Κραυγή αγωνίας εκφράζουν οι αγρότες του Μαλεβιζίου που βλέπουν καθημερινά πλέον τις καλλιέργειάς τους να διψούν για λίγο νερό. Οι παρατεταμένες ανομβρίες, και το φάσμα της λειψυδρίας προβάλλει απειλητικά, υποθηκεύοντας το μέλλον των αγροτών και των καλλιεργειών τους, σε ένα περιβάλλον που βαδίζει ολοταχώς στην ερημοποίηση.
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Οι αμπελώνες αλλά και οι υπόλοιπες καλλιέργειες του Μαλεβιζίου κινδυνεύουν με αφανισμό αν δεν υπάρξει μεσοπρόθεσμη αλλά και μακροπρόθεσμη παρέμβαση στο μείζον ζήτημα του νερού.
Τον κώδωνα του κινδύνου για τις αμπελοκαλλιέργειες στην ευρύτερη περιοχή, κρούει ο γνωστός Μαλεβιζιώτης -βραβευμένος για τα κρασιά του- οινοποιός Νίκος Παρασκευάς καθώς οι ελλείψεις νερού έχουν ήδη επηρεάσει την παραγωγή, ιδιαίτερα την φετινή χρονιά έχει μειωθεί δραματικά, εξαιτίας της αφορίας, αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής και της ανομβρίας. Ο ίδιος καταθέτει στη Φωνή του Μαλεβιζίου την δική του αγωνία βλέποντας την παραγωγή του να γίνεται βορά στο θερμικό φορτίο και καλεί τους ιθύνοντες να σκύψουν πάνω από το πρόβλημα και να αναζητήσουν άμεσα λύσεις.
Ο κ. Παρασκευάς που γνωρίζει καλά την ευρύτερη περιοχή υπογραμμίζει την ανάγκη για κατασκευή του φράγματος των Ασιτών για την ενίσχυση του υδροφόρου ορίζοντα. Πρόκειται για ένα μεγάλο έργο το οποίο θα βοηθήσει και το Μαλεβίζι καθώς προβλέπεται να κατασκευαστεί στα γεωγραφικά όρια του Δήμου Ηρακλείου και θα συγκρατεί τις χειμερινές απορροές του χειμάρρου Βαθιά. Το αποθηκευμένο νερό θα χρησιμοποιείται για άρδευση αλλά υπάρχει και η δυνατότητα ύδρευσης λόγω της καθαρότητας του. Το κομβικό έργο για τον πρωτογενή τομέα, έχει σχεδιαστεί από τη δεκαετία του ΄90, όταν το τότε υπουργείο Γεωργίας είχε δώσει τις περιβαλλοντικές εγκρίσεις για τη δρομολόγηση του. Το «πράσινο φως» για την έγκριση της μελέτης περιβαλλοντικών όρων έδωσε πριν από ένα χρόνο η αρμόδια επιτροπή της Περιφέρειας Κρήτης. Ωστόσο από τότε μέχρι σήμερα παρατηρείται στασιμότητα.
“Οι εφεδρείες του Μαλεβιζίου πάνε στο Ηράκλειο”
Όπως προσθέτει ο κ. Παρασκευάς το νερό από τις γεωτρήσεις της Τυλίσου, του Λουτρακίου και του Αγίου Μύρωνα είναι δεσμευμένο και οδηγείται στο Ηράκλειο μετά τη δραματική πτώση της στάθμης στον Αποσελέμη. «Αντλούν νερό από τις εφεδρείες με συνέπεια να μην μένει νερό για τις καλλιέργειες στην ενδοχώρα και επιπλέον να υπάρχει πρόβλημα με τον εμπλουτισμό του υδροφορέα», υπογραμμίζει ο γνωστός οινοποιός που ζητά από την δημοτική αρχή και την Περιφέρεια σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να καταρτίσουν σχέδιο για την αξιοποίηση των υδάτινων αποθεμάτων.
Καλεί μάλιστα τους αρμοδίους να μιμηθούν το παράδειγμα της Κύπρου, προχωρώντας στην συγκράτηση των νερών του υδροφορέα με την κατασκευή πολλών μικρών φραγμάτων που θα λύσουν το πρόβλημα του νερού. «Ευκολότερα μπορούν να γίνουν τα μικρά φράγματα παρά τα μεγάλα. Τι κάνει ο δήμος Μαλεβιζίου στο πρόβλημα έλλειψης του νερού;», ρωτάει με νόημα ο Νίκος Παρασκευάς.
