Σημάδια ανάκαμψης παρουσιάζει η εικόνα της ελαιοκαλλιέργειας στη Σητεία ενόψει της περιόδου 2026-2027, με τους παραγωγούς να διατηρούν συγκρατημένη αισιοδοξία για αυξημένες ποσότητες ελαιολάδου σε σχέση με τις τρεις προηγούμενες, ιδιαίτερα απογοητευτικές, χρονιές.
Η μέχρι σήμερα εξέλιξη της ανθοφορίας και της καρπόδεσης θεωρείται γενικά ικανοποιητική, ενώ σε αρκετές περιοχές του Δήμου Σητείας διαμορφώνονται προϋποθέσεις ακόμη και για «βεντέμα». Καθοριστική για την πορεία των ελαιόδεντρων ήταν η συνδρομή των χειμερινών βροχοπτώσεων, οι οποίες ενίσχυσαν τις καλλιέργειες μετά τη μακρά περίοδο ξηρασίας.
Η τελική εικόνα, ωστόσο, παραμένει συνάρτηση πολλών παραγόντων. Στον αγροτικό κόσμο επικρατεί ανησυχία για την παρουσία αυξημένων πληθυσμών δάκου σε ορισμένες ζώνες, ενώ εξίσου κρίσιμα θεωρούνται η ποιότητα του παραγόμενου ελαιολάδου και οι τιμές που θα διαμορφωθούν στην αγορά.
Η πορεία της ελαιοπαραγωγής έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τη Σητεία, καθώς το προϊόν αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας και επηρεάζει άμεσα όχι μόνο τους καλλιεργητές, αλλά και το σύνολο της εμπορικής και επαγγελματικής δραστηριότητας της περιοχής.
Η πίεση των προηγούμενων ετών
Μιλώντας στην εφημερίδα «ΑΝΑΤΟΛΗ», ο Κωνσταντίνος Κολυδάκης, μέλος της Πρωτοβουλίας Αγροτών Σητείας, περιέγραψε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί, οι οποίοι προσπαθούν να διατηρήσουν βιώσιμες τις καλλιέργειές τους έπειτα από τρεις διαδοχικές περιόδους με πολύ περιορισμένη παραγωγή.
Όπως επισήμανε, η διατήρηση της ελαιοκαλλιέργειας στην περιοχή απαιτεί σημαντικές οικονομικές και προσωπικές θυσίες, σε μία περίοδο κατά την οποία το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό και τα έσοδα δεν ανταποκρίνονται πάντοτε στην ποιότητα και την αξία του προϊόντος.
Η δυσμενής αυτή πραγματικότητα αποτέλεσε και την αφετηρία για τη δημιουργία της Πρωτοβουλίας Αγροτών Σητείας πριν από περίπου επτά μήνες.
Η ομάδα ενισχύθηκε σταδιακά από παραγωγούς της περιοχής, οι οποίοι επέλεξαν να κινηθούν συλλογικά, οργανώνοντας ανοικτές συνελεύσεις και κινητοποιήσεις με τη στήριξη τοπικών φορέων, επαγγελματικών σωματείων και συλλόγων.
Τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα τέθηκαν και ενώπιον του Δημοτικού Συμβουλίου Σητείας, ενώ η Πρωτοβουλία συνεχίζει τις παρεμβάσεις της σε τοπικό, παγκρήτιο και πανελλαδικό επίπεδο, με έμφαση στην ενημέρωση των αγροτών και στη διεκδίκηση λύσεων.
Μικρές ποσότητες παραμένουν απούλητες
Παρά το γεγονός ότι η τρέχουσα ελαιοκομική περίοδος πλησιάζει στο τέλος της, εξακολουθούν να υπάρχουν μικρές ποσότητες ελαιολάδου παραγωγών που δεν έχουν διατεθεί στην αγορά.
Οι τιμές της περιόδου 2025-2026 δεν κρίνονται ικανοποιητικές, ούτε σε σχέση με το κόστος που επωμίζονται οι παραγωγοί ούτε με την πραγματική αξία ενός προϊόντος με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του σητειακού ελαιολάδου.
Κατά τον κ. Κολυδάκη, η υποχώρηση των τιμών αποτελεί ένδειξη ενός ευρύτερου προβλήματος: της αδυναμίας της χώρας να μετατρέψει τη φήμη, την προέλευση και την ποιότητα του ελληνικού ελαιολάδου σε σταθερή και αναγνωρίσιμη προστιθέμενη αξία σε όλα τα στάδια της παραγωγής και της εμπορίας.
Οι διεθνείς παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις εισαγωγές ελαιολάδου από την Τυνησία και στον ρόλο που εκτιμάται ότι διαδραμάτισαν στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών τιμών.
