Με φόντο τις μνήμες από την περσινή ελαιοκομική περίοδο η οποία σημαδεύτηκε από σοβαρές ελλείψεις και πρόωρη ολοκλήρωση των ψεκασμών, η Περιφέρεια Κρήτης βρίσκεται ξανά σε έναν αγώνα δρόμου για τη φετινή δακοκτονία.
Ρεπορτάζ
Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Παρά τις θεσμικές παρεμβάσεις και τις πιέσεις προς την Αθήνα, το πρόγραμμα ξεκινά με σημαντικά «αγκάθια» που αφορούν τη γραφειοκρατία για την προμήθεια των φαρμάκων και τις δικαστικές εμπλοκές των εργολάβων.
Για να κατανοήσει κανείς την τρέχουσα αγωνία των παραγωγών, πρέπει να ανατρέξει στο τι συνέβη πέρυσι. Αν και σε επίπεδο Κρήτης οι ψεκασμοί ολοκληρώθηκαν γενικά στα τέλη Οκτωβρίου με ελάχιστες δράσεις στις αρχές Νοεμβρίου, στην περιοχή του Μαλεβιζίου η δακοκτονία «κατέβασε ρολά» εξαιρετικά πρώιμα -ήδη από τα τέλη Αυγούστου- λόγω πλήρους εξάντλησης των φαρμάκων.
Η εξέλιξη αυτή άφησε απροστάτευτη την παραγωγή μέσα στο φθινόπωρο, με τους πληθυσμούς του δάκου να παραμένουν στα ύψη. Υπενθυμίζουμε πως εξ αυτού του λόγου η Περιφέρεια Κρήτης κατέθεσε επίσημο αίτημα στο ΥπΑΑΤ, ζητώντας την πλήρη εξαίρεση των Κρητικών παραγωγών από την εισφορά δακοκτονίας (0,03 € ανά κιλό ελαιολάδου) για μια χρονιά που ουσιαστικά έμειναν χωρίς επαρκή εντομοκτόνα, χωρίς βέβαιά το αίτημα να τύχει ανταπόκρισης.
Μπαράζ πιέσεων
Βλέποντας το πρόβλημα να έρχεται, οι τοπικοί φορείς κινήθηκαν δυναμικά από νωρίς φέτος. Στις αρχές Μαρτίου 2026, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, συνοδευόμενος από τον Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας Σταύρο Τζεδάκη, μετέβησαν στο Υπουργείο και έθεσαν τον τότε Υπουργό Κώστα Τσιάρα προ των ευθυνών του, ζητώντας άμεσες λύσεις για τη δακοκτονία και συνάμα για τη λειψυδρία και το Ελαιοκομικό Μητρώο.
Στα τέλη του ίδιου μήνα, ο τοπικός βουλευτής Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης κατέθεσε δέσμη 11 προτάσεων για τη ριζική αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό της συλλογικής δακοκτονίας, στοχεύοντας στην απεμπλοκή από τις χρόνιες παθογένειες του συστήματος. Λίγες μέρες αργότερα ακολούθησε η κάθοδος στα Χανιά του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Γιάννη Ανδριανού όπου ανακοίνωσε τη δέσμευση σχεδόν 10εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα δακοκτονίας του νησιού. Με στόχο να «ξορκίσει» τα φαντάσματα των περσινών αστοχιών, ο Υφυπουργός παρουσίασε το σχέδιο του Υπουργείου για την προστασία του Κρητικού ελαιώνα. Για την αντιμετώπιση των γραφειοκρατικών καθυστερήσεων, ο κ. Ανδριανός ανακοίνωσε τη διεξαγωγή διεθνούς διαγωνισμού για την προμήθεια φαρμάκων με το μοντέλο 2+1 χρόνια, ώστε να μην απαιτείται ετήσια προκήρυξη και οι αποθήκες να παραμένουν γεμάτες. Παράλληλα, διαβεβαίωσε πως τα τρέχοντα αποθέματα επαρκούν για τουλάχιστον δύο ψεκασμούς, ώστε το πρόγραμμα να ξεκινήσει χωρίς το άγχος των παραλαβών.
