Εκτός ελέγχου περιγράφεται η κατάσταση με τις αγροτικές επιδοτήσεις. Ουρές απεγνωσμένων παραγωγών, εργαζόμενοι υπό καθεστώς εξουθενωτικής πίεσης και χιλιάδες αγρότες που κινδυνεύουν να χάσουν τις ενισχύσεις τους, καταγράφουν το αδιέξοδο παρά την κυβερνητική εικόνα που προβάλει την επιτάχυνση των διαδικασιών και την καταβολή των πρώτων προκαταβολών.
Ρεπορτάζ: Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Με βάση τα στοιχεία το συνολικό ποσό της προκαταβολής που δόθηκε τελικά απαντά μόλις στο 0,94% – ούτε καν το 1%- των χρημάτων της βασικής ενίσχυσης, ποσοστό που περιγράφει την τραγικότητα της κατάστασης με τις φετινές επιδοτήσεις.
Στην παραπάνω εικόνα έρχονται τα ΚΥΔ της Κρήτης να περιγράψουν ως το «μαρτύριο της σταγόνας» την 10ήμερη παράταση στο ΟΣΔΕ που έδωσε η ΑΑΔΕ (έως τις 10 Νοεμβρίου). Με νεότερη ανακοίνωση της επιτροπής εκπροσώπησης των ΚΥΔ του νησιού η παράταση αυτή χαρακτηρίζεται ως «ανεπαρκέστατη και ενάντια σε κάθε λογική». Όπως τονίζουν, είναι τεχνικά και ανθρωπίνως αδύνατο μέσα σε 10 ημέρες να υποβληθούν πάνω από 350.000 δηλώσεις που εκκρεμούν πανελλαδικά.
Οργή από τις πληρωμές
Η πρόσφατη καταβολή της προκαταβολής της Βασικής Ενίσχυσης (31/10/2026) αντί να ηρεμήσει τα πνεύματα, προκάλεσε νέο κύμα οργής. Συνολικά πιστώθηκαν 7,8 εκατ. ευρώ σε 19.819 δικαιούχους πανελλαδικά, έναντι των αιτήσεων που υποβλήθηκαν έως 25 Σεπτεμβρίου. Από τις περίπου 34.000 αρχικές αιτήσεις, σχεδόν οι μισοί παραγωγοί φαίνεται να έμειναν απλήρωτοι. Καταγράφονται 3.060 παραγωγοί που εμφανίστηκαν με μηδενικό ποσό λόγω μειώσεων/κυρώσεων, 400 παραγωγοί που δεσμεύτηκαν λόγω εκκρεμοτήτων σε δικαιώματα και 1.423 παραγωγοί που αποκλείστηκαν γιατί το δικαιούμενο ποσό ήταν κάτω από το κατώτατο όριο των 150 ευρώ. Συνολικά 10.210 αιτήσεις δεν διέθεταν δικαιώματα, δηλωμένα αγροτεμάχια ή αφορούσαν βοσκότοπους.
Αποτέλεσμα ήταν η πλειοψηφία των αγροτών να λάβει είτε ελάχιστα ευρώ είτε απολύτως μηδενικά ποσά, τροφοδοτώντας την αίσθηση της αποτυχίας του εγχειρήματος.
«Τρελοκομείο … Οι βιαστικές πληρωμές δημιούργησαν προβλήματα. Αμφιβάλλω αν στην Κρήτη που είδαν κάποια χρήματα για τη βασική πιάνονται σε τριψήφιο αριθμό. Για την Κρήτη έχουμε ένα στρογγυλό μηδενικό!», ανέφερε στη ΦΜ ο πρόεδρος των γεωπόνων μελετητών Νίκος Κουτεντάκης.
Οι αριθμοί που σοκάρουν
Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώνονται από τα ΚΥΔ μόλις το 1/3 των δηλώσεων έχει ολοκληρωθεί- οριστικοποιηθεί. Η στατιστική απεικόνιση της διαδικασίας ΟΣΔΕ 2026 αποτυπώνει το μέγεθος του αδιεξόδου. Πανελλαδικά έχουν οριστικοποιηθεί μόλις το 1/3 των συνολικών δηλώσεων (περίπου 233.000 σε σύνολο 477.000 αιτήσεων/εξουσιοδοτήσεων). Υπολογίζεται μάλιστα πως 150.000 έως 200.000 παραγωγοί δεν έχουν ξεκινήσει καν τη διαδικασία υποβολής.
Στις περιοχές όπου τρέχει το Κτηματολόγιο στην Κρήτη, η πρόοδος οριστικοποίησης φτάνει μόλις το 30-35%.
