Του Ηρακλή Πυργιανάκη
( Αρχιτέκτονας Μηχανικός)
Σε πρόσφατο άρθρο μου τόνιζα ότι, παρά τη συμπλήρωση ενός έτους από τη δημοσίευση του Π.Δ./2025 και τον νόμο 5215/2025, δεν έχει κάνει τίποτα η κυβέρνηση στο να πάρει πίσω τα νομοθετήματα που θέσπισε και επιφέρουν την καταστροφή στις περιουσίες των Ελλήνων.
Για την ιστορία, να υπενθυμίσω πώς δημιουργήθηκε το πρόβλημα και τι πρέπει να γίνει. Το 2024 η Κυβέρνηση ανέθεσε, διά μέσου του ΤΕΕ, την εκπόνηση 245 τοπικών και ειδικών πολεοδομικών σχεδίων για 245 Δήμους σε όλη την Ελλάδα κόστους 750.000.000 Ευρώ. Η σύμβαση με τους μελετητές περιέγραφε το αντικείμενο της μελέτης, που ήταν κυρίως οι χρήσεις γης. Οι συμβάσεις ήταν κυρίως διετείς και ξαφνικά, μετά από έναν χρόνο, τον Απρίλιο του 2025, η κυβέρνηση δημοσίευσε το Π.Δ 194/ 2025 και ζητούσε από τους μελετητές να συμπεριλάβουν στη μελέτη τους και τον επανακαθορισμό των ορίων των οικισμών μικρότερων από 2.000 κατοίκους, με την αιτιολογία ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι η οριοθέτηση που έγινε με το Π.Δ. του 1985 ήταν αντισυνταγματική, γιατί, λέει, υπέγραψαν οι νομάρχες και όχι οι αρμόδιοι υπουργοί και ότι η οριοθέτηση έγινε λανθασμένα. Όλα αυτά ήταν ψέμα, αφού το Π.Δ. του 1985 είχε κριθεί νόμιμο με την υπ’ αριθμόν 342/1985 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Δεύτερον, την απόφαση την υπέγραψαν οι διορισμένοι νομάρχες νομιμότατα, αφού εκπροσωπούσαν την κυβέρνηση. Και τρίτον, για να γίνει η οριοθέτηση τότε, προηγήθηκαν μελέτες με αυστηρά πολεοδομικά κριτήρια που, στο σύνολό τους, είναι πανομοιότυπα με τα κριτήρια που βάζει σήμερα το Π.Δ 194/2025.
Με τη δημοσίευση του Π.Δ. του 2025 υπήρξαν πάρα πολλές αντιδράσεις από φορείς ,κόμματα ,βουλευτές και πολίτες. Αναγκάστηκε η κυβέρνηση, μετά από έναν μήνα, να ψηφίσει νόμο και να τροποποιήσει το Π.Δ194/25, λέγοντας ότι διόρθωσε το πρόβλημα, αφού διατυμπάνιζε ότι οι οικισμοί μικρότεροι των 700 κατοίκων δεν θα θιγούν και ότι στους οικισμούς άνω των 700 κατοίκων περιορίζεται το πρόβλημα. Αυτό αποδείχθηκε μέγα ψέμα, αφού οι μελετητές αδυνατούν να εφαρμόσουν την επαναοριοθέτηση εφαρμόζοντας τις οδηγίες του Π.Δ. του 2025 και, σε όποιες περιπτώσεις προχώρησε, όπως στον Δήμο Ηρακλείου, βλέπουμε στο σύνολο του οικισμούς κάτω των 700 κατοίκων να μειώνονται τα όριά τους σε μέσο όρο 50% περίπου και στους οικισμούς άνω των 700 κατοίκων να μειώνονται από 50% έως 93%. Παραθέτω εδώ την άποψη του Σαμαρά Δημητρίου μελετητή, που το γραφείο του εκπονεί μελέτες σε 35 δήμους από όλη την Ελλάδα σε πρόσφατη συνέντευξή του ομολογεί ότι «η εφαρμογή αυτών των κανόνων οδηγεί σε ένα κρίσιμο αποτέλεσμα: δημιουργεί ασυνέχειες ή τρύπες εντός του υφιστάμενου οικισμού, δηλαδή τμήματα που μέχρι σήμερα θεωρούνταν εντός, πλέον κατατάσσονται ως εκτός ορίων. Οι συνέπειες για την ιδιοκτησία και τη δόμηση είναι σημαντικές σε αυτές τις περιοχές.