Το «crash test» και οι νέες καθυστερήσεις
Παρά τις προειδοποιήσεις, η γραφειοκρατία αποδεικνύεται για άλλη μια φορά βραδυκίνητη. Σύμφωνα με την τρέχουσα ενημέρωση του κ. Τζεδάκη, ενώ στον Νομό Ηρακλείου η τοποθέτηση των παγίδων έχει ολοκληρωθεί ομαλά, σε άλλους νομούς της Κρήτης το πρόγραμμα έχει «κολλήσει» προσωρινά.
Υπάρχουν ενστάσεις κατά των εργολάβων που έχουν αναλάβει το έργο, οι οποίες βρίσκονται στο στάδιο της εκδίκασης, με την Περιφέρεια να ευελπιστεί σε άμεση απεμπλοκή. Στο Ηράκλειο, πάντως, ξεκινά άμεσα ο έλεγχος των κρεμασμένων παγίδων προκειμένου να φανεί η πρώτη ενδεικτική εικόνα για την εμφάνιση και το μέγεθος των πληθυσμών του δάκου.
Στο Μαλεβίζι ο δάκος «δείχνει» τις προθέσεις του
Η Διεύθυνση Γεωργίας βρίσκεται σε πλήρη ετοιμότητα παρακολούθησης. Οι πρώτες δειγματοληψίες δείχνουν ότι υπάρχει εμφάνιση δάκου, αλλά σε χαμηλά, ελεγχόμενα επίπεδα προς το παρόν, τοπικά όπως επισημαίνει στη Φωνή του Μαλεβιζίου ο προϊστάμενος περιβάλλοντος & πρασίνου στο τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης του Δήμου Μαλεβιζίου Παύλος Μαυρικάκης. Καθώς οι ελιές μπαίνουν σε στάδιο ευπαθές για προσβολή, όπως υπογραμμίζει, ο πρώτος γενικός ψεκασμός θα πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός του Ιουνίου, γεγονός που στενεύει τα περιθώρια.
Το «θρίλερ με τα φάρμακα
Ο μεγάλος διαγωνισμός για τα φάρμακα διενεργείται πλέον κεντρικά από το Υπουργείο, καθώς οι σχετικές πιστώσεις έχουν μεταφερθεί εκεί.
«Εμείς δεν κάνουμε διαγωνισμό φέτος για τα φάρμακα, οι πιστώσεις πήγαν στο Υπουργείο», ξεκαθαρίζει ο κ. Τζεδάκης, τονίζοντας ότι οι πιέσεις είναι συνεχείς.
Η σκληρή πραγματικότητα, ωστόσο, δείχνει ότι τα τρέχοντα αποθέματα που υπάρχουν στις αποθήκες της Κρήτης από πέρυσι επαρκούν μόλις και μετά βίας για δύο ψεκασμούς. Αν ο κεντρικός διαγωνισμός καθυστερήσει, το νησί κινδυνεύει να ζήσει ένα δεύτερο συνεχόμενο καλοκαίρι πρόωρης διακοπής των ψεκασμών, όπως αυτό που “πλήγωσε” το Μαλεβίζι.
Η Κρήτη θέλει 5 και όχι 3 ψεκασμούς
Περιφέρεια Κρήτης, έχοντας την πλήρη επιστημονική τεκμηρίωση από τα ερευνητικά ιδρύματα του νησιού, συνεχίζει να ξεκαθαρίζει προς την Αθήνα ότι το μοντέλο των 3 ψεκασμών που εφαρμόζεται σε άλλες περιοχές της Ελλάδας είναι καταστροφικό για το νησί. Λόγω των ιδιαίτερων κλιματολογικών συνθηκών και του μεγέθους του κρητικού ελαιώνα, η Κρήτη απαιτεί σταθερά 4 έως 5 ψεκασμούς ανά σεζόν για να θωρακιστεί το προϊόν.
Οι Κρητικοί ελαιοπαραγωγοί παραμένουν σε κατάσταση διαρκούς αναμονής για το αν η φετινή χρονιά θα αποτελέσει μια πραγματική δικλείδα ασφαλείας ή ένα ακόμα «ανοχύρωτο» καλοκαίρι.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