Αδυναμία αποδοχής νέων εξουσιοδοτήσεων
Ενώ η ΑΑΔΕ προτρέπει τα ΚΥΔ να αναλάβουν παραγωγούς που δεν έχουν ξεκινήσει καν τη διαδικασία για να αποφευχθεί το αδιέξοδο οι εκπρόσωποι των τελευταίων απαντούν ότι αναγκάζονται να διώχνουν κόσμο, καθώς αδυνατούν να ολοκληρώσουν τις αιτήσεις όσων ήδη εξυπηρετούν. «Πώς θα προγραμματίσουμε μακροπρόθεσμα όταν ο ορίζοντας που μας δίνεται είναι μόλις 10 ημέρες;», διερωτώνται.
«Γίνεται χαμός! Πανικοβάλλουν τον κόσμο. Έρχονται και φωνάζουν “εγώ γιατί δεν πληρώθηκα; σου είχα φέρει τα χαρτιά πριν έναν μήνα!”. Όμως νέες αιτήσεις δεν μπορούμε να πάρουμε τώρα. Παλεύουμε μόνο με τις παλιές», προσθέτει ο κ. Κουτεντάκης.
Ενώ τα ΚΥΔ αναγνωρίζουν ως θετική την εξαίρεση δήλωσης ΚΑΕΚ για ακίνητα έως 10 στρέμματα και τις διορθώσεις μέσω Ε9/ΑΤΑΚ, επισημαίνουν ότι υιοθετήθηκαν πολύ αργά. Επιπλέων υπογραμμίζουν πως η απόρριψη της πρότασης για σταδιακή υλοποίηση των αγροτικών προγραμμάτων. Η λύση αυτή θα αλάφρυνε το σύστημα χωρίς να καθυστερήσει τις πληρωμές. Η ΑΑΔΕ απέρριψε την πρόταση όλων των φορέων για υποβολή σε φάσεις (πρώτα η Βασική, Αναδιανεμητική και Νέων Αγροτών και σε δεύτερο χρόνο τα Οικολογικά Σχήματα και οι Συνδεδεμένες).
Τα ΚΥΔ του νησιού ζητούν προθεσμία έως τις αρχές Δεκεμβρίου, προκειμένου να υπάρξει ομαλός προγραμματισμός και να αποφευχθεί το άγχος που μεταφέρεται στους παραγωγούς και στο εργαζόμενο προσωπικό.
Υπάρχει σοβαρός φόβος ότι το σύστημα δεν θα καταφέρει να επεξεργαστεί εγκαίρως τις περιπτώσεις όσων καθυστερήσουν, με αποτέλεσμα πολλοί παραγωγοί να κινδυνεύουν να χάσουν την προκαταβολή ή να μην προλάβουν να διευθετήσουν τα χαρτιά τους έως τις 10 Νοεμβρίου, όπως υπογραμμίζει με την σειρά του και ο γνωστός γεωπόνος κ. Γιώργος Γεωργουλάκης
Το επίσημο χρονοδιάγραμμα
Από την πλευρά της, η κεντρική διοίκηση (ΥΠΑΑΤ, ΑΑΔΕ) υπεραμύνεται των επιλογών της, τονίζοντας ότι το νέο σύστημα ελέγχων (διασταυρώσεις με Κτηματολόγιο, myAGRO, ΑΤΑΚ) διασφαλίζει τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη, ώστε οι επιδοτήσεις να πηγαίνουν σε όσους πραγματικά παράγουν.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που θέτει η Κυβέρνηση στις 30 Νοεμβρίου προγραμματίζεται η δεύτερη πληρωμή προκαταβολών για όσους υπέβαλαν,διόρθωσαν αίτηση έως το πέρας της πρώτης παράτασης 10/11, καθώς και για τα αιτήματα κατανομής βοσκοτόπων. Οι εκκαθαρίσεις, συμψηφισμοί και η τελική εξόφληση τοποθετείται το Δεκέμβριο.
Η μετάβαση στο νέο σύστημα ΟΣΔΕ έχει μετατραπεί σε γόρδιο δεσμό. Με τα ΚΥΔ της Κρήτης να δηλώνουν αδυναμία ανταπόκρισης στα ασφυκτικά 10ήμερα πλαίσια και χιλιάδες παραγωγούς στον «αέρα», η απαίτηση για μια γενναία, ρεαλιστική παράταση έως τον Δεκέμβριο προβάλλει πλέον ως η μόνη διέξοδος για να αποφευχθεί το οριστικό ναυάγιο των φετινών πληρωμών.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
