία σύσκεψη φορέων, εκπροσώπων των Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων και βουλευτών, με μοναδικό αντικείμενο τη δραματική κατάσταση που έχει διαμορφωθεί γύρω από την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων ΟΣΔΕ μέσω της νέας πλατφόρμας MyAgro.
«Στον αέρα» 650.000 αιτήσεις ΟΣΔΕ οι επιδοτήσεις και τα αγροτικά προγράμματα
Η συνολική εικόνα που μεταφέρθηκε ήταν αποκαρδιωτική. Περίπου 650.000 αιτήσεις σε όλη τη χώρα βρίσκονται στον «αέρα», απειλώντας να τινάξουν στις «φλέγουσες» ημερομηνίες τις πληρωμές των επιδοτήσεων και να «παραλύσουν» ολοκληρωτικά τον πρωτογενή τομέα. Η πεποίθηση μάλιστα του προέδρου της Ένωσης Ηρακλείου Σταύρου Γαβαλά είναι πως οι επιδοτήσεις είναι αδύνατον να δοθούν. «Εάν οι παραγωγοί δεν πληρωθούν τον Δεκέμβριο, στο υπουργείο θα τρέχουν και δεν θα φτάνουν», προειδοποίησε.
Η νέα πλατφόρμα χαρακτηρίζεται δύσχρηστη, καθώς βρίσκεται ήδη στην 33η διόρθωσή της και συνεχίζει να μπλοκάρει την οριστικοποίηση των δηλώσεων. Παράλληλα, η υποχρεωτική διασύνδεση ΑΤΑΚ με ΚΑΕΚ προσκρούει στο γεγονός ότι μεγάλο ποσοστό αγροτεμαχίων δεν έχει δηλωθεί στο Κτηματολόγιο.
Αναφορικά με το θεσμικό πλαίσιο τα ΚΥΔ βρίσκονται αντιμέτωπα με εξοντωτικά πρόστιμα (από 1.000€ έως 20.000€) και αναστολή λειτουργίας έως 1 μήνα, ενώ το πλαίσιο για το «ασυμβίβαστο» και τη συνυπευθυνότητα συνεχίζει να δημιουργεί κλίμα φόβου και ανασφάλειας, όπως πολλές φορές έχει γράψει η ΦΜ.
Επιπλέον η εμπλοκή στο ΟΣΔΕ μπλοκάρει τις πληρωμές των Νέων Αγροτών, τα Σχέδια Βελτίωσης, τις πιστοποιήσεις των Οργανώσεων Παραγωγών, ακόμα και την ταξινόμηση αγροτικών αυτοκινήτων.
Στα κοινά αιτήματα συμπυκνώνεται η παράταση και θεσμοθέτηση της φετινής περιόδου ως μεταβατικής, με τους φορείς να κάνουν λόγω πλέον για επιτακτική ανάγκη, ζητώντας άμεση συνάντηση στην Αθήνα με τους αρμόδιους φορείς για την επίλυση των τεχνικών σφαλμάτων της πλατφόρμας. Μάλιστα ζήτησαν την στήριξη αλλά και την παρέμβαση της Περιφέρειας και των βουλευτών, ώστε να καταστεί εφικτή η πολυπόθητη συνάντηση που θα στοχεύει στην επίλυση όλων των τεχνικών σφαλμάτων της πλατφόρμας myAgro. Επιπλέων ζητούν την αναστολή των προστίμων αλλά και του πλαίσιου περί ασυμβίβαστου για τα ΚΥΔ.