Σύμφωνα με τον κ. Κολυδάκη, στις αρχές της περιόδου η Τυνησία είχε καθορίσει ανώτατη τιμή πώλησης στα 3,5 ευρώ, με στόχο την προστασία της εσωτερικής αγοράς. Όπως υποστήριξε, η εξέλιξη αυτή αξιοποιήθηκε από μεγάλους ευρωπαϊκούς εισαγωγικούς ομίλους, σε μία περίοδο κατά την οποία οι τιμές στην Ευρώπη κινούνταν μεταξύ 5,5 και 6 ευρώ.
Ο ίδιος ανέφερε ότι στην Ευρώπη εισήχθησαν ποσότητες που εκτιμώνται κοντά στους 280.000 τόνους, ενώ η συνολική παραγωγή της Τυνησίας φέρεται να ανήλθε περίπου στους 400.000 τόνους.
Για το ζήτημα αυτό η Πρωτοβουλία Αγροτών Σητείας προχώρησε σε παρέμβαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μέσω ερώτησης που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής Λευτέρης Ν. Αλαβάνος.
Οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ και η ρωσική αγορά
Στους παράγοντες που επηρεάζουν τις τιμές συγκαταλέγονται, σύμφωνα με τον κ. Κολυδάκη, και οι διεθνείς εμπορικές εξελίξεις που ακολούθησαν την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως ανέφερε, η Ισπανία, η οποία αποτελεί τον σημαντικότερο εξαγωγέα ελαιολάδου προς τις Ηνωμένες Πολιτείες με μέσο όρο περίπου 380.000 τόνους, έχει περιορίσει αισθητά τις εξαγωγές της το τελευταίο τρίμηνο.
Το αποτέλεσμα, κατά τον ίδιο, είναι να καταγράφεται ταυτόχρονα μείωση των ευρωπαϊκών εξαγωγών και αύξηση των εισαγωγών από τρίτες χώρες.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στον περιορισμό των εμπορικών σχέσεων με τη Ρωσία, η οποία στο παρελθόν αποτελούσε σημαντική αγορά για το ελαιόλαδο.
Η απώλεια αυτή, όπως υπογράμμισε, γίνεται πλέον αισθητή τόσο σε πανελλαδικό επίπεδο όσο και ειδικότερα στη Σητεία.
Μειωμένο ενδιαφέρον από την Ιταλία
Σε τοπικό επίπεδο, συνεταιριστικοί φορείς καταγράφουν περιορισμένο ενδιαφέρον από την ιταλική αγορά για την αγορά ελληνικού ελαιολάδου, σε σύγκριση με προηγούμενες περιόδους.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται και με την ποιότητα της παραγωγής των τελευταίων δύο ετών, η οποία επηρεάστηκε από την ξηρασία και τις υψηλές θερμοκρασίες.
Η ταχύτερη ωρίμανση του καρπού είχε επιπτώσεις στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του προϊόντος, περιορίζοντας σε έναν βαθμό το συγκριτικό πλεονέκτημα της περιοχής.
Παρά τις δυσκολίες, ο κ. Κολυδάκης υπογράμμισε ότι το σητειακό ελαιόλαδο εξακολουθεί να διατηρεί εξαιρετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά και ότι η περιοχή πρέπει να συνεχίσει να επενδύει στην περαιτέρω αναβάθμιση και ανάδειξή του.
Τι αναμένεται τη νέα περίοδο
Η νέα καλλιεργητική περίοδος ξεκίνησε με πλούσια ανθοφορία. Στις πεδινές περιοχές η εξέλιξη δεν ήταν τελικά τόσο θετική όσο αρχικά αναμενόταν, ωστόσο η συνολική παραγωγή εκτιμάται ότι θα είναι καλή.
Στις ορεινές ζώνες οι προβλέψεις είναι περισσότερο αισιόδοξες, με ορισμένες περιοχές να εμφανίζουν εικόνα μεγάλης καρποφορίας.
Την ίδια στιγμή, σημαντικός παράγοντας για την πορεία των τιμών θα είναι η παραγωγή στις υπόλοιπες ελαιοπαραγωγικές χώρες.
Ισπανία και Ιταλία αναμένεται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ενδείξεις, να έχουν επίσης καλή χρονιά, γεγονός που θα μπορούσε να διατηρήσει τις τιμές σε χαμηλά επίπεδα ή να ασκήσει περαιτέρω πιέσεις.
Ωστόσο, η παρατεταμένη περίοδος υψηλών θερμοκρασιών που καταγράφεται στην Ισπανία από τις αρχές Μαΐου ενδέχεται να επηρεάσει την παραγωγή της. Η έκταση των συνεπειών αναμένεται να αποσαφηνιστεί προς το τέλος του καλοκαιριού και θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για τις διεθνείς τιμές.
Για τη Σητεία, η ανάγκη μίας καλής παραγωγικής χρονιάς θεωρείται επιτακτική.
Έπειτα από τρεις διαδοχικές περιόδους με αρνητικό πρόσημο, μία αυξημένη και ποιοτική παραγωγή θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστική ανάσα στους αγρότες και συνολικά στην τοπική οικονομία.
Προσθήκη του fonimaleviziou.gr στην Google