Η ιστορική αξία των αναμνήσεων κάθε ανθρώπου είναι ξεχωριστή. Πολλών δε μάλλον όταν αυτές καταγράφονται σε ένα βιβλίο για να αποτελέσουν τη γέφυρα και την ενημέρωση της νέας γενιάς.
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Το βιβλίο του Σοφοκλή Ιωάννου Ζερβού δεν είναι απλώς η εξιστόρηση μιας ζωής. Είναι ένας φόρος τιμής στα Ζωνιανά Μυλοποτάμου, στις ρίζες του Ψηλορείτη και στις αξίες που κράτησαν όρθια την κρητική ύπαιθρο σε δύσκολες εποχές. Είναι το «Ταξίδι Ζωής», όπως τιτλοφορεί το βιβλίο του ο ίδιος ο συγγραφέας, με διδαχές και αναμνήσεις ενός δασκάλου από τα Ζωνιανά!
Μέσα από τις σελίδες του, ο συγγραφέας- εκείνος ο δάσκαλος σ’ ένα ορεινό χωριό της Κρήτης- με βαθιά συναίσθηση του καθήκοντος, ξετυλίγει το νήμα μιας πορείας που ξεκινά από τα πέτρινα χρόνια της Κατοχής και φτάνει μέχρι τη σύγχρονη εποχή.
Η αφήγηση ξεκινά με μια συγκλονιστική ανάμνηση, σε ηλικία μόλις 7 ετών, τότε που ο Σοφοκλής Ζερβός βίωσε τη ναζιστική θηριωδία, συνοδεύοντας τον ιερέα πατέρα του στον Γουρνόλακκο για τον ενταφιασμό των 32 εκτελεσθέντων συγχωριανών του. Αυτή η πρώιμη επαφή με τη θυσία και τον πατριωτισμό φαίνεται πως σφυρηλάτησε τον χαρακτήρα του.
Το βιβλίο καταγράφει με λεπτομέρεια την εκπαιδευτική προσφορά. Από το νυχτερινό σχολείο Ζωνιανών για την καταπολέμηση του αναλφαβητισμού των συγχωριανών του, μέχρι τα σχολεία της Αθήνας και την πολυετή υπηρεσία του στη Δυτική Γερμανία, με συνοδοιπόρο την επίσης δασκάλα σύζυγό του, Κρήτη Παρασύρη-Ζερβού.
Η κοινωνική δράση
Καταγράφει την κοινωνική του δράση ως ιδρυτικό μέλος της ποδοσφαιρικής ομάδας του «Ερμή Ζωνιανών». Ωστόσο, η δημιουργία του πρώτου οργανωμένου Χορευτικού Συγκροτήματος στην Κρήτη το 1963, μέσα από τον Εκδρομικό και Εκπολιτιστικό Σύλλογο Ζωνιανών, του οποίου μάλιστα υπήρξε πρόεδρος, αλλά και η ίδρυση του 6ου Συστήματος Προσκόπων, στο οποίο υπήρξε για 7 συνολικά χρόνια αρχηγός, θεωρούνται ως βασικοί σταθμοί στην κοινωνική του δράση.
Στις σελίδες αυτής της αυτοβιογραφίας ξεδιπλώνεται πραγματικά ένας Πολιτιστικός «Πρεσβευτής». Καταγράφονται οι προσπάθειες του Σοφοκλή Ζερβού, μαζί με τη σύζυγό του, να κρατήσουν ζωντανή την ελληνική παράδοση στις καρδιές των απόδημων Ελληνόπουλων σε τέσσερις διαφορετικές πόλεις της Γερμανίας.
Έχοντας πάντα στο πλευρό του τη σύζυγό του, έφτασαν να διδάσκουν ελληνικούς χορούς και στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο Φήρζεν. Δεν θα μπορούσε να μην αφιερώσει αυτό το βιβλίο στη σύζυγό του Κρήτη, που στέκεται εδώ και 64 χρόνια δίπλα του ως ακούραστη συνοδοιπόρος, χαρίζοντάς του αγάπη και αστείρευτη στήριξη σε κάθε του βήμα, όπως ο ίδιος αποκαλύπτει.
Στον πρόλογό του, ο 91χρονος σήμερα συγγραφέας εξηγεί πως πηγή έμπνευσής του υπήρξαν οι άνθρωποι του χωριού του· οι φιλέργοι, προοδευτικοί και φιλόξενοι Ζωνιανοί, όπως τους αποκαλεί. Περιγράφει με γλαφυρότητα τις ελλείψεις του παρελθόντος, τις αντιξοότητες, τις σκοτεινές νύχτες χωρίς ηλεκτρικό, την πολυτέλεια του νερού, τις δυσκολίες του χωματόδρομου, για να αναδείξει τη δύναμη της αλληλοβοήθειας και της αισιοδοξίας.
Ιστορική μαρτυρία
Η αυτοβιογραφία του Σοφοκλή Ζερβού αποτελεί μια πολύτιμη ιστορική μαρτυρία. Είναι ένα μάθημα ζωής από έναν δάσκαλο που δεν περιορίστηκε στα όρια της σχολικής αίθουσας, αλλά λειτούργησε ως πνευματικός φάρος για την κοινότητά του. Το έργο του είναι γεμάτο από τιμητικές διακρίσεις, επαίνους και μετάλλια, όμως η μεγαλύτερη ανταμοιβή του, όπως ο ίδιος ομολογεί, είναι το αποτύπωμα που άφησε στις ψυχές των μαθητών του.
Ο ίδιος περιγράφει στον πρόλογο του βιβλίου του πως προσπάθησε να διατηρήσει και να αναδείξει τα ήθη, τους τοπικούς χορούς και τις συνήθειες του χωριού του. Ήθελε να διαφυλάξει τα παλαιά, όμορφα και πατροπαράδοτα έθιμα, να προωθήσει την αθλητική ιδέα και γενικότερα να συμβάλει στην ανάπτυξη του πολιτιστικού και πνευματικού επιπέδου του τόπου του.
Ο δάσκαλος Σοφοκλής Ζερβός κλείνει την αυτοβιογραφία του σε δύο αράδες…
«Αισθάνομαι ότι εργαστήκαμε στην αποστολή που μας ανέθεσε η πολιτεία… και έχουμε τη συνείδησή μας ήσυχη!»
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
