Με ένα πρωτοφανές αδιέξοδο βρίσκεται αντιμέτωπος ο πρωτογενής τομέας της Κρήτης. Πέρα από το διαρκές «φιάσκο» με το ΟΣΔΕ, μεγάλο «αγκάθι» αποτελεί η αβεβαιότητα στα προγράμματα και ο σοβαρός κίνδυνος απένταξης των αγροτών, κυρίως των νέων αγροτών από αυτά.
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Οι διαδικασίες έχουν «παγώσει» επικίνδυνα, με τους επαγγελματίες του κλάδου να προειδοποιούν ότι η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο. Το «μπλόκο» στις ενεργοποιήσεις οδηγεί και στην στάση πληρωμών για τους μελετητές και το σύνολο των εργαζόμενων στα ΚΥΔ, υπογραμμίζει ο πρόεδρος των Γεωπόνων Μελετητών Κρήτης, Νίκος Κουτεντάκης.
Ο ίδιος επαναλαμβάνει την αγωνία του για την τύχη των αναπτυξιακών αγροτικών προγραμμάτων και κατ’ επέκταση των ίδιων των αγροτών, κυρίως των νέων.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η κατάσταση γύρω από τα Σχέδια Βελτίωσης, καθώς οι δικαιούχοι βλέπουν τα χρονοδιαγράμματα να καταρρέουν.
Συγκεκριμένα το πρόγραμμα του 2024 δύο ολόκληρα χρόνια μετά την προκήρυξη του -οι νέοι αγρότες δικαιούχοι δεν έχουν ακόμα στα χέρια τους αποτελέσματα-, ενώ σε αυτό του 2022 παρατηρήθηκε καθυστέρηση ενός έτους προκειμένου να ανοίξει η πλατφόρμα και να ολοκληρωθεί η πληρωμή της β’ δόσης, αφήνοντας εκτεθειμένους τους αγρότες που έχουν ήδη υλοποιήσει τις επενδύσεις τους. Όπως επισημαίνεται, αρκετοί παραγωγοί που είχαν εστιάσει και επενδύσει με βάση τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα του σχεδίου βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο απώλειας-επιστροφής των πόρων, λόγω της καθυστερημένης πιστοποίησης.
Τα προβλήματα δεν περιορίζονται μόνο στα Σχέδια Βελτίωσης, αλλά επεκτείνονται σε ολόκληρο το φάσμα των αγροτικών επενδύσεων. Υπήρξαν περιπτώσεις όπου η πλατφόρμα για την εκπλήρωση του προγράμματος των Νέων Αγροτών καθυστέρησε μήνες να ανοίξει, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν άμεσα οι δικαιούχοι.
Οι γεωπόνοι και οι μελετητές της Κρήτης τονίζουν ότι έχουν γίνει πολλαπλές παρεμβάσεις και αποστολές email προς τα αρμόδια τμήματα του ΥΠΑΑΤ και τις αρμόδιες αρχές ωστόσο η ανταπόκριση παραμένει ελλιπής.
Δεν γίνονται οριστικοποιήσεις
Την ίδια ώρα οι παράγωγοι συρρέουν στα ΚΥΔ για τις ενεργοποιήσεις που στην πραγματικότητα δεν γίνονται. Τα θεσμικά ζητήματα που αφορούν τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ), όπως η συνυπευθυνότητα και το ασυμβίβαστο, λειτουργούν κάτω από τη «Δαμόκλειο σπάθη» των προστίμων, γεγονός που δεν επιτρέπει στα ΚΥΔ να αναλάβουν το ρίσκο της ενεργοποίησης.
«Εμείς κάνουμε την προεργασία αλλά δεν μπορούμε να προχωρήσουμε στις ενεργοποίησεις. Δεν τρέχουν τα συστήματα. Πρέπει να το αλλάξουν. Το σύστημα δεν είναι εναρμονισμένο», τονίζει χαρακτηριστικά κ. Κουτεντάκης, εκφράζοντας την αγανάκτηση του κλάδου. Ο ίδιος σημειώνει πως τα ΚΥΔ δέχονται τους παραγωγούς και κρατούν τα δικαιολογητικά τους, αλλά δεν μπορούν να προχωρήσουν τις ενεργοποιήσεις εάν δεν λυθούν τα θεσμικά ζητήματα. « Δεν μπορούμε αυτή τη στιγμή να οριστικοποιήσουμε με ασφάλεια», υπογραμμίζει.
Επιπρόσθετα, τεράστια προβλήματα καταγράφονται και με το Κτηματολόγιο. Οι περιπτώσεις αυτές αφήνονται στην άκρη επειδή είναι αδύνατον να προχωρήσουν, ενώ εξίσου σοβαρά είναι και τα προβλήματα με τα κληροδοτήματα, όπως λέει. «Δεν φταίει ο κόσμος, ούτε οι αγρότες, ούτε οι μελετητές».
Κοινή γραμμή φορέων
Μπροστά σε αυτή την ασφυκτική κατάσταση, υπάρχει μετά από καιρό πλήρης σύμπνοια όλων των φορέων. Οι εμπλεκόμενοι φορείς κατέθεσαν από κοινού όλα τα θεσμικά ζητήματα και περιμένουν απαντήσεις μέχρι και αύριο Παρασκευή. Όπως επισημαίνει με έμφαση ο πρόεδρος των Γεωπόνων Μελετητών Κρήτης «αν δεν πάρουν παράταση, θα γίνει το έλα να δεις. Δεν γίνεται άλλο αυτή η κατάσταση. Πρώτη φορά στη ζωή μου μού κόβουν την αισιοδοξία… Εμείς θέλουμε να πληρωθούν οι αγρότες για να πληρωθούμε και εμείς και οι συνάδελφοι μας. Είμαστε σε νευρική κρίση».
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
