Το λατρευτικό έθιμο του Αποκριγιώματος που πραγματοποιείται επί σειρά ετών στον ορεινό δήμο Ρούβα –σημερινό δήμο Γόρτυνας- και αναβιώνεται με αρχέγονο χαρακτήρα, παρουσιάζει η Δημοτική Πινακοθήκη Μαλεβιζίου στην μορφή διαδικτυακής έκθεσης που φέρει τον τίτλο ΜΕΤΑμορφή.
Ο φωτογραφικός φακός του Μανόλη Πρινιανάκη δεν καταγράφει απλά την κάθε φευγαλέα στιγμή ως γεγονός, αλλά εστιάζει με καλλιτεχνική οπτική στην εξιστόρηση των παραδοσιακών δρώμενων ενός τόπου που επί σειρά ετών αναβιώνει την αυθεντικότητα νοτιοανατολικά του Ψηλορείτη, στην Γέργερη του νομού Ηρακλείου της Κρήτης.
Εκεί που γη σμίγει με τον ουρανό, τα Αποκριγιώματα της Γέργερης και των γύρω χωριών, αποκτούν γνησιότητα. Μια γνησιότητα με συμμετοχική διάθεση μοναδικής ποιότητας.
Η γιορτή της Καθαρής Δευτέρας ενώνει τους ανθρώπους στον ορεινό τούτο τόπο, με κέφι, ζωντάνια, πρωτοτυπία. Ντυμένοι τις προβιές και ζωσμένοι τα κουδούνια των αιγοπροβάτων, μουτζουρωμένοι με μαύρο χρώμα στα πρόσωπα, αφήνουν τους ήχους των κουδουνιών να απελευθερώσουν επιθυμίες και ενορμήσεις.
Ανεξάρτητα από την εφαρμοσμένη τεχνική της, η φωτογραφία τεκμηριώνει την σκηνοθεσία της πραγματικότητας. Αυτήν την πραγματικότητα αποτυπώνει στο φακό του o Μανόλης Πρινιανάκης, την ψυχή αυτού του τόπου και όχι τη μεταμφίεση. Η μεταμόρφωση –μεταμφίεση, απλά καταγράφει την εθιμοτυπία των ημερών, μια αναπαράσταση ως θέση στη μνήμη, διαδικασία που ο φωτογραφικός φακός ακινητοποιεί την κάθε χωρο-χρονική στιγμή. Δεν την «ψευδεγραφεί», παρουσιάζει με την δυναμική της τον ορατό τούτο κόσμο ντυμένο με τα στοιχεία της φύσης.
Η φωτογραφική αλήθεια είναι αυτή που ενδιαφέρει τον καλλιτέχνη η οποία αποτυπώνεται μέσα από την αφηγηματική δομή της παραστατικότητας των Διονυσιακών δρώμενων που αναπαριστώνται μοναδικά, και μοιάζουν ριζωμένα βαθιά στην ψυχή των κατοίκων της Γέργερης, ενός τόπου που αποτελεί και γενέτειρα του καλλιτέχνη.
Τις μεταμφιέσεις που εξελίσσονται σε θεατρικά δρώμενα με θαυμαστή ευρηματικότητα, έχουμε την δυνατότητα με την χαρά της συμμετοχής που προσφέρει ο διαδικτυακός κόσμος να γευτούμε ως άλλη εμπειρία στην δύσκολη περίοδο που διανύουμε ως ανθρωπότητα -στην εποχή του θανατηφόρου ιού- στις παρακάτω αναρτημένες ενότητες.
Όπως:Οι «Βαρελοφρόνοι», τα μέλη του συλλόγου ως εμπνευστές που δίνουν το έναυσμα, ο Αρκουδιάρικος χορός, που εξελίσσεται χορευτικά άναρχα με πειράγματα των τραγόμορφων Κουδουνοφόρων και τον θορυβώδη χορό τους, το Όργωμα και η Σπορά, ως αναφορά στον κύκλο της ζωής, η Γαμήλια Πομπή με την νύφη που πάντα την αναπαριστά άνδρας, η Βάφτιση, η Κηδεία με το πότισμα του νεκρού με ρακή –τοπικό οινοπνευματώδη ποτό-που φέρει την νεκρανάσταση, η Καμήλα, αυτοσχέδιο δρώμενο με οστό από κεφάλι ζώου, οι Στρατιώτες, ανδρική πομπή από άνδρες όλων των ηλικιών, τα Μαϊμούνια, μικρά παιδιά δεμένα από την μέση του σώματος με σχοινιά που καθοδηγούνται ως αγέλη από τον αρχηγό της πομπής, οι Φασκομηλάδες της Νυβρίτου ντυμένοι τα αρωματικά βότανα της περιοχής τους, είναι τα κεντρικά δρώμενα που επαναλαμβάνονται ετησίως την ημέρα της Καθαρής Δευτέρας.
