Είναι οι μίνι πυρηνικοί αντιδραστήρες το ενεργειακό μέλλον της Ελλάδας;
Η λειτουργία και οι διαφορές με τους «κλασσικούς»
Η σύσταση υπουργικής επιτροπής ανοίγει τη συζήτηση για τους λεγόμενους SMRs – πώς λειτουργούν, πού χρησιμοποιούνται και γιατί θεωρούνται πιθανή λύση για το ενεργειακό μέλλον.
Η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια επανέρχεται στην Ελλάδα, μετά τη σημερινή τοποθέτηση του πρωθυπουργού, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αξιοποίησης μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων (SMRs), ανακοινώνοντας τη σύσταση υπουργικής επιτροπής για την ενεργειακή αυτονομία της χώρας.
Οι λεγόμενοι Small Modular Reactors αποτελούν μια νέα γενιά πυρηνικών αντιδραστήρων μικρότερης κλίμακας, οι οποίοι προωθούνται διεθνώς ως πιο ευέλικτη και ταχύτερη λύση σε σχέση με τους παραδοσιακούς πυρηνικούς σταθμούς. Η τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης, ωστόσο αρκετές χώρες της Ευρώπης εξετάζουν ήδη την ένταξή της στο ενεργειακό τους μείγμα.
Οι μικροί αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες είναι πυρηνικές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με ισχύ συνήθως από 50 έως 300 μεγαβάτ.
Σε αντίθεση με τους μεγάλους πυρηνικούς σταθμούς, που κατασκευάζονται εξ ολοκλήρου στο σημείο εγκατάστασης και απαιτούν τεράστιες επενδύσεις, οι SMRs σχεδιάζονται ώστε να κατασκευάζονται τμηματικά σε εργοστάσια και στη συνέχεια να μεταφέρονται και να συναρμολογούνται στον χώρο λειτουργίας τους.
Η Ευρώπη τους εξετάζει ως λύση
Η επανεμφάνιση της πυρηνικής ενέργειας στη διεθνή ενεργειακή πολιτική συνδέεται κυρίως με δύο παράγοντες: την ενεργειακή ασφάλεια και τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες παράγουν ηλεκτρική ενέργεια χωρίς εκπομπές CO₂ κατά τη λειτουργία τους και μπορούν να παρέχουν σταθερή παραγωγή ρεύματος, σε αντίθεση με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που εξαρτώνται από τις καιρικές συνθήκες.
Για τον λόγο αυτό αρκετές χώρες της Ευρώπης εξετάζουν τους SMRs ως συμπληρωματική λύση δίπλα σε αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα.
Λύση η οποία μοιάζει «κομμένη και ραμμένη» στις ελληνικές ανάγκες και ειδικά των νησιών, φαίνεται πως είναι αυτή της ανάπτυξης μίνι πυρηνικών αντιδραστήρων στους οποίους αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας στη 2η Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι: «Είναι καιρός η χώρα μου να διερευνήσει αν η πυρηνική ενέργεια, και ειδικά οι μικροί αντιδραστήρες, μπορούν να παίξουν ρόλο στο ελληνικό ενεργειακό σύστημα», είπε.
Πρόκειται για τους λεγόμενους SMR (Small Modular Reactors – Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες) οι οποίοι είναι ό,τι λέει το όνομά τους. Έχοντας ως χαρακτηριστικό το μικρό του μέγεθος, καθώς ο πυρήνας του αντιδραστήρα συνήθως δεν ξεπερνά τα δύο μέτρα σε ύψος, μεταφέρεται σε κομμάτια και συναρμολογείται και εγκαθίσταται ως ενιαία μονάδα σε τοποθεσίες που δεν μπορούν να αναπτυχθούν πυρηνικά εργοστάσια. Έτσι έχουμε γρήγορα και εύκολα, φτηνή, καθαρή και ασφαλή ενέργεια.
Έρευνα του Χάρβαρντ σε αντιδιαστολή
Οι κάτοικοι στις κομητείες των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής που ζουν κοντά σε πυρηνικούς σταθμούς έχουν υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας από καρκίνο σε σχέση με όσους βρίσκονται πιο μακριά. Τα παραπάνω αποκαλύπτει μελέτη της Σχολής Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Communications». «Η πυρηνική ενέργεια αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία», υπογραμμίζει ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Περιβαλλοντικής Υγείας και Ανθρώπινης Κατοίκησης στην έδρα Akira Yamaguchi του Χάρβαρντ, Πέτρος Κουτράκης.
