Αίτημα για παράταση στην ανάρτηση του Κτηματολογίου σε περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου απέστειλε το ΤΕΕ/ΤΑΚ, προς τους υπουργούς, Περιβάλλοντος & Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου, Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Δημήτρη Παπαστεργίου, και τον του Πρόεδρο Κτηματολογίου κ. Αθανάσιο Λίπα. Στην επιστολή τονίζεται ότι διαπιστώθηκαν μαζικές και εκτεταμένες εσφαλμένες εγγραφές, οι οποίες συνιστούν ευθεία παραβίαση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου για την Κρήτη. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά αφορά χιλιάδες ακίνητα και πλήττει τη συνοχή και τη λειτουργία των τοπικών κοινωνιών.
Η επιστολή του ΤΕΕ/ΤΑΚ
Η Διοικούσα Επιτροπή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας Τμήματος Ανατολικής Κρήτης (ΤΕΕ/ΤΑΚ) απευθύνεται σε εσάς προκειμένου να θέσει υπόψη σας ένα ζήτημα εξαιρετικής σοβαρότητας που έχει προκύψει μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας κτηματογράφησης στον Νομό Ηρακλείου και αφορά ευρύτατο μέρος του τοπικού πληθυσμού.
Μετά την τελική ανάρτηση του Κτηματολογίου και τον έλεγχο των εγγραφών, διαπιστώθηκαν μαζικές και εκτεταμένες εσφαλμένες εγγραφές, οι οποίες συνιστούν ευθεία παραβίαση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου για την Κρήτη. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά αφορά χιλιάδες ακίνητα και πλήττει τη συνοχή και τη λειτουργία των τοπικών κοινωνιών.
Εν συνεχεία και κατόπιν της αναρτήσεως της 25ης Μαΐου, για τους Καλλικρατικούς Δήμους του Ν. Ηρακλείου, Δήμος Ηρακλείου, Μαλεβιζίου και Χερσονήσου, παρατηρούνται τα εξής:
• Από τους πρώτους ελέγχους που έχουν γίνει μέχρι σήμερα έχουν διαπιστωθεί πάρα πολλά λάθη ακόμα και σε ακίνητα για τα οποία έχουν υποβληθεί συμβόλαια και εξαρτημένα κατά ΕΓΣΑ ‘ 87 τοπογραφικά διαγράμματα.
• Υπάρχουν περιοχές που έχουν ένα ιδιαίτερα δύσκολο καθεστώς π.χ. Νέα Αλικαρνασσός.
• Τα τμήματα που εμπίπτουν στις διατάξεις τις Δασικής νομοθεσίας αντιμετωπίζονται με διαφορετικούς τρόπους.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι σε σημαντικό αριθμό περιπτώσεων εμφανίζονται δικαιώματα υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, κατά τρόπο που δεν φαίνεται να συνάδει με το ειδικό νομικό καθεστώς που ισχύει για την Κρήτη. Σύμφωνα με το άρθρο 62 του Ν. 998/1979, το άρθρο 37 του Ν. 3208/2003 και το άρθρο 152 του Ν. 4819/2021, το βάρος απόδειξης της κυριότητας φέρει το Ελληνικό Δημόσιο, ενώ η πάγια νομολογία του Αρείου Πάγου και του Συμβουλίου της Επικρατείας απαιτεί την επίκληση και απόδειξη νόμιμων τίτλων εκ μέρους του για τη θεμελίωση δικαιωμάτων κυριότητας.
Δεδομένου ότι η προθεσμία υποβολής αιτήσεων διόρθωσης λήγει στις 27 Ιουλίου και λαμβάνοντας υπόψη το εύρος των προβλημάτων που έχουν ήδη εντοπιστεί, καθώς και τις εξαιρετικά σοβαρές συνέπειες για τους πολίτες, όπως η αμφισβήτηση εμπράγματων δικαιωμάτων, η αδυναμία μεταβίβασης ακινήτων, η επιβράδυνση της κτηματαγοράς και η επιβάρυνσή τους με σημαντικό κόστος δικαστικών ενεργειών, ζητάμε την παράταση της σχετικής διαδικασίας έως την 31η Δεκεμβρίου 2026.