Παύουν να ισχύουν οι ευνοϊκότεροι όροι δόμησης των εντός ορίων οικισμού οικοπέδων και 2) εφαρμόζονται οι αυστηρότεροι όροι της εκτός σχεδίου δόμησης, με ελάχιστα αρτιότερα στρέμματα. Διαμορφώνεται έτσι ένα νέο, πιο αυστηρό χωρικό καθεστώς, όπου εντός του ίδιου οικισμού μπορεί να συνυπάρξουν περιοχές με διαφορετική πολεοδομική αντιμετώπιση, γεγονός που αναμένεται να προκαλέσει δυσκολίες, αλλά και έντονες αντιδράσεις από ιδιοκτήτες και τοπικές κοινότητες>>.
Η ΑΔΑΕΕ απαντά σε ερωτήσεις βουλευτών ότι 2.185.704 πολίτες θίγονται από τη μείωση των ορίων και 3.699.630 ιδιοκτησίες (οικόπεδα) από οικόπεδα γίνονται χωράφια και ότι ο εκτιμώμενος φόρος που έχουν καταθέσει αυτοί οι ιδιοκτήτες είναι 18.534.128 ευρώ το 2025 ,δηλαδή στα χρόνια από τότε που οριοθετήθηκαν οι οικισμοί το 1985 κατέθεσαν περισσότερα από 300.000.000 φόρους ως ΕΝΦΙΑ. Σε αυτά τα χρήματα πρέπει να προστεθούν και ο φόρος αγοραπωλησίας που πληρώθηκε στην υπογραφή συμβολαίων. Το ΤΕΕ θεσμοθετημένος τεχνικός σύμβουλος του κράτους ανακοίνωσε ότι η οικονομική ζημιά για τους ιδιοκτήτες των οικοπέδων ξεπερνά τα 100 δις Ευρώ .Ο μελετητής του ΤΠΣ Δήμου Ηρακλείου ομολογεί ότι διαφωνεί με την πρόταση που κατέθεσε, αλλά ήταν αναγκασμένος να εφαρμόσει τον Νόμο και τις οδηγίες της επιτροπής επίβλεψης. Η κεντρική ένωση δήμων Ελλάδας ζητά την απόσυρση του ΠΔ /2025 και του Ν5215/2025 άρθρο 63 και επιπλέων ζητά να έχει δεσμευτικό χαρακτήρα η γνωμοδότηση των δημοτικών συμβουλίων για τις μελέτες των ΤΠΣ και ΕΠΣ. Εκτός όμως από τη μείωση των ορίων των οικισμών, δημιουργείται εξίσου πολύ μεγάλο πρόβλημα με την κατάργηση της κατά παρέκκλιση δόμησης στα εκτός σχεδίου,
Οικόπεδα που μέχρι σήμερα μπορούσαν να οικοδομηθούν, αφού ήταν εντός του ΓΠΣ και ΣΧΟΑΠ, με τη δημοσίευση των Π.Δ. γίνονται μη άρτια και μη οικοδομήσιμα. Η Δ.Ε. του ΤΕΕ/ΤΑΚ, σε πρόσφατο ομόφωνο ψήφισμά της, ζήτησε από την κυβέρνηση να δώσει οδηγίες στους μελετητές των ΤΠΣ και ΕΠΣ να μην καταργήσουν την κατά παρέκκλιση δόμηση.
Τι πρέπει να γίνει ;
Α) Η κυβέρνηση να αναστείλει την εφαρμογή του Π.Δ. 194/ 2025 και τον Νόμο 5215/ΦΕΚ 116 της 4/7/25, άρθρο 63, και να ολοκληρωθούν οι μελέτες των ΤΠΣ και ΕΠΣ με βάση την αρχική σύμβαση, χωρίς να λάβουν υπόψη το Π.Δ 194/25 και τον Νόμο 5215, άρθρο 63, της 4/7/25.