Έργα σε εκκρεμότητα…
Το μεγάλο διαδημοτικό έργο (Μαλεβιζίου-Ανωγείων), το φράγμα Βαρσαμά που θα αρδεύσει ολόκληρο το ορεινό Μαλεβίζι, αν και έχει χρηματοδοτηθεί από το 2017 βρίσκεται ακόμη στον «αέρα». «Φως» στην προώθηση της κατασκευής του άναψε πριν τις ευρωεκλογές κατά την τελευταία κοινή παρουσία του υφυπουργού Κλιματικής Αλλαγής Χρήστου Τριαντόπουλου και του Λευτέρη Αυγενάκη πριν από την απομάκρυνση του τελευταίου από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Το φράγμα του Βαρσαμά εκτιμάται πως θα μπορεί να παρέχει περίπου 3.500.000 κυβ. μ. νερό στους γύρω οικισμούς και να απαλλάξει τους Δήμους από τον βραχνά του τεράστιου κόστους λειτουργίας των γεωτρήσεων. Ομοίως κατά την κάθοδο Τριαντόπουλου – Αυγενάκη είχε ανακοινωθεί και η δημιουργία νέας γεώτρησης στην Τύλισο.
Γνωστή βέβαιά είναι και η κατασκευή του μεγάλου αρδευτικού δικτύου που σχεδιάζει στη θέση Καντρί η δημοτική αρχή, έργο που έχει δημοπρατηθεί με προϋπολογισμό 1,3 εκατ. ευρώ, ωστόσο δεν έχει γίνει ακόμα ανάδειξη αναδόχου λόγω προδικαστικής προσφυγής. Την ίδια ώρα σιωπηρή παράταση τουλάχιστον έως το τέλος του χρόνου δρομολογεί η κυβέρνηση και ειδικότερα τα συναρμόδια υπουργεία σε ό,τι αφορά την ίδρυση σε κάθε περιφέρεια του φορέα με την μορφή ΑΕ στον οποίο προβλέπετε η ενσωμάτωση των ΤΟΕΒ και των ΓΟΕΒ της χώρας.
Υπενθυμίζεται πως στις αρχές του 2024 ο τότε υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Λ. Αυγενάκης είχε μιλήσει για τη διαχείριση των υδάτων στη Θεσσαλία και την εκπόνηση κατά προτεραιότητα λόγω των πλημμυρών master plan, προσθέτοντας πως θα ακολουθήσουν οι Περιφέρειες της Κρήτης και της Πελοποννήσου. Είχε πει πως το master plan ανά Περιφέρεια θα επικεντρώνεται σε τρία επίπεδα, διαχείριση νερού, εγγειοβελτιωτικά έργα και αντιπλημμυρική προστασία.
“Ποτίζουν” με… καολίνη στον Σάρχο
Στον αντίποδα οι αμπελουργοί «ποτίζουν» με καολίνη τα αμπέλια τους!
Όπως αναφέρει ο οινοποιός Νίκος Παρασκευάς οι αγρότες που βλέπουν τα αμπέλια τους να παραδίδονται στον καύσωνα προσπαθούν να τα κρατήσουν ζωντανά όπως μπορούν, «επιστρατεύοντας» και τον καολίνη…
Πρόκειται για ένα φυσικό ορυκτό που έχει την ιδιότητα να ρίχνει το θερμικό φορτίο μέχρι και 7 βαθμούς κατά μέσο όρο μειώνοντας τις ανάγκες σε νερό στα φυτά. Ουσιαστικά λειτούργει ως άμυνα για την αμπελοκαλλιέργεια στις υψηλές θερμοκρασίες με την προσθήκη μιας μικρής ποσότητας νερού για να αντέξουν τα φυτά. Από τα τέλη της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα άρχισαν να χτυπούν τα καμπανάκια για τον υδροφόρο ορίζοντα του Ηρακλείου καθώς η ενδοχώρα του νομού στέγνωσε, αποτέλεσμα και των άνυδρων χειμώνων που προηγήθηκαν, αλλά κυρίως των έργων που δεν έγιναν.
Δεν είναι καιρός, βαδίζοντας πλέον στην τρίτη δεκαετία, να υπάρξει συγκεκριμένος σχεδιασμός αλλά κυρίως υλοποίηση αρδευτικών έργων;
Το Μαλεβίζι, έχει συνδέσει το όνομά του με το αμπέλι, την περίφημη ποικιλία Μαλβαζία και το ομώνυμο κρασί της Κρήτης -που στην Ενετοκρατία (13ο- 14ο αιώνα) ήταν το βασικό εξαγώγιμο προϊόν του νησιού αλλά και με την σταφίδα που από τις αρχές του 20ου αιώνα και για πολλές δεκαετίες αποτέλεσε το πλέον χρυσοφόρο προϊόν, ανεβάζοντας το οικονομικό επίπεδο στα Μαλεβιζιώτικα σταφιδοχώρια.
«Θέρος, τρύγος, πόλεμος» έλεγε ο Καζαντζάκης, υπονοώντας το μέγεθος της δουλειάς που είχαν οι άνθρωποι της Κρήτης, όμως, σε κάποιες άλλες εποχές!
