Πολλές “άγνωστες” λέξεις, ελληνικές πατέντες και άλλες τόσες ασάφειες που προκαλούν τη σφοδρή αντίδραση της αντιπολίτευσης και φορέων έκρυβε το σχέδιο νόμου της σύμβασης παραχώρησης του έργου του ΒΟΑΚ.
Της Κορίνας Καφετζοπούλου
Η σύμβαση 318 σελίδων σε πολλά της άρθρα ασχολείται με τα “τριπλά” διόδια. Αυτά δηλαδή που θα κληθούμε να πληρώνουμε προκαταβολικά κατά την εκτέλεση των εργασιών, αυτά που θα πληρώνουμε μετά το πέρας των εργασιών και αυτά που θα πληρώνει το δημόσιο (πάλι εμείς δηλαδή) τα σκιώδη διόδια, τα οποία δεν θα καλύπτουν μόνο τις αστικές μετακινήσεις.
Να σημειωθεί ότι οι αστικές μετακινήσεις δεν θα είναι και τόσο ελεύθερες αλλά υπό προϋποθέσεις καθώς η σύμβαση προβλέπει απαλλαγές με τον όρο να μην έχει προηγηθεί άλλη διέλευση του οχήματος την τελευταία μία ώρα!
Η ανώτατη τιμή ανά χιλιόμετρο ορίζεται 0,053 € για όλο το μήκος του αυτοκινητόδρομου ωστόσο οι τιμές διαμορφώνονται ανά κατηγορίες οχημάτων και προκύπτουν από έναν μαθηματικό τύπο. Μέσω των σκιωδών διοδίων ένα ποσοστό για όλες τις διαδρομές θα το πληρώνει και το δημόσιο όπως ρητά ορίζει η σύμβαση.
«Πόσο θα στοιχίζει μια διαδρομή από το Ηράκλειο στα Χανιά και επιστροφή; 18,64 ευρώ ενώ ο ιδιώτης θα λαμβάνει για την ίδια διαδρομή επιπλέον 12,04 ευρώ ως αποζημίωση από το Δημόσιο, από όλους τους φορολογουμένους.
Δηλαδή για αυτή την διαδρομή ο ιδιώτης θα εισπράξει συνολικά 30,68 ευρώ. Είναι όντως πρωτοτυπία η συνολική χρέωση των 10,5 λεπτά ανά χιλιόμετρο», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Χάρης Μαμουλάκης από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Η Φωνή του Μαλεβιζίου παρουσιάζει τα κυριότερα σημεία της πολυσέλιδης σύμβασης που αφορούν στα διόδια
Τα διόδια εμπέδωσης
Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι η επιβολή διοδίων για «λόγους εμπέδωσης» όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στη σύμβαση στο άρθρο 18.8.1 Συνολικά προβλέπεται να λειτουργήσουν τρεις μετωπικοί σταθμοί διοδίων ( και στο Μαλεβίζι) με τα εργοτάξια ακόμα ανοιχτά και υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν ολοκληρωθεί συγκεκριμένα οδικά τμήματα μήκους 50,2 χλμ. Αυτά αφορούν στην ολοκλήρωση των παρακάμψεων Ηρακλείου, Ρεθύμνου, Χανίων
. Οι σταθμοί αυτοί θα καταργηθούν μόνο με την πλήρη ολοκλήρωση του έργου, όταν και θα εφαρμοστεί αναλογικό σύστημα χρέωσης με χρήση ηλεκτρονικών πομποδεκτών και αναγνώριση πινακίδας. Τα τμήματα αυτά είναι:
Α) Ολοκλήρωση και απόδοση σε κυκλοφορία του τμήματος Βρύσες / Βάμος-Ατσιπόπουλο και Αμάρι-Σκαλέτα / Λατζιμά μήκους 34,3 χλμ., όποτε αυτή επισυμβεί. Προσωρινός Μετωπικός Σταθμός Διοδίων μεταξύ του Ανισόπεδου Κόμβου (Α/Κ) Γεωργιούπολης και του Α/Κ Ατσιπόπουλου. Πρόσθετη προϋπόθεση για τη λειτουργία του υπόψη Μετωπικού Σταθμού διοδίων είναι η προηγούμενη ολοκλήρωση των εργασιών πολιτικού μηχανικού για την αναβάθμιση της Παράκαμψης Ρεθύμνου μήκους 7 χλμ.
