Πως θα σας φαινόταν αν σας λέγαμε πως το πλαστικό ποτηράκι που χρησιμοποιείτε για πιείτε τον καφέ ή το νερό σας είναι προϊόν υπολειμμάτων της ελιάς;
Η επιστημονική ερευνά έρχεται να δώσει απαντήσεις στις προκλήσεις των καιρών για την προστασία του περιβάλλοντος μέσα από το ίδιο το περιβάλλον.
Επιμέλεια Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Τα υπολείμματα της ελιάς, πριν αρκετά χρόνια αξιοποιήθηκαν από τους ντόπιους ερευνητές μας για την δημιουργία κομπόστ. Χάρις στη πρωτοποριακή μέθοδο της Σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας (ΣΤΕΓ) του πρώην ΤΕΙ Κρήτης, κάθε παραγωγός μπορεί να παράγει, φθηνά και χωρίς χημικά, το λίπασμα που θα χρησιμοποιεί στις καλλιέργειες του. Είναι μάλιστα δυνατό να παραχθεί κομπόστ από τον καθένα από εμάς, ακόμα και στο μπαλκόνι του σπιτιού μας.
Μετά λοιπόν το κομπόστ, που δεν είναι άλλο από ένα βιολογικό λίπασμα από τα κλαδιά ελιάς, οι επιστήμονες δημιουργούν τώρα και βιοπλαστικά από τα υπολείμματα κλαδέματος της ελιάς.
Το νέο επιστημονικό επίτευγμα ανήκει σε ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Χαέν (UJA) και το Ίδρυμα Andaltec της Ισπανίας, μιας χώρας που ξεχωρίζει για την αύξηση της ελαιοκαλλιέργειας τα τελευταία χρόνια. Η καλλιέργεια της ελιάς στη Χαέν, αποτελεί το 85% της καλλιεργούμενης γης και αποτελεί πηγή εισοδήματος της επαρχίας. Σύμφωνα με την ερευνήτρια του Πανεπιστημίου της Χαέν María Dolores La Rubia, ο ελαιώνας της Ανδαλουσίας θα μπορούσε να αποτελέσει την κύρια πηγή πρώτων υλών για την παρασκευή βιοπλαστικών στην Ισπανία και να αποτελέσει επιπλέον έσοδο στον ελαιοκομικό τομέα.
Το βιοπλαστικό είναι ένα πλαστικό παρόμοιο με τα συνήθη πλαστικά, προέρχεται από υπολείμματα κλαδέματος της ελιάς και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για συσκευασία τροφίμων. Αποτελεί μάλιστα μια οικονομικά καλύτερη αλλά και πιο φιλική προς το περιβάλλον λύση, καθώς τα στάδια της παραγωγής είναι ευκολότερα και μειώνεται ο χρόνος παραγωγής, σύμφωνα με το δημοσίευμα της mercacei.com.
Το πλαστικό αυτό φέρει την ιδιότητα να παραμένει σταθερό σε υψηλές θερμοκρασίες χωρίς να χάνει τις ιδιότητες του και καθίσταται ιδανικό για την παραγωγή βιοφίλμ που χρησιμοποιείται στην συσκευασία τροφίμων ή/και άλλων προϊόντων.
Οι ειδικοί αποδεικνύουν τη παραγωγή πλαστικού από τα υπολείμματα του κλαδέματος της ελιάς, που θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε πολλαπλές χρήσεις.