Νίκος Κουτεντάκης: «Κλείνουμε για να παραμείνουμε ανοιχτοί»
Ως πρώτη αντίδραση και ένδειξη διαμαρτυρίας, τα ΚΥΔ της Κρήτης προχώρησαν χθες σε συμβολικό κλείσιμο των γραφείων τους, στέλνοντας μήνυμα προς την κυβέρνηση ότι αν δεν δοθούν άμεσες λύσεις, η παραγωγική βάση του νησιού οδηγείται σε κατάρρευση. «Κλείνουμε για να παραμείνουμε ανοιχτοί και να συνεισφέρουμε στην ομαλή καταβολή των επιδοτήσεων, αλλά και στην υλοποίηση των επενδυτικών αναπτυξιακών αγροτικών προγραμμάτων» δήλωσε με νόημα ο πρόεδρος των Μελετητών Γεωπόνων και τεχνολόγων γεωπόνων Κρήτης Νίκος Κουτεντακης.
Η Περιφέρεια Κρήτης τοποθετήθηκε θετικά στα αιτήματα των φορέων για μέσω του αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Ανάπτυξης Σταύρου Τζεδάκη και ζήτησε την επίσημη καταγραφή τους, ώστε να παρέμβει. Ομοίως και ο βουλευτής της ΝΔ Λευτέρης Αυγενάκης ο οποίος επιπλέον επισήμανε την ανάγκη να αποκατασταθεί η εικόνα της Κρήτης, να υπάρξει συντονισμός όλων των βουλευτών του νησιού για πίεση στο Υπουργείο και να υιοθετηθεί η πρόταση για μεταβατική περίοδο. Ως δεδομένη καταγράφηκε και η στήριξή των υπολοίπων κοινοβουλευτικών εκπροσώπων, όπως εκφράστηκε από τους εκπροσώπους τους που παρέστησαν στη σύσκεψη.
Κίνδυνος απένταξης και επιστροφής ενισχύσεων
Οι εκκρεμότητες στις ενεργοποιήσεις κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε απένταξη και επιστροφή ενισχύσεων για χιλιάδες νέους αγρότες και παραγωγούς -επενδυτές στον αγροτικό τομέα που υλοποιούν σχέδια βελτίωσης. Όλοι τους βρίσκονται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Η έλλειψη χρόνου αντίδρασης για τη διόρθωση λαθών στις αιτήσεις τους απειλεί να τους οδηγήσει σε απένταξη από τα τρέχοντα προγράμματα.
Όπως ανέφερε μάλιστα ο πρόεδρος των μελετητών γεωπόνων Κρήτης Νίκος Κουτεντάκης υπαρχει χαρακτηριστικό παράδειγμα με κρητικό νέο αγρότη που κινδυνεύει να γυρίσει πίσω 170.000€. «Έχουν κολλήσει τα πάντα», επισημαίνει.
Τα βασικά ακανθώδη σημεία εντοπίζονται πρώτα στην έλλειψη χρόνου αντίδρασης, με τους δικαιούχους να μην μπορούν να προβούν σε διορθωτικές κινήσεις ή προσθήκες νέων εκτάσεων εφόσον προκύψει πρόβλημα.
Προγράμματα όπως οι Νέοι Αγρότες και τα Σχέδια Βελτίωσης απαιτούν ελάχιστη τυπική απόδοση (π.χ. άνω των 12.000 ευρώ). Τυχόν μείωση των δηλωμένων στρεμμάτων λόγω εκκρεμοτήτων στο Κτηματολόγιο ή προβλημάτων με τους ιδιοκτήτες/εκμισθωτές ρίχνει την απόδοση κάτω από το όριο.
Η πτώση της τυπικής απόδοσης συνεπάγεται άμεση απένταξη και υποχρέωση επιστροφής μεγάλων χρηματικών ποσών (που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν τα 120.000 ευρώ), τα οποία έχουν ήδη επενδυθεί.
Εμπλοκή αναμένεται να παρουσιαστεί και στις πιστοποιήσεις των προϊοντων, ενώ όπως επεσήμανε και ο μελετητής Νίκος Μπουνάκης «δεν μπορούν να πληρωθούν ούτε οι οργανώσεις παραγωγών»
Ιδιαίτερα στο νομό Ηρακλείου, καταγράφονται σοβαρές δυσκολίες στο μητρώο αιγοπροβάτων και στα ενώτια κατά τους ελέγχους, με την ευθύνη να μετακυλίεται στους ίδιους τους παραγωγούς χωρίς δυνατότητα άμεσης συμμόρφωσης.