Την ημερήσια γιορτή συμπληρώνει η ελευθεροστομία καθώς τα αυθόρμητα λογοπαίγνια συνοδευμένα με άφθονη ρακή και κεράσματα, εναλλάσλονται με το κοινό.
Τα τελευταία χρόνια ο Σύλλογος Πολιτισμού και Ανάπτυξης Γέργερης « Βαρελοφρόνων» ενσωματώνει στην γιορτή της Αποκριάς και άλλα δρώμενα από την Ελλάδα με παρόμοιο χαρακτήρα διασώζοντας και συνεχίζοντας την παράδοση όπως: «οι Αράπηδες» του Πολιτιστικού Συλλόγου Βώλακα Δράμας, οι Μαμουθόνες της Σαρδηνίας καθώς και ο γειτονικός σύλλογος του Σίβα «Θέμος Κορνάρος» με την συμμετοχή της Σιβιανής Μάσκας.
Αυτήν την προσπάθεια, την διάδοση και διάσωση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, μέσα από το φωτογραφικό υλικό που μας παρέχει ο καλλιτέχνης Μανόλης Πρινιανάκης, προβάλλουμε ως παράδειγμα για τον χαρακτήρα που θα πρέπει να έχει κάθε παραδοσιακή γιορτή, μια επιστροφή στην παρακαταθήκη πολιτισμού που παραλάβαμε από τους Αρχαίους προγόνους μας.
Η Δημοτική Πινακοθήκη Μαλεβιζίου, κλείνοντας ένα χρόνο σιωπής αλλά όχι απραξίας, έρχεται ξανά μαζί σας «επετειακά» την περίοδο της Αποκριάς, με την θεματική των ΜΕΤΑ-μορφών του φωτογράφου Μανόλη Πρινιανάκη, διατηρώντας την ελπίδα της διαζώσης συνάντησης.
Θεωρώντας ότι τέχνη θεραπεύει και τις «αποστάσεις» ας περιηγηθούμε στις εικόνες κεφιού που μας προσφέρει η παρούσα επίκαιρη ενότητα των ΜΕΤΑ-μορφών και ας ευχηθούμε όλοι μαζί να παρελάσουμε σύντομα στην χαρά της αντάμωσης.
Η Δημοτική Πινακοθήκη Μαλεβιζίου στα πλαίσια του ρόλου της για την διατήρηση και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου αυτού, φιλοξενεί την έκθεση του φωτογράφου Πρινιανάκη Μανόλη αναγνωρίζοντας στο πρόσωπο του κάθε προσπάθεια που γίνεται προκειμένου να αναδειχθεί ο πολιτισμικός πλούτος ο οποίος υπάρχει στην περιοχή μας και όχι μόνο.
Καλωσορίζοντας λοιπόν τον καλλιτέχνη του ευχόμαστε, στο εξής να συνεχίσει να προσφέρει πάντα στο κοινωνικό σύνολο στιγμές έντασης και πάθους, όπως αυτές παρουσιάζονται μέσα από την δική του καλλιτεχνική ματιά. Πολλές φορές βλέποντας μία παλιά φωτογραφία λέμε: «Μακάρι να βρισκόμαστε και εμείς εκείνη τη χρονική στιγμή εκεί»
Ο άνθρωπος λοιπόν ο οποίος επέλεξε να απαθανατίσει εκείνη τη στιγμή, πρόσφερε στις επόμενες γενιές κάτι το οποίο, αν δεν το έκανε, δεν θα αποτελούσε ανεξίτηλη μνήμη.
Η δύναμη του φωτογράφου ο οποίος μπαίνει μέσα στο δρώμενο και γίνεται ένα με αυτό είναι τεράστια αν αναρωτηθεί κανείς την ευθύνη που φέρει απέναντι στις επόμενες γενιές που θα γίνουν κοινωνοί το έργου του.
Αν και δεν τον γνωρίζω προσωπικά, παρόλο που θεραπεύουμε και οι δύο την ιδέα τέχνη, η δουλειά του σε καθηλώνει, είναι κοντά στο δρώμενο, είναι μέσα στις γκραβούρες που δημιουργούνται γύρω του και γίνεται ένα με αυτές.
Πιστεύω ότι μέσα από την έκθεση θα μας δοθεί η δυνατότητα να δούμε τον κόσμο του… προτού γνωριστούμε δια ζώσης.