Η άμεση αντιμετώπιση του ζητήματος αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη διασφάλιση της ασφάλειας δικαίου, την προστασία της ιδιωτικής περιουσίας και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τη Διοίκηση και τους θεσμούς.
Η κοινή ανακοίνωση των Νομαρχιακών Επιτροπών του ΠΑΣΟΚ
Η κυβερνητική προχειρότητα θέτει σε κίνδυνο τις περιουσίες χιλιάδων πολιτών στην Κρήτη, αναφέρουν με κοινή ανακοίνωσή τους οι Ν. Ε Ηρακλείου, Λασιθίου, Ρεθύμνου και Χανίων για την Κτηματογράφηση.
Η διαδικασία κτηματογράφησης σε πολλές περιοχές της Κρήτης έχει αναδείξει σοβαρά προβλήματα που δημιουργούν ανασφάλεια στους πολίτες και θέτουν σε κίνδυνο περιουσιακά δικαιώματα που ασκούνται και αναγνωρίζονται αναντίρρητα επί δεκαετίες.
Ένα βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στο γεγονός ότι χιλιάδες εκτάσεις εμφανίζονται στους κτηματολογικούς πίνακες ως δασικές ή ακόμη και ως ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου, παρότι εκκρεμεί η εξέταση αντιρρήσεων στους δασικούς χάρτες ή δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να θεμελιώνουν δικαιώματα κυριότητας του Δημοσίου. Παράλληλα, καταγράφονται σφάλματα σε όρια, εμβαδά και ιδιοκτησιακά στοιχεία, τα οποία θέτουν σε άμεσο κίνδυνο τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα των κατοίκων της περιοχής και καλούνται οι ίδιοι οι πολίτες να τα διορθώσουν μέσα σε ασφυκτικές δίμηνες προθεσμίες για τους ίδιους, αλλά και τους δικηγόρους και τους μηχανικούς.
Ιδιαίτερα στην Κρήτη, το ιδιοκτησιακό καθεστώς παρουσιάζει διαχρονικές ιδιαιτερότητες, αφού σύμφωνα με το άρθρο 62 εδ. β’ ν.998/1979 και την πάγια νομολογία του Αρείου Πάγου, μόνη η επίκληση από το Δημόσιο της δασικής μορφής ενός ακινήτου δεν αρκεί για να θεμελιώσει το δικαίωμα κυριότητας του επ’ αυτής. Αυτό επιβεβαιώνεται περαιτέρω από το άρθρο 152 του ν. 4819/2021, σύμφωνα με το οποίο το Δημόσιο δεν προβάλλει δικαίωμα κυριότητας σε δάση, δασικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις στην Κρήτη για τις οποίες δεν διαθέτει τίτλους ιδιοκτησίας ή άλλα επαρκή στοιχεία απόδειξης της κυριότητάς του. Συνεπώς, οι πολίτες δεν μπορούν για ακόμα μία φορά να υποχρεώνονται κατά παράνομο τρόπο να αποδεικνύουν ότι οι περιουσίες τους, τους ανήκουν.
Επιπροσθέτως, είναι κρίσιμο για τον πρωτογενή τομέα του νησιού μας να καταστεί σαφές ότι σε περιπτώσεις που εμφανίζονται καλλιεργήσιμες εκτάσεις ως ιδιοκτησία του Δημοσίου, κινδυνεύουν οι εκτάσεις αυτές να θεωρηθούν μη επιλέξιμες για τη χορήγηση ενισχύσεων, χωρίς υπαιτιότητα των παραγωγών.