Η τελική αξιολόγηση και η διασταύρωση των στοιχείων αναμένονται με ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς ο κίνδυνος για εκτεταμένες απεντάξεις παραμένει άμεσος.
Νέες αλλαγές στο myAGRO και παράταση προθεσμιών
Σε κάποιες προσαρμογές στην πλατφόρμα myAGRO για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026 προχώρησαν το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) και η ΑΑΔΕ, σε συνεργασία με την ΕΘΕΑΣ και το ΓΕΩΤΕΕ, όπως ανακοινώθηκε. Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει αλλαγές στο καθεστώς των ΚΑΕΚ, μεταθέσεις προθεσμιών για την αποσυμφόρηση της γραφειοκρατίας.
Η προθεσμία υποβολής ΕΑΕ 2026 μετατίθεται για τις 25 Σεπτεμβρίου 2026, προκειμένου οι δικαιούχοι να λάβουν την προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.
Μετατίθεται για τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 η προθεσμία για μεταβιβάσεις εν ζωή (έως 30.9.2026) ενώ λόγω κληρονομιάς (για θανάτους έληξε στις 15.9.2026).
Στις περιοχές με λειτουργούν Κτηματολόγιο (όπου η αναγραφή ΚΑΕΚ είναι υποχρεωτική), ορίζεται ελάχιστο ποσοστό γεωχωρικής επικάλυψης 55% μεταξύ των ψηφιοποιούμενων αγροτεμαχίων και των δηλούμενων ΚΑΕΚ. Όπως υπογραμμμίζουν όμως εκπρόσωποι των ΚΥΔ πρόκειται για το «τυράκι» της ΑΑΔΕ καθώς ακόμα και αν προχωρήσουν οι αιτήσεις με την παραπάνω παράμετρο, κανείς δεν εγγυάται πως θα πληρωθούν οι συγκεκριμένοι παραγωγοί.
Στις κυριότερες τεχνικές βελτιώσεις καταγράφεται η κατάργηση της υποχρέωση υποβολής εντύπων N, E3, Υπεύθυνης Δήλωσης εισοδήματος, ληξιαρχικών πράξεων θανάτου και ισοζυγίων.
Καταργήθηκε επίσης η εκτύπωση/θεώρηση του εντύπου ΕΛΓΑ (η επιλογή γίνεται ψηφιακά εντός της αίτησης, ενώ ετοιμάζεται ψηφιακός κωδικός RF για απευθείας πληρωμή). Το έντυπο τελών βόσκησης αντικαταστάθηκε επίσης από ψηφιακή επιλογή. Βελτιώθηκε η ταχύτητα φόρτωσης του χάρτη, προστέθηκε αναζήτηση με ΚΑΕΚ/εποικιστικό, δυνατότητα αντιγραφής/επικόλλησης πολυγώνων ΚΑΕΚ, διόρθωση επικαλύψεων και εισαγωγή τ.μ. Ε9 για χέρσες/βοσκοτοπικές εκτάσεις.
Προστέθηκε η δυνατότητα μαζικής εισαγωγής στοιχείων σποροπαραγωγής μέσω Excel, καταχώρησης τιμολογίων τρίτων, καθώς και διορθώσεις στα Οικολογικά Σχήματα και τους μετακινούμενους στάβλους.
Ετοιμάζεται εφαρμογή που θα επιτρέπει σε κληρονόμους να υποβάλουν ΕΑΕ 2026 για λογαριασμό θανόντος (μετά την 01/01/2026), εφόσον δεν υπέβαλαν αίτηση μεταβίβασης έως 15/09/2026.
Πως φτάσαμε στο «φιάσκο» – Οι θέσεις της Κρήτης για το ΟΣΔΕ του 2026
Μάξιμος Σενετάκης : Σαφές χρονοδιάγραμμα για τις δηλώσεις ΟΣΔΕ 2026
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
