Ξεραμένα και αποδυναμωμένα τα πεύκα – Δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας λένε οι δασολόγοι
Ανησυχητική και άκρως θλιβερή είναι η εικόνα που παρουσιάζει το δάσος της Κέρης, το οποίο σε μεγάλο μέρος του φαίνεται ξεραμένο με τα πεύκα αποδυναμωμένα και εξασθενημένα.
Τους προβληματισμούς του κατέθεσε στη “Φωνή του Μαλεβιζίου” ο κ. Δημήτρης Γκεκάκης, ο οποίος μετά από επίσκεψη του στην Κέρη, είδε ότι το μέγεθος της φετινής ζημιάς έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Να αναφέρουμε ότι ο κ. Γκεκάκης, είναι γνώστης και εργαζόμενος σε Γεωπονείο επί εικοσαετίας. Ο ίδιος μάλιστα μιλά για ζημιά στο 60% του δάσους. Μια ζημιά που όπως υποστηρίζει είναι ανεπανόρθωτη για την Κέρη.
«Το δάσος είναι κατεστραμμένο. Ιούλιο θα είναι ξερό» δηλώνει φανερά προβληματισμένος στη “Φωνή του Μαλεβιζίου” ο κ. Γκεκάκης.
«Είναι κρίμα γιατί αυτή την εποχή το δάσος θα έπρεπε να ήταν καταπράσινο. Μιλάμε για μία ολική καταστροφή. Αν δεν κάνουν άμεση παρέμβαση να ραντίσουν το δάσος θα καταστραφεί όλο, δεν θα μείνει τίποτα. Είναι γεμάτο κάμπιες», σημειώνει ο ίδιος, καλώντας τη δασική υπηρεσία να επέμβει άμεσα.
Από την αυτοψία μας στο δάσος της Κέρης διαπιστώσαμε όλα όσα δήλωσε ο κ. Γκεκάκης με τα κλαδιά των πεύκων αλλά και ολόκληρα δέντρα να είναι προσβεβλημένα από εκατοντάδες κάμπιες, οι οποίες για να συνεχιστεί ο κύκλος της αλυσίδας τους τρώνε τις βελόνες και αποδυναμώνουν τα δέντρα.
Ο κύκλος ζωής της πευκόκαμπιας
Για να γίνει ευκόλως κατανοητός ο βιολογικός κύκλος της πευκοκάμπιας, Thaumetopoea pityocampa να αναφέρουμε ότι χωρίζεται σε πέντε στάδια.
Ξεκινά τον Αύγουστο, όταν το αρσενικό άτομο βγαίνει προς αναζήτηση του θηλυκού.
Στη συνέχεια, όπως εξηγούν οι επιστήμονες, η κάμπια των πεύκων, βγαίνει από τα αυγά από τα τέλη Σεπτεμβρίου και μεγαλώνοντας μπορεί να φθάσει τα 2,5 με 3 εκατοστά μέχρι τις αρχές Μαρτίου. Αυτό το διάστημα τρέφεται με τις βελόνες και όσο μεγαλώνει έχει ανάγκη από τροφή. Στο τέλος Μαρτίου με αρχές Απριλίου οι κάμπιες κατεβαίνουν κάτω από το δένδρο, η μία μετά την άλλη σε “λιτανεία”, και προσπαθούν να βρουν κατάλληλες συνθήκες στο έδαφος, να μπουν μέσα και να γίνουν νύμφες.
Εκεί κάνουν ένα κουκούλι το οποίο σπάει τον Αύγουστο και γίνεται πεταλούδα, η οποία πραγματοποιεί τέσσερις με πέντε αποθέσεις των 300 έως 400 αυγών – δηλαδή από μια πεταλούδα μπορούν να βγουν μέχρι 2.000 κάμπιες.
Καθησυχασμός από τη Διεύθυνση Δασών
Μετά την αυτοψία στην Κέρη, επικοινωνήσαμε με τον προϊστάμενο της Διεύθυνσης Δασών Ηρακλείου, Γιώργο Ασπετάκη, ο οποίος εμφανίστηκε καθησυχαστικός και σε δηλώσεις του διευκρίνισε ότι «δεν υπάρχει ζήτημα ξήρανσης, αλλά καταπόνησης των δέντρων. Είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται κάθε χρόνο, αλλά τα δέντρα επανέρχονται».