Κυκλική οικονομία
Ήδη, τα υπολείμματα που προέρχονται από το κλάδεμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κομπόστ για τη βελτίωση της ποιότητας του εδάφους, αποτελώντας το καλύτερο παράδειγμα για κυκλική οικονομία, που αποτελεί και την πρόκληση για την νέα κοινή αγροτική πολιτική. Επιπροσθέτως, η χρήση των υπολειμμάτων είναι κατάλληλη και για την παραγωγή βιομάζας αλλά και ως κάλυψη του εδάφους που βοηθά στη διατήρηση της υγρασίας και τον περιορισμό των ζιζανίων. Θυμίζουμε πως με βάση την πρωτοποριακή μέθοδο της Σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας (ΣΤΕΓ) του ΤΕΙ Κρήτης τα κομπόστ δημιουργούνται από υπολείμματα όπως κλαδιά, κοπριά, φύλλα, ακόμα και ελαιοπυρήνα διφασικών ελαιουργείων.
Οι ελαιώνες κλαδεύονται κάθε χρόνο συνεπώς υπάρχουν διαθέσιμα υπολείμματα και μεγάλος όγκος αυτών, που προκύπτουν από μια καλλιεργητική τεχνική η οποία διεξάγεται κάθε χρόνο και η οποία παράγει τόνους οι οποίοι υπερκαλύπτουν τη ζήτηση για παραγωγή.
Στην κυτταρίνη κρύβεται… το μυστικό
Ένα υλικό σημαντικό, που προσδίδει σταθερότητα στα κυτταρικά τοιχώματα των φυτών και της οποίας η χρήση είναι γνωστή για την παρασκευή χαρτιού και άλλων προϊόντων είναι η κυτταρίνη. Οι ειδικοί, προχώρησαν στον θρυμματισμό των υπολειμμάτων και στον καθαρισμό τους με την χρήση ενός όξινο διαλύματος. Μέσα από την διαδικασία αυτή εξήχθησαν κυτταρινούχα συστατικά που έδωσαν έναν κιτρινωπό πολτό.
Έπειτα για την εξάλειψη όλων των κυτταρικών ενώσεων, το προϊόν αυτό υποβλήθηκε σε μια διαδικασία γνωστή ως αλκαλική υδρόλυση, όπου διασπώνται οι μοριακοί δεσμοί. Ο πολτός κυτταρίνης αντιδρά σε όξινο μέσο και δημιουργεί μια αντίδραση που ονομάζεται ακετυλίωση. Με αυτόν τον τρόπο, οι ειδικοί έλαβαν οξική κυτταρίνη, μια λευκή βάση με συγκέντρωση 95% κυτταρίνης, ύστερα από επεξεργασία με υπεροξείδιο του υδρογόνου.
Για την επεξεργασία του προϊόντος αυτού, μπορούν να χρησιμοποιηθούν δυο διαδικασίες όπως η έγχυση και η εξώθηση με τις οποίες γίνεται η παραγωγή διαφόρων πλαστικών. Με την διαδικασία της έγχυσης το οξικό άλας εισάγεται σε καλούπι υπό υψηλή πίεση ώστε να αποκτήσει το κατάλληλο σχήμα. Μετά την ψύξη, το μορφοποιημένο μέρος αφαιρείται. Από την άλλη, κατά την διαδικασία της εξώθησης το προϊόν περνά μέσα από μια ειδική μήτρα προκειμένου να δημιουργηθεί ένα συνεχές προϊόν με σχήμα, όπως φύλλα ή σωλήνες. Τα πλαστικά αυτά μπορεί να είναι νήματα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή υφαντικών ινών ή μπορεί να μορφοποιούνται σε φιλμ που χρησιμοποιούνται για επενδύσεις ή και να χρησιμοποιούνται σε άλλες βιομηχανικές εφαρμογές.
Οι ειδικοί συνεχίζουν την έρευνα τους χρησιμοποιώντας διάφορα πρόσθετα που προστίθενται στα πλαστικά και προσδίδουν ιδιότητες όπως ευελιξία, αντοχή, χρώμα.
Οι εργασίες χρηματοδοτήθηκαν μέσω του προγράμματος «BIONANOCEL» του Τμήματος Πανεπιστημίου, Έρευνας και Καινοτομίας της κυβέρνησης της Ανδαλουσίας μέσω των κεφαλαίων Feder.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