Επιπλέον, να δοθούν οδηγίες στους μελετητές για τη μη κατάργηση της κατά παρέκκλιση δόμησης. Και έτσι δεν θα χαθούν και τα 750.000.000Ευρώ που κάνουν να παίρνουν οι μελετητές.
Β) Οι μελετητές να προσδιορίσουν τους οικισμούς που κρίνεται σκόπιμο να πολεοδομηθούν -ρυμοτομιθούν και για αυτούς τους οικισμούς μετά την δημοσίευση των ΠΔ να συντάξει η κυβέρνηση ειδικό πρόγραμμα και να αναζητήσει χρηματοδότηση από το νέο Κοινοτικό Πλαίσιο που σχεδιάζεται τώρα. Γ) Πρέπει να ολοκληρωθεί η πολεοδόμηση -ρυμοτόμηση στους οικισμούς που ξεκίνησαν τον πολεοδομικό σχεδιασμό αλλά δίστιχός τον σταμάτησαν ενώ ήταν σε προχωρημένο στάδιο τα σχέδια και είχαν δαπανηθεί τεράστια ποσά και πολλές ώρες απασχόλησης από πλήθος ατόμων και φορέων. Οι οικισμοί αυτοί είναι ; Βασιλιές-Σκαλάνη-Αγιος Μύρων -Αρχάνες -Κρουσώνας-Αγάκου Μετόχι- Κολυβάς …κλπ.
Δ) Καθήκον όλων των πολιτών είναι να περιφρουρήσουν την εφαρμογή του Συντάγματος, που το άρθρο 17 λέει ότι η περιουσία των Ελλήνων προστατεύεται με κάθε νόμιμο τρόπο. Ελπίζω ότι η κυβέρνηση, έστω και την τελευταία στιγμή, θα πράξει το αυτονόητο: να αποσύρει το Π.Δ 194/ 2025 και το άρθρο 63του Ν. 5215 / 2025. Δεν μας αξίζει ως Έλληνες πολίτες αυτή η αντιμετώπιση. Παρακάτω μπορείτε να δείτε την πρόταση όπως έχει κατατεθεί για όλους του οικισμούς του δήμου Ηρακλείου.
ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΚΑΤΩ ΤΩΝ 700 ΚΑΤΟΙΚΩΝ
| ΟΝΟΜΑ ΟΙΚΙΣΜΟΥ
|
ΟΙΚΟΔΟΜΙΣΗΜΑ ΣΤΡΕΜΑΤΑ ΠΡΙΝ ΤΟ ΠΔ2025 | ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΙΜΑ ΣΤΡΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑ ΤΟ ΠΔ2025 |
| Άνω Ασίτες | 400 | 277.7 |
| Πενταμόδι | 377.5 | 283 |
| Πετροκέφαλο | 321 | 219 |
| Πυργού | 568 | 257.4 |
| Άγιος Βλάσης | 1706 | 966 |
| Αθανάτοι | 94 | 48 |
| Δρακουλιάρης | 121 | 51 |
| Πρασσάς | 301 | 155 |
| Αυγενική | 476 | 392 |
| Κεράσια | 699 | 193.8 |
| Νέο Βενεράτο | 699 | 296 |
| Σίβα | 247 | 106.5 |
| Άγιος Σύλλας | 556 | 468 |
| Γαλένη- Ρουκάνι | 826 | 95 |
| Καλού | 283 | 115 |
| Καρκαδιώτισσα | 223 | 103 |
| Κυπαρίσσι | 650 | 223 |
| Μαλάδες | 195 | 178 |
| Τσαγκαράκη Μετόχι | 313 | 147 |
| Βασιλιές | 629 | 68 |
| Σκαλάνι | 436 | 215 |
| Βενεράτο | 319 | 278 |
| Κάτω Ασίτες | 244.5 | ~ 80 |
| Προφήτης Ηλίας | Μειώνεται στο 1/3 | |
| Γούρνες Τεμένους | 317 | 20.3 |
| Φοινικιά | 111 | 49 |
| Βούτες | 328 | 131 |
| Γιοφυαράκι | 32 | 9 |
| Δαφνές | 1037 | 329 |
| Σταυράκια | 504 | 175 |
| Καλλιθέα | 165 | 113 |
ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΑΝΩ ΤΩΝ 700 ΚΑΤΟΙΚΩΝ