Β) Ολοκλήρωση και απόδοση σε κυκλοφορία του τμήματος Φόδελε — Λινοπεράματα μήκους 13 χλμ. όποτε αυτή επισυμβεί. Προσωρινός Μετωπικός Σταθμός Διοδίων μεταξύ του Α/Κ Φόδελε και του Α/Κ Λινοπεραμάτων. Πρόσθετη προϋπόθεση για τη λειτουργία του υπόψη Μετωπικού Σταθμού Διοδίων είναι η προηγούμενη ολοκλήρωση των εργασιών πολιτικού μηχανικού για την αναβάθμιση της Παράκαμψης Ηρακλείου μήκους 35,2 χλμ.
(γ) Ολοκλήρωση και απόδοση σε κυκλοφορία του τμήματος Σούδα — Α/Κ Βρυσών/Βάμου μήκους 25,15 χλμ., έξι (6) μήνες πριν από την λήξη της Περιόδου Μελετών Κατασκευών (Περίοδος ΤΙ) όποτε αυτή επισυμβεί. Προσωρινός Μετωπικός Σταθμός Διοδίων μεταξύ του Α/Κ Αγίων Πάντων και του Α/Κ Βάμου/Βρυσών. Πρόσθετη προϋπόθεση για τη λειτουργία του υπόψη Μετωπικού Σταθμού Διοδίων είναι η προηγούμενη ολοκλήρωση των εργασιών πολιτικού μηχανικού για την αναβάθμιση της Παράκαμψης Χανίων μήκους 8χλμ. -Μαζί με κάθε ΜΣΔ που τίθεται σε λειτουργία θα πρέπει υποχρεωτικά να τίθενται σε λειτουργία και το σύνολο των Σημείων Καταγραφής Ηλεκτρονικών Διοδίων (ΣΚΗΔ) που σχετίζονται με τους κόμβους που εντάσσονται μέσα στη ζώνη χρέωσης (παραδιδόμενο τμήμα) του κάθε ΜΣΔ. Με αυτό τον τρόπο διασφαλίζεται η δυνατότητα αναλογικής χρέωσης (ή μη χρέωσης για μικρού μήκους ταξίδια) των εγγεγραμμένων χρηστών του Έργου. Για τους εγγεγραμμένους χρήστες η χρέωση Θα γίνεται βάση της διανυόμενης απόστασης επί του τμήματος που έχει παραδοθεί (Αναλογική Χρέωση) ενώ για τους μη εγγεγραμμένους χρήστες η χρέωση θα γίνεται βάση της ισχύουσας τιμής Διοδίου Τέλους για το μήκος χρέωσης κάθε ΜΣΔ και όχι βάση της διανυόμενης απόστασης. -Επισημαίνεται ότι οι ανωτέρω Μετωπικοί Σταθμοί Διοδίων (ΜΣΔ) είναι εκτός των παρακάμψεων των μεγάλων πόλεων των περιφερειακών ενοτήτων δηλαδή Χανίων, Ρεθύμνου, Ηρακλείου με αποτέλεσμα να μην χρεώνονται αστικές μετακινήσεις των κατοίκων των πόλεων αυτών. – Κατά την ανωτέρω Περίοδο Μερικής Λειτουργίας δεν Θα καταβάλλονται Σκιώδη Διόδια στον Παραχωρησιούχο.
