Κερατόκωνος και laser μυωπίας: Γιατί είναι κρίσιμος ο έλεγχος πριν την επέμβαση;

Σημαντική πρόοδος παρατηρείται στις επεμβάσεις με λέιζερ για τη μυωπία και άλλα διαθλαστικά σφάλματα της όρασης, οι οποίες γίνονται ολοένα αποτελεσματικότερες και πιο ασφαλείς, με αποτέλεσμα να μεταμορφώνουν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. 

Παρά τις εξελίξεις της Οφθαλμολογίας, όμως, υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι επεμβάσεις αυτές δεν μπορούν να εφαρμοστούν. Η ύπαρξη κερατόκωνου, με ή χωρίς συμπτώματα, είναι μία από τις σημαντικότερες. Η παρουσία του αποτελεί ισχυρή αντένδειξη για τις διαθλαστικές επεμβάσεις στον κερατοειδή επειδή μπορεί να έχει απειλητικές για την όραση επιπλοκές.

Ο κερατόκωνος είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη εκφυλιστική νόσος που προσβάλλει τον κερατοειδή χιτώνα στην επιφάνεια του οφθαλμού. Χαρακτηρίζεται από παθολογική λέπτυνση των ινών κολλαγόνου που διαθέτει. Η λέπτυνση αυτή προκαλεί αστάθεια και αλλαγή στο σχήμα του χιτώνα, ο οποίος από σφαιρική αποκτά κωνική μορφή.

Η συνέπεια αυτών των αλλαγών είναι να αποκτούν οι πάσχοντες σοβαρό αστιγματισμό. Και αυτό διότι η παραμόρφωση του κερατοειδούς επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο διαθλάται το φως καθώς διέρχεται από τον χιτώνα για να εισέλθει στο εσωτερικό του οφθαλμού. 

Έτσι οι πάσχοντες βλέπουν παραμορφωμένες εικόνες (π.χ. τις ευθείς γραμμές τις βλέπουν κυματιστές) και ασαφή, θολά είδωλα. Μπορεί επίσης να έχουν διπλωπία στο ένα μάτι (βλέπουν διπλά είδωλα), ενώ ο αστιγματισμός τους αυξάνεται συνεχώς.  

Τα συμπτώματα αυτά δυσκολεύουν ολοένα περισσότερο την καθημερινότητά τους, αφού με την πάροδο του χρόνου επιδεινώνεται η λέπτυνση και παραμόρφωση του κερατοειδούς. 

«Ο κερατόκωνος είναι μία πολύ συχνή οφθαλμοπάθεια, ειδικά στη χώρα μας όπως έχουμε τεκμηριώσει στην διεθνή βιβλιογραφία, που όμως συχνά μένει για πολλά χρόνια αδιάγνωστη. Οι αιτίες του δεν είναι πλήρως κατανοητές. Εκτιμάται όμως ότι είναι επακόλουθο της αλληλεπίδρασης γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. 

Μελέτες της ομάδας μας έχουν δείξει ότι στην πλειονότητα των περιπτώσεων υπάρχει κληρονομική προδιάθεση στην ανάπτυξή του. Στην πραγματικότητα, οι ασθενείς έχουν 80% πιθανότητα να έχουν την προδιάθεση αυτή από την πλευρά του ενός γονέα. Ο κερατοειδής χιτώνας μπορεί επίσης να παραμορφωθεί από μείζονος σημασίας τραύμα ή από το συνεχές και δυνατό τρίψιμο των ματιών, συνήθως στον ύπνο», αναφέρει ο δρ Αναστάσιος -Ι. Κανελλόπουλος, MD, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, Καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης

Ο κερατόκωνος έχει επίσης συσχετισθεί με αλλεργίες των οφθαλμών και με διαταραχές του συνδετικού ιστού όπως το σύνδρομο Marfan.

Γιατί, όμως, αποτελεί αντένδειξη για την επέμβαση με λέιζερ για τη μυωπία; «Κατά την επέμβαση αφαιρείται τμήμα του στρώματος του κερατοειδούς για να αλλάξει η καμπυλότητά του και έτσι να διορθωθεί η μυωπία. Αν ο κερατοειδής είναι εκ φύσεως λεπτός, έχει υποκείμενη ασθενή δομή ή υπάρχει κληρονομική προδιάθεση για κερατόκωνο, τότε με την επέμβαση θα χάσει εν μέρει τη μηχανική του αντοχή. 

Το γεγονός αυτό αυξάνει τον κίνδυνο μιας σοβαρής επιπλοκής που λέγεται εκτασία του κερατοειδούς και είναι ουσιαστικά η υπερβολική λέπτυνση και κύρτωση του χιτώνα που μειώνει μόνιμα την όραση και μπορεί να οδηγήσει στην ανάγκη για μεταμόσχευση κερατοειδούς», απαντά ο καθηγητής.