Η αναστάτωση που προκαλεί η διαδικασία κτηματογράφησης έρχεται να προστεθεί στην ήδη μεγάλη ανασφάλεια που έχει δημιουργήσει στην κρητική ύπαιθρο η εφαρμογή του Π.Δ. 129/2025 για την οριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων. Η κυβέρνηση οφείλει να αντιληφθεί ότι η συσσώρευση τέτοιων παρεμβάσεων οδηγεί χιλιάδες πολίτες σε αβεβαιότητα ως προς τα περιουσιακά τους δικαιώματα και εντείνει την ανησυχία για την αναπτυξιακή προοπτική των τοπικών κοινωνιών.
Το αποτέλεσμα όλων των ανωτέρω, είναι χιλιάδες Κρητικοί να βρίσκονται αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο αμφισβήτησης της περιουσίας τους, να επιβαρύνονται με σημαντικό οικονομικό κόστος για τη διόρθωση λαθών της διοίκησης και να δημιουργείται αβεβαιότητα για αγροτικές εκτάσεις, ελαιώνες και κτηνοτροφικές περιουσίες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι οι πρώτες κτηματολογικές εγγραφές σε πολλές περιοχές της Κρήτης αναμένεται να οριστικοποιηθούν έως το τέλος του 2026. Δεδομένων των σοβαρών εκκρεμοτήτων που εξακολουθούν να υφίστανται, των λαθών που έχουν καταγραφεί, καθώς και της πολυπλοκότητας και του υψηλού κόστους της διαδικασίας που απαιτείται για τη διόρθωσή τους, είναι επιβεβλημένη η παράταση των σχετικών προθεσμιών οριστικοποίησης. Σε διαφορετική περίπτωση, υπάρχει ο κίνδυνος να παγιωθούν εσφαλμένες εγγραφές και να δημιουργηθούν τετελεσμένα σε βάρος των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων χιλιάδων πολιτών, οι οποίοι δεν ευθύνονται για τις αδυναμίες και τις καθυστερήσεις της διοίκησης.
Οι Νομαρχιακές επιτροπές του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής ζητούν:
• Την απόσυρση της διεκδίκησης από το Ελληνικό Δημόσιο των εκτάσεων στις οποίες δεν διαθέτει τεκμήρια κυριότητας, όπως αυτά ορίζονται στο νόμο και την πάγια νομολογία του Αρείου Πάγου.
• Την άμεση αναστολή κάθε διαδικασίας που οδηγεί σε αμφισβήτηση ιδιωτικών περιουσιών μέχρι να ολοκληρωθεί η εξέταση των αντιρρήσεων επί των δασικών χαρτών.
• Τη γενναία παράταση των προθεσμιών για ενστάσεις και διορθώσεις, ώστε οι πολίτες να έχουν πραγματική δυνατότητα προστασίας των δικαιωμάτων τους.
• Τη χορήγηση παράτασης των προθεσμιών οριστικοποίησης των πρώτων κτηματολογικών εγγραφών στις περιοχές της Κρήτης όπου εξακολουθούν να υφίστανται εκκρεμότητες, σφάλματα και αμφισβητήσεις ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων.
• Τη λήψη ειδικής νομοθετικής πρωτοβουλίας για την αντιμετώπιση των ιδιοκτησιακών ιδιαιτεροτήτων της Κρήτης, που σχετίζονται με χρησικτησίες, κληροτεμάχια, αναδασμούς κλπ.
• Τη διασφάλιση ότι κανένας αγρότης ή κτηνοτρόφος δεν θα χάσει επιδοτήσεις και ενισχύσεις εξαιτίας διοικητικών λαθών και εκκρεμοτήτων.
Η ιδιοκτησία των Κρητικών δεν πρέπει να γίνει θύμα της κυβερνητικής προχειρότητας και ανεπάρκειας. Η κυβέρνηση οφείλει να δώσει άμεσα λύσεις, πριν οι συνέπειες για χιλιάδες πολίτες και για την παραγωγική δραστηριότητα του τόπου μας γίνουν μη αναστρέψιμες.
