Η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στη Βουλή| «Η ειρήνη ήταν πάντοτε κατάκτηση»

«Η ειρήνη ήταν πάντοτε κατάκτηση, ποτέ αυτονόητη» είπε ο προκαθήμενος της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας στην ιστορική του ομιλία στη Βουλή

Ιστορική ομιλία στην Ολομέλεια της Βουλής εκφώνησε σήμερα Τρίτη 5 Μαϊου 2026 ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος βρίσκεται από χθες στην Αθήνα.

Είναι η πρώτη φορά μετά το 1999 που ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος εκφωνεί ομιλία στην Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων.

Ο Πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης απευθυνόμενος στον Παναγιώτατο, έκανε λόγο για μια στιγμή «χαράς, τιμής και συγκίνησης», υπογραμμίζοντας τη διαχρονική συμβολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου «στα πέρατα του κόσμου και του χρόνου».

Με αναφορά στη φράση του Ιερού Αυγουστίνου, «Ο Θεός δίνει τον άνεμο, ο άνθρωπος όμως πρέπει να σηκώσει το πανί», τόνισε ότι το Πατριαρχείο, όπως ένα καράβι που διαπλέει τους αιώνες, «αφήνει πίσω του λαμπρό ίχνος και χαράσσει νέους φωτεινούς προορισμούς».

Ιδιαίτερη μνεία έγινε στον Απόστολο Ανδρέα, θεμελιωτή της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, αλλά και στη μακραίωνη πορεία του Φαναρίου, το οποίο «κράτησε ψηλά το λάβαρο της ορθόδοξης κληρονομιάς και της αγάπης ως οικουμενικής αλήθειας», παρά τις ιστορικές δυσκολίες.

O Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας σημείωσε ότι η ειρήνη «είναι ανέφικτη άνευ της ειρήνης μεταξύ των θρησκειών» και πρόσθεσε ότι η Εκκλησία στηρίζει κάθε ειλικρινή ειρηνευτική πρωτοβουλία. Tόνισε πως «η ειρήνη δεν υπήρξε ποτέ αυτονόητη κατάσταση, αλλά κατάκτηση», ως αποτέλεσμα εμπνευσμένων πρωτοβουλιών γενναιότητας και αυτοθυσίας.

Όπως ανέφερε, «αγωνιζόμεθα αδιαλείπτως διά τη θρησκευτική ενότητα και τον ενοποιητικό ρόλο των θρησκειών. Θεωρούμε τον φονταμενταλισμό έκπτωση του θρησκευτικού βιώματος και ένα ουδόλως συμφυές με την πίστη φαινόμενο. Η γνησία πίστις είναι ο αυστηρότερος κριτής του θρησκευτικού φανατισμού και της μισαλλοδοξίας».

Αιχμηρός ήταν ο Οικουμενικός Πατριάρχης στην κριτική του για τις εμπόλεμες συρράξεις διεθνώς, αν και απέφυγε να αναφερθεί σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή. Όπως είπε, η Realpolitik «έχει κατισχύσει πλήρως» του Διεθνούς Δικαίου και του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, ενώ ο δημόσιος λόγος κυριαρχείται από γεωπολιτικές και γεωοικονομικές θεωρήσεις.

Παράλληλα, ανέφερε ότι ο φονταμενταλισμός συνιστά «έκπτωση του θρησκευτικού βιώματος», προσθέτοντας ότι η ειρήνη μεταξύ πολιτισμών είναι ανέφικτη χωρίς συμφωνία μεταξύ θρησκειών.

Για τα ανθρώπινα δικαιώματα

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αφιέρωσε το μεγαλύτερο τμήμα της ομιλίας του στα ανθρώπινα δικαιώματα, χαρακτηρίζοντας την Οικουμενική Διακήρυξη του 1948 ως «πιθανώς το γνωστότερο νομικό κείμενο στον σύγχρονο κόσμο».

Ο ίδιος διαπίστωσε ότι υπάρχουν τρεις απειλές: πρώτον, τα κράτη που βλέπουν τα δικαιώματα ως «δούρειο ίππο της Δύσης» προκειμένου να επικρατήσουν πολιτισμικά, δεύτερον, θρησκευτικές κοινότητες που θεωρούν τα δικαιώματα ως απειλή για τις παραδόσεις τους, και τρίτον, τη μετανεωτερική σκέψη που απορρίπτει τη δυνατότητα καθολικών αξιών.

