Ο Κλιματικός Νόμος έχει αρχίσει ήδη να επηρεάζει άμεσα επιχειρήσεις και τουριστικές μονάδες σε όλη τη χώρα, ιδιαίτερα όσες διαθέτουν Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) κατηγορίας Α1 και Α2.
Και μπορεί ο δημόσιος διάλογος γύρω από τις αρχές βιώσιμης ανάπτυξης να μοιάζει συχνά θεωρητικός, ωστόσο στον τουρισμό η συζήτηση περνά πλέον σε πιο πρακτικό επίπεδο.
Ποιοι επηρεάζονται
Σύμφωνα με το άρθρο 19 του νόμου 4936/2022 στο νέο πλαίσιο εντάσσονται έργα και δραστηριότητες κατηγορίας Α’ του νόμου 4014/2011, μεταξύ των οποίων:
- ξενοδοχειακές μονάδες,
- τουριστικά θέρετρα,
- υδάτινα πάρκα και ψυχαγωγικές εγκαταστάσεις
- μαρίνες και συνεδριακά κέντρα,
- νοσοκομεία και μεγάλες εγκαταστάσεις,
- κτηνοπτηνοτροφικές μονάδες και υδατοκαλλιέργειες,
- συστήματα περιβαλλοντικών υποδομών,
- αλλά και ένα ευρύ φάσμα βιομηχανικών δραστηριοτήτων.
Ιδιαίτερα για τον ξενοδοχειακό κλάδο, η υποχρέωση αφορά μονάδες που διαθέτουν ΑΕΠΟ και περιλαμβάνει την υποβολή Έκθεσης Συμμόρφωσης με αποτύπωμα εκπομπών και σχέδιο μείωσης κατά 30% έως το 2030.
Τι είναι το «Έτος Βάσης»
Ένα από τα βασικά σημεία του νόμου είναι το λεγόμενο «Έτος Βάσης», το οποίο αποτελεί το σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της μελλοντικής πορείας των εκπομπών μιας επιχείρησης. Για επιχειρήσεις που λειτουργούσαν πριν από το 2019, ως έτος βάσης ορίζεται το 2019, ενώ για όσες ξεκίνησαν από το 2019 και μετά, λαμβάνεται το πρώτο πλήρες έτος λειτουργίας τους.
Η διαδικασία περιλαμβάνει:
- συλλογή ενεργειακών και λειτουργικών δεδομένων,
- υπολογισμό εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και,
- επαλήθευση των στοιχείων από ανεξάρτητο διαπιστευμένο φορέα.
Οι ημερομηνίες ορόσημα
Η πρώτη μεγάλη υποχρέωση για τις επιχειρήσεις ήταν η υποβολή Έκθεσης Συμμόρφωσης (ανθρακικό αποτύπωμα και σχέδιο μείωσης εκπομπών) έως την 1η Ιανουαρίου 2026.
Το επόμενο ουσιαστικό ορόσημο είναι πλέον ο Οκτώβριος του 2026, οπότε οι επιχειρήσεις θα πρέπει να υποβάλουν την έκθεση εκπομπών για το έτος 2025.
Μολονότι φαίνεται να έχει δοθεί άτυπη παράταση προσαρμογής, στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι αρκετές επιχειρήσεις δεν έχουν καταφέρει να προσαρμοστούν, ειδικά σε μια περίοδο πληθωριστικών πιέσεων για τον τουριστικό κλάδο.
Τα στοιχεία που καλούνται να καταγράψουν οι επιχειρήσεις, όπως η κατανάλωση ενέργειας, η χρήση καυσίμων και η συνολική ενεργειακή λειτουργία των εγκαταστάσεων, αποτελούν πλέον δεδομένα που αξιολογούνται από επενδυτές, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και tour operators.
Στην πράξη ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος αρχίζει να συνδέεται ολοένα και περισσότερο με τους δείκτες βιωσιμότητας και τη συνολική περιβαλλοντική επίδοση των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, ειδικά στον τουρισμό, η επίδοση μιας μονάδας επηρεάζει τόσο τη συνολική εικόνα και την ανταγωνιστικότητά της, όσο και το λειτουργικό της κόστος, μέσω της διαχείρισης ενέργειας και πόρων.
Οι ταξιδιώτες αλλάζουν κριτήρια
Συνεπακόλουθα, η συζήτηση γύρω από τη βιωσιμότητα δεν περιορίζεται μόνο στις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων ή στις ευρωπαϊκές «ντιρεκτίβες». Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες οι ταξιδιώτες κατά την επιλογή καταλύματος, σταχυολογούν ψηλά ζητήματα όπως η υγεία, η ασφάλεια, η καθαριότητα, αλλά και οι sustainable πρακτικές.
Επίσης, σημαντικό ποσοστό δηλώνει διατεθειμένο να πληρώσει περισσότερο για πιο βιώσιμες επιλογές διαμονής, κάτι που δείχνει ότι η ενσωμάτωση κριτηρίων ESG στον τουρισμό συνδέεται πλέον όχι μόνο με τη συμμόρφωση, αλλά και με την εμπειρία του επισκέπτη και την εμπιστοσύνη προς το κατάλυμα.