Πολλές μελέτες έχουν καταδείξει μικρή αποσταθεροποίηση του κερατοειδούς όταν οι επεμβάσεις LASIK για τη διόρθωση της μυωπίας εφαρμόσθηκαν σε οφθαλμούς οι οποίοι αργότερα εκδήλωσαν κερατόκωνο. Γι’ αυτό τον λόγο, η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (American Academy of Ophthalmology – ΑΑΟ) και άλλες διεθνείς οφθαλμολογικές ενώσεις, στις κατευθυντήριες οδηγίες τους για τις διαθλαστικές επεμβάσεις με λέιζερ έχουν ως αντένδειξη την ύπαρξη κερατόκωνου. Ακόμα και οι ασθενείς με ήπιο κερατόκωνο ή με αστιγματισμό  ο οποίος διορθώνεται με τα κατάλληλα γυαλιά έχουν δομική αδυναμία του κερατοειδούς, τονίζουν οι ειδικοί.

«Το πρόβλημα δεν είναι η μείωση της οπτικής οξύτητας, αλλά η πιθανή διαταραχή της τεκτονικής αντοχής του κερατοειδούς. Οι ασθενείς αυτοί χρειάζονται προστασία του κερατοειδούς. Αν εφαρμοστεί μία επέμβαση σε έναν ιστό με προδιάθεση, πρέπει να συμπεριληφθεί ειδική προστατευτική διασύνδεση κερατοειδούς, όπως επίσης έχουμε τεκμηριώσει βιβλιογραφικά σε όλες τις επεβάσεις λέιζερ στον κερατοειδή (PRK, LASIK, Smile)», υπογραμμίζει ο κ. Κανελλόπουλος.

Σημειώνεται πως με την ομάδα του έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο διεθνώς στην ανάπτυξη θεραπειών για τον κερατόκωνο και για την εκτασία του κερατοειδούς μετά από διαθλαστικές επεμβάσεις με λέιζερ. Γι’ αυτό τον λόγο, έχουν μεγάλη εξειδίκευση στην έγκαιρη ανίχνευση των περιστατικών που ενδέχεται να έχουν προδιάθεση για εκτασία. 

«Η διόρθωση της όρασης με λέιζερ είναι μία από τις ασφαλέστερες, αν όχι η ασφαλέστερη, επέμβαση στην Ιατρική σήμερα. Ωστόσο, η προσεκτική επιλογή των ασθενών και η οξυδερκής κλινική κρίση αποτελούν το κλειδί για μια ασφαλή και αποτελεσματική επέμβαση», επισημαίνει ο καθηγητής, ο οποίος διοργανώνει εδώ και χρόνια κλινικό φροντιστήριο για την πρώιμη διάγνωση του συμπτωματικού και υποκλινικού κερατόκωνου στα μεγαλύτερα διεθνή ιατρικά συνέδρια. 

Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει, ο κερατόκωνος αφορά περίπου έναν στους 50 υποψηφίους για διαθλαστική χειρουργική επέμβαση, άρα πρόκειται για κάτι σπάνιο.

Για να αποφευχθεί ο κίνδυνος να έχει αδιάγνωστο κερατόκωνο ένας υποψήφιος για λέιζερ, απαιτείται λεπτομερής προεγχειρητικός έλεγχος. Κατ’ αυτόν αξιολογούνται πολλές παράμετροι του κερατοειδούς, όπως το πάχος στο πιο λεπτό σημείο του, η ομαλότητα της πρόσθιας και της οπίσθιας επιφάνειάς του και η υγεία του επιθηλίου του. Στους ασθενείς που έχουν αστιγματισμό καθορίζεται επίσης ο ακριβής άξονάς του, με τέσσερις διαφορετικές τεχνολογίες.

Από τις εξετάσεις που γίνονται στους υποψηφίους για διαθλαστική επέμβαση με λέιζερ, η πιο σημαντική είναι η τομογραφία κερατοειδούς, ακόμη και με OCT. Η εξέταση αυτή μπορεί να εντοπίσει τον κερατόκωνο και όταν οι υποψήφιοι δεν έχουν συμπτώματα (υποκλινικός κερατόκωνος).

«Ο κερατόκωνος, ιδίως στα πρώτα στάδιά του, μπορεί να είναι δύσκολο να διαγνωσθεί. Τα συμπτώματα που προκαλεί θα μπορούσαν να οφείλονται και σε άλλες οφθαλμοπάθειες, επομένως δεν επαρκούν για την αξιολόγηση του κερατοειδούς. Πόσο μάλλον που ο κερατόκωνος συχνά είναι υποκλινικός, δηλαδή χωρίς συμπτώματα αφού προκαλεί τόσο ήπιες αλλοιώσεις στον κερατοειδή ώστε δεν επηρεάζεται ακόμα η όραση. 

Η διάγνωσή του είναι μια ιατρική πράξη που απαιτεί άριστη επιστημονική επάρκεια, σημαντική κλινική εμπειρία, ιδιαίτερη προσοχή στη λεπτομερή εξέταση και σύγχρονο τεχ­νολογικά διαγνωστικό εξοπλισμό για να είναι βέβαιο ότι δεν θα υπάρξουν δυσάρεστες επιπλοκές στο μέλλον», καταλήγει ο κ. Κανελλόπουλος.

Προσθήκη του fonimaleviziou.gr στην Google

Υγεία - ΡΟΗ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ UNESCO
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