Εκτός από τα ζητήματα που αφορούν τη συλλογική άμυνα της Συμμαχίας, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι επαφές και οι συζητήσεις γύρω από τα εξοπλιστικά προγράμματα της Τουρκίας και τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος επιδιώκει την έγκριση από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την προμήθεια κινητήρων GE F110 που προορίζονται για το εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος KAAN, καθώς και την επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Η στάση της Αθήνας για τα F-35
Στην Αθήνα εκτιμούν ότι το βασικό «ανάχωμα» στα σχέδια της Τουρκίας παραμένει το αμερικανικό Κογκρέσο, το οποίο εξακολουθεί να διατηρεί περιορισμούς στην πώληση των F-35, κυρίως εξαιτίας της απόκτησης του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 από την Άγκυρα.
Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ξεκαθάρισε από το βήμα της Βουλής ότι οι ισχύουσες προβλέψεις της αμερικανικής νομοθεσίας παραμένουν σε εφαρμογή και οποιαδήποτε αλλαγή απαιτεί νέα απόφαση του Κογκρέσου. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι σχέσεις Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται σε εξαιρετικό επίπεδο και ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική διαθέτει τα απαραίτητα ερείσματα για την προώθηση των εθνικών συμφερόντων.
Οι κινητήρες για το πρόγραμμα KAAN
Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο έγκρισης της πώλησης κινητήρων GE F110 στην Τουρκία για το πρόγραμμα KAAN, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε συνεχή συνεννόηση με την αμερικανική πλευρά και αξιολογεί κάθε εξέλιξη με βάση τα δικά της στρατηγικά και αμυντικά δεδομένα.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν έχει προγραμματιστεί επίσημη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ούτε με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ούτε με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς πάντως να αποκλείεται μια σύντομη συνομιλία στο περιθώριο της Συνόδου.
Η ατζέντα της Συνόδου
Στο επίκεντρο των εργασιών θα βρεθεί η ενίσχυση της συλλογικής άμυνας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων. Έναν χρόνο μετά τη Σύνοδο της Χάγης, οι ηγέτες καλούνται να εξετάσουν την πρόοδο στην εφαρμογή των αποφάσεων που είχαν ληφθεί για την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων των κρατών-μελών.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην υλοποίηση της δέσμευσης για συνολικές αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035, στόχος που περιλαμβάνει 3,5% για καθαρά στρατιωτικές δαπάνες και επιπλέον 1,5% για επενδύσεις σε τομείς όπως οι υποδομές, η αμυντική βιομηχανία και η ανθεκτικότητα των κρατών.
Η θέση της Ελλάδας
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα συμμετέχει στη Σύνοδο ως ένας από τους πλέον συνεπείς συμμάχους του ΝΑΤΟ, έχοντας ήδη ξεπεράσει τους στόχους που συμφωνήθηκαν για τις αμυντικές δαπάνες.
Για το 2026, οι αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες της χώρας υπολογίζονται στο 3,6% του ΑΕΠ, αυξημένες σε σχέση με το 2,75% του 2025 και το 2,74% του 2024. Παράλληλα, βρίσκεται ανάμεσα στις πρώτες χώρες της Συμμαχίας που έχουν ήδη επιτύχει τόσο τον στόχο του 3,5% όσο και εκείνον του επιπλέον 1,5%.
Η κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι το δωδεκαετές εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 25 δισ. ευρώ ενισχύει περαιτέρω την επιχειρησιακή ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων και διατηρεί την Ελλάδα στον πυρήνα των χωρών που υπερκαλύπτουν σταθερά τις νατοϊκές δεσμεύσεις.
Μαζί με την Ελλάδα, τον σχετικό στόχο έχουν ήδη υπερβεί η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία, ενώ κυβερνητικές πηγές υπενθυμίζουν ότι η χώρα διατήρησε υψηλές αμυντικές δαπάνες ακόμη και στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, λόγω των ιδιαίτερων προκλήσεων ασφαλείας στην περιοχή.
Η ευρωπαϊκή διάσταση της άμυνας
Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί θετική εξέλιξη το γεγονός ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής συμμετοχής στη συλλογική άμυνα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της διατλαντικής συνεργασίας. Όπως επισημαίνεται, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συγκαταλέγεται στους Ευρωπαίους ηγέτες που από νωρίς υποστήριξαν την ανάγκη μεγαλύτερων επενδύσεων στην ευρωπαϊκή άμυνα, την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και τη δημιουργία ενός ισχυρότερου ευρωπαϊκού πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, η Αθήνα εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να στηρίξει αυτές τις πρωτοβουλίες μέσω νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, μεταξύ των οποίων και ο κοινός ευρωπαϊκός δανεισμός για αμυντικούς σκοπούς.
Το πρόγραμμα των εργασιών
Οι εκδηλώσεις της Συνόδου ξεκινούν το βράδυ της Τρίτης με το επίσημο δείπνο που παραθέτει ο πρόεδρος της Τουρκίας προς τιμήν των ηγετών των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν επίσης ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς και ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας Λι Τζάε Μιούνγκ.
Οι κύριες εργασίες της Συνόδου Κορυφής θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη.
Πηγή: neakriti.gr
