Σε μείζον ζήτημα για τον αγροτικό και κτηνοτροφικό κόσμο της Κρήτης εξελίσσεται η κατανομή των κονδυλίων του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ).
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Ενώ το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ) και η ΑΑΔΕ ανακοινώνουν την ολοκλήρωση κύκλου πληρωμών δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ σε πανελλαδικό επίπεδο, τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια παντελώς στρεβλή και δυσμενή εικόνα για τη Κρήτη.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του δελτίου Τύπου του ΥπΑΑΤ (19 Οκτωβρίου 2026), στο πλαίσιο των πληρωμών του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυκης – εκτός ΟΣΔΕ, καταβλήθηκε συνολικό ποσό 3.727.354,58 ευρώ σε 102 δικαιούχους. Ωστόσο, η ανάλυση των αριθμών και των κονδυλίων προκαλεί ένα πραγματικό σοκ για την Κρήτη.
Μόλις 7.463,28 ευρώ είναι το μερίδιο της μεγαλονήσου σε ένα μόνο παραγωγό στο Νομό Ηρακλείου για την επένδυση σε γεωργική εκμετάλλευση που συμβάλλει στην εξοικονόμηση ύδατος.
Το πλέον αποκαλυπτικό στοιχείο -όπως προκύπτει από τις πληροφορίες- είναι ότι ακόμη και αυτός ο μοναδικός «τυχερός» παραγωγός στο Ηράκλειο δεν έχει δει ακόμα τα χρήματα στον τραπεζικό του λογαριασμό!
Σύμφωνα με τον πρόεδρο των μελετητών Κρήτης Νίκο Κουτεντάκη οι εκρεμμότητες του Πυλώνα II για την Κρήτη αγγίζουν ή και ξεπερνούν τα 100 εκατομμυρίων ευρώ που κινδυνεύουν να χαθούν από την Κρήτη αν οι πληρωμές δεν ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του χρόνου.
Ο Πρόεδρος των Μελετητών Κρήτης, Νίκος Κουτεντάκης, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, αποκαλύπτοντας το μέγεθος της αβεβαιότητας και των καθυστερήσεων. Όπως τονίζει οι εκκρεμότητες του Πυλώνα 2 (Σχέδια Βελτίωσης, Γεωργικοί Σύμβουλοι, Νέοι Αγρότες, Ομάδες Παραγωγών κ.ά.) στην Κρήτη πέρα του ότι είναι τεράστιες πρόκειται για πόρους ζωτικής σημασίας για την τοπική οικονομία και τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής, οι οποίοι παραμένουν εγκλωβισμένοι στα «γραναζιά» της γραφειοκρατίας του ΥπΑΑΤ.
Σε συνάντηση που είχε ο κ. Κουτεντάκης με τη Γενική Γραμματέα του Υπουργείου (κ. Ζέρβα) στις Αρχάνες -παρουσία και τοπικών βουλευτών (κ. Σενετάκη και κ. Κεφαλογιάννη)- τέθηκε επιτακτικά το χρονοδιάγραμμα.
Εάν οι πληρωμές αυτές δεν πραγματοποιηθούν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου, οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές.
Οριστική απώλεια κοινοτικών πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, επιβολή δημοσιονομικών διορθώσεων (προστίμων) στη χώρα καθώς και δραματική μείωση του προϋπολογισμού για τις επόμενες προκηρύξεις και προσκλήσεις.
Την ώρα που οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι της Κρήτης βρίσκονται αντιμέτωποι με το αυξημένο κόστος παραγωγής και την λειψυδρία, η απορρόφηση των επενδυτικών κονδυλίων παραμένει στο μηδέν. Αν δεν τρέξουν άμεσα οι διαδικασίες εκκαθάρισης και καταβολής, 100 εκατομμύρια ευρώ κινδυνεύουν να χαθούν οριστικά για την Κρήτη, συμπαρασύροντας το μέλλον του αγροτικού τομέα στο νησί.
Οι ανακοινώσεις του ΥπΑΑΤ
Στο πλαίσιο των ευρύτερων καταβολών που ανακοίνωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το συνολικό ύψος των πληρωμών ανήλθε στα 32,34 εκατομμύρια ευρώ για τους Πυλώνες Ι και ΙΙ της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ). Η ανάλυση αυτών των δεδομένων σκιαγραφεί το τοπίο των ενισχύσεων σε πανελλαδικό επίπεδο.
Συγκεκριμένα για το ΕΓΤΕ – Εκτός ΟΣΔΕ (15 Οκτωβρίου) πραγματοποιήθηκαν πληρωμές ύψους 16.102.425,48 ευρώ σε 6.591 δικαιούχους. Μεγάλο μερίδιο κατευθύνθηκε στη «Βελτίωση στην παραγωγή και εμπορία μελιού» (10,64 εκατ. ευρώ σε 6.215 δικαιούχους) και στην «Αναδιάρθρωση Αμπελώνων» (3,31 εκατ. ευρώ σε 342 δικαιούχους), ενώ το συνολικό ποσό για το οικονομικό έτος (16/10/2025 – 15/10/2026) διαμορφώθηκε στα 50.885.816,96 ευρώ.
Από το ΕΓΤΑΑ – Εντός ΟΣΔΕ (1-15 Οκτωβρίου) καταβλήθηκαν συνολικά 12.423.853,88 ευρώ σε 22.438 δικαιούχους (μετά από συμψηφισμούς 82.913,91 ευρώ). Οι κυριότερες ροές αφορούσαν τις «Μετατροπές σε βιολογικές πρακτικές» (6,11 εκατ. ευρώ καθαρά), τις «Αντισταθμιστικές ενισχύσεις σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές» (2,06 εκατ. ευρώ συνολικά), καθώς και μέτρα όπως η «Καλή μεταχείριση (ευζωία) των παραγωγικών ζώων» (1,21 εκατ. ευρώ) και η «Μείωση της ρύπανσης νερού» (1,00 εκατ. ευρώ).
Την περίοδο 1 έως 15 Οκτωβρίου διοχετεύθηκαν επιπλέον 3,73 εκατ. ευρώ για ανειλημμένες υποχρεώσεις & επενδυτικές παρεμβάσεις.Από αυτά, τα 3,66 εκατ. ευρώ αφορούσαν 99 δικαιούχους συνεχιζόμενων Σχεδίων Βελτίωσης (κυρίως σε Βόρειο Αιγαίο και Θεσσαλία), καθώς και κονδύλια για την εξοικονόμηση ύδατος και την προστασία των δασών.