Ωστόσο, σημείωσε ότι «στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν υπάρχει ενιαία αξιολόγηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Σχετική συμφωνία υπάρχει μόνο στα κοινωνικά δικαιώματα. Μια συνολικά απορριπτική στάση, είπε, πηγάζει από «παρανόηση τόσο των δικαιωμάτων, όσο και του ορθόδοξου ήθους». Μάλιστα, επισήμανε ότι από τη στιγμή που η θρησκευτική ελευθερία κατέχει κεντρική θέση στα δικαιώματα και θεωρείται κριτήριο κράτους δικαίου, η Εκκλησία δεν μπορεί να τα απορρίπτει χωρίς να υπονομεύει τη δική της προστασία.

Την ίδια ώρα, υπογράμμισε ότι η υποχώρηση του θρησκευτικού προσανατολισμού δεν ενισχύει αλλά αποδυναμώνει τα δικαιώματα. Χωρίς πνευματικές αξίες, προειδοποίησε, τα ανθρώπινα πράγματα κινδυνεύουν να καταλήξουν σε «πόλεμο πάντων εναντίον πάντων».

Η οικονομική δραστηριότητα που δεν σέβεται το περιβάλλον είναι «οικο-ανομία»

Ο προκαθήμενος της Ορθόδοξης Εκκλησίας επανέλαβε τις αγωνίες του για το περιβάλλον και την κλιματική κρίση.

Η οικονομική δραστηριότητα που δεν σέβεται το περιβάλλον δεν είναι «οικονομία» αλλά «οικο-ανομία», τόνισε, προσθέτοντας ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο ήταν η πρώτη Εκκλησία που ανέδειξε το περιβάλλον ως ζήτημα χριστιανικής ταυτότητας και προσέγγισε την οικολογική κρίση ως κοινωνικό πρόβλημα.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε και στις εντάσεις μέσα στον ορθόδοξο κόσμο, λέγοντας ότι η ενότητα «δοκιμάζεται εντόνως από όσους αμφισβητούν τη μακραίωνη δομή και την κοινωνική λειτουργία της Εκκλησίας, εν ονόματι κοσμικών σκοπιμοτήτων».

Παράλληλα, διατύπωσε ότι η δημοκρατική κοινωνία στηρίζεται σε αρχές που δεν παρήγαγε η ίδια, κάτι που δείχνει και το προοίμιο του Συντάγματος, που ξεκινά με τη φράση «Εις το όνομα της αγίας και ομοουσίου και αδιαιρέτου Τριάδος», γεγονός που φανερώνει, όπως είπε, τη θρησκευτική θεμελίωση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Παρόντες στα έδρανα των επισήμων ήταν μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, η τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, οι υπηρεσιακοί πρώην πρωθυπουργοί Ιωάννης Σαρμάς και Κατερίνα Θάνου, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Κα Κωνσταντοπούλου, οι πρώην πρόεδροι της Βουλής Ευάγγελος Μεϊμαράκης, Απόστολος Κακλαμάνης και Βύρων Πολύδωρας.

Στα κυβερνητικά έδρανα βρισκόταν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη και ο υφυπουργός Παιδείας Κωνσταντίνος Βλάσσης. Τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο εκπροσώπησε ο Μητροπολίτης Χαλκίδας. Αξίζει να σημειωθεί ότι αν και όλα τα κόμματα εκπροσωπήθηκαν, απόντες ήταν αρκετοί βουλευτές, κυρίως της Ελληνικής Λύσης αλλά και της Νέας Αριστεράς.

Την ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη παρακολούθησαν πολλοί άρχοντες οφικιάλιοι του Οικουμενικού θρόνου, μεταξύ των οποίων ο εφοπλιστής Γιώργος Προκοπίου, ο πρόεδρος της OPTIMA BANK Γιώργος Τανισκίδης, ο διοικητής των Αρχόντων στις ΗΠΑ, Αντ. Λυμπεράκης κ.α. Στο θεωρείο του Προέδρου της Βουλής ήταν ο διοικητής του Αγίου Όρους, Αλκιβιάδης Στεφανής, ο ποινικολόγος Σάκης Κεχαγιόγλου, η διευθύντρια του πολιτικού γραφείου του αείμνηστου Κωνσταντίνου Μητσοτάκη Σάκη Κυπραίου, ο πρόεδρος της Ελληνοαμερικανικής Ενωσης, Λεωνίδας Τζώνης.