Και συνέχισε λέγοντας ότι «αυτή τη στιγμή οι κάμπιες έχουν φύγει από τα δέντρα. Το δάσος µπορεί κάλλιστα να ανακάµψει και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Εκεί που είναι ξερό, θα αποκτήσει βλάστηση».
Παράλληλα, τόνισε έχει απαγορευθεί η χημική καταπολέμηση της πευκόκαμπιας, καθώς κλονίζεται όλη η αλυσίδα και προκαλείται ζημιά και στους ωφέλιμους οργανισμούς του δάσους.
Να σημειώσουμε ότι οι μέθοδοι καταπολέμησης της πευκοκάμπιας διαχωρίζονται σε βιολογικές, μηχανικές και χημικές. Οι χημικές μέθοδοι περιλαμβάνουν τη χρήση χημικών σκευασμάτων (χρησιμοποιούνται ορμονικοί αναστολείς ανάπτυξης).
Οι μηχανικές μέθοδοι εφαρμόζονται σε περιπτώσεις που η προσβολή είναι περιορισμένη και εντοπίζεται σε χαμηλά δέντρα. Στην περίπτωση αυτή, οι τελικές φωλιές μπορούν να κοπούν και στη συνέχεια να καούν. Στη βιολογική καταπολέμηση της πευκοκάμπιας πραγματοποιούνται ψεκασμοί από εδάφους με βιολογικό σκεύασμα.
Τέλος, καθησυχαστικός εμφανίζεται και ο δασοπόνος Δασονομείου Ηρακλείου και υπεύθυνος για το δάσος της Κέρης και γενικά του Δήμου Μαλεβιζίου, Γιώργος Μελισσουργάκης, ο οποίος τονίζει ότι όντως το δάσος τη Κέρης αντιμετωπίζει αυτό το πρόβλημα, καθησυχάζοντας όμως και ο ίδιος ότι: «Τα πεύκα δεν θα ξεραθούν, αλλά δημιουργείται ζημιά και καθυστερείται η καθ ύψος ανάπτυξή τους».
Ο κ. Μελισσουργάκης τις επόμενες μέρες θα πραγματοποιήσει εκ νέου μία περίπολο στο δάσος και θα γίνει σχολαστικός έλεγχος στη ζημιά που έχει προκληθεί στα δέντρα.
Σοβαρός κίνδυνος αλλεργιών
Άλλο ένα σημείο το οποίο πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψην οι πολίτες που επισκέπτονται το δάσος της Κέρης, ειδικά αυτήν την εποχή, είναι οι αλλεργίες που προκαλούνται από τα τριχίδια της κάμπιας.
Να αναφέρουμε ότι σύμφωνα με τον ερευνητή Δρ Δημήτριο Ν. Αβτζή από Μάρτιο έως Ιούνιο, «οι προνύμφες όταν ερεθιστούν αποκτούν την ικανότητα να εκτοξεύουν τριχίδια από ειδικούς θύλακες που βρίσκονται στη ράχη τους. Τα τριχίδια αυτά περιέχουν ένα μίγμα τουλάχιστον 70 πρωτεϊνών, ανάμεσα στις οποίες κάποιες είναι αλλεργιογόνες, δημιουργώντας αλλεργική αντίδραση μόλις έρθουν σε επαφή με το δέρμα. Εξαιτίας του μικρού μεγέθους των τριχιδίων (100-250 μm) και του μεγάλου αριθμού τους (περίπου 106 σε κάθε προνύμφη) η διασπορά τους είναι πολύ γρήγορη με αποτέλεσμα το φαινόμενο του «κνησμού».
Στο σημείο αυτό σύμφωνα με έγγραφο της Διεύθυνσης Δασών προς τους Δήμους της Π.Ε. Ηρακλείου, στο οποίο αναφέρεται μεταξύ άλλων: «Το έντομο αυτό στα τελευταία προνυμφικά του στάδια είναι πιθανό να προκαλέσει στους ανθρώπους δερματολογικά προβλήματα (κνησμό, εξανθήματα κλπ) ή αλλεργικές αντιδράσεις. Είναι σκόπιμο λοιπόν να προγραμματιστεί έγκαιρα η καταπολέμησή τους, κατά προτεραιότητα σε χώρους που συχνάζουν άνθρωποι και ιδιαίτερα παιδιά (σχολικά συγκροτήματα, μεγάλους κήπους, αλσύλλια, περιαστικά δάση κλπ και στους εν γένει τουριστικούς κατασκηνωτικούς, εκδρομικούς κλπ. χώρους)».