Τι ακριβώς ισχύει για τις αστικές μετακινήσεις
Χωρίς διόδια όπως προαναφέρθηκε θα είναι οι διαδρομές μεταξύ κόμβων που εξυπηρετούν αστικές μετακινήσεις: Στην παράκαμψη Χανίων: Βαμβακόπουλο, Μουρνιές, Σούδα (Νέος Προαίρεση), Σούδα. Στην παράκαμψη Ρεθύμνου: Ατσιπόπουλο, Αγ. Γαλήνης, Αμαρίου και στην παράκαμψη Ηρακλείου, Γαζίου, Πανεπιστημίου (νέος), Μεσσαρά – Τυμπακίου, Φοινικιάς (νέος), Παπαναστασίου Κνωσσού, Βιομηχανικής – Βιάνου. Ωστόσο για την απαλλαγή χρέωσης της μετακίνησης οχημάτων μεταξύ των κόμβων που προαναφέρονται δεν θα πρέπει να έχει καταγραφεί προηγούμενη κίνηση του οχήματος εντός της τελευταίας ώρας προς την ίδια κατεύθυνση της μετακίνησης από κόμβο εισόδου ή προς κόμβο εξόδου εκτός των αναφερόμενων. Οι μετακινήσεις από και προς τους προαναφερόμενους κόμβους με σημείο εξόδου ή εισόδου από κόμβο που δεν περιλαμβάνεται στον σχετικό πίνακα θα χρεώνονται κανονικά βάση της διανυόμενης απόστασης. Οι απαλλασσόμενες αυτές μετακινήσεις θα καταγράφονται ώστε να καταβάλλονται τα σχετικά Σκιώδη Διόδια στον Παραχωρησιούχο.
Το Δημόσιο πληρώνει τα σκιώδη διόδια
Στη σύμβαση σε πάρα πολλά σημεία αναφέρονται τα σκιώδη διόδια. Η υποχρέωση του δημοσίου δηλαδή προς τον παραχωρησιούχο «ως οικονομική συμβολή του Ελληνικού Δημοσίου στη δαπάνη της Μελέτης, Κατασκευής, Χρηματοδότησης, Λειτουργίας, Συντήρησης και Εκμετάλλευσης του ‘Εργου». Το άρθρο 15 συγκεκριμένα ορίζει αναλυτικά τη συμβατική υποχρέωση και την καταβολή ανά εξάμηνο από την έναρξη περίοδος λειτουργίας. Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, η δαπάνη από την καταβολή στον παραχωρησιούχο καθόλη την περίοδο λειτουργίας της πληρωμής σκιωδών διοδίων εκτιμάται στα 343,8 εκατομμύρια ευρώ για το τμήμα Χανιά – Χερσόνησος, αλλά συνολικά στα 400,7 εκατομμύρια ευρώ εφόσον ενεργοποιηθεί η προαίρεση του τμήματος Κίσσαμος – Χανιά (56,9 εκ. ευρώ). Η σχετική έκθεση φέρει την υπογραφή των υπουργών Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Μεταφορών και Υποδομών Κ. Πιερρακάκη και Χρ. Δήμα, αντίστοιχα με ημερομηνία 19/5/2025.
Ποιοι απαλλάσσονται από τα διόδια
Από την υποχρέωση καταβολής διοδίων εξαιρούνται τα οχήματα της Πυροσβεστικής, της ΕΛ.ΑΣ., του Λιμενικού, της Ακτοφυλακής, των Ενόπλων Δυνάμεων, τα οχήματα πρώτων βοηθειών του ΕΚΑΒ και τα ασθενοφόρα. Αναφορικά με τα επιβατικά ΙΧ εξαιρούνται όσα ανήκουν σε άτομα με αναπηρία και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από αυτά ή για τη μεταφορά αυτών, τα επιβατικά ΙΧ που ανήκουν σε αναπήρους πολέμου βαριάς αναπηρίας, οχήματα εταιρειών οδικής βοήθειας που νομιμοποιούνται βάσει συμβάσεων με τον παραχωρησιούχο ή τον υπεργολάβο. Για τα εξαιρούμενα οχήματα απαιτείται εγγραφή των χρηστών σε ειδικό πρόγραμμα του παραχωρησιούχου του έργου με την προσκόμιση των απαραίτητων δικαιολογητικών. Από την πρόσβαση στον αυτοκινητόδρομο αποτρέπονται πεζοί, έφιπποι, ζώα, ποδήλατα, ζωήλατα, γενικά οχήματα που δεν κινούνται με κινητήρα ή οχήματα που δεν μπορούν να αναπτύξουν ταχύτητα μεγαλύτερη των 70 χλμ/ώρα.
Μεν. Μποκέας: «Όχι διόδια για τους δημότες Μαλεβιζίου στην κίνηση τους εντός των ορίων του Δήμου στον νέο ΒΟΑΚ»
Την απαλλαγή των δημοτών του Μαλεβιζίου από την καταβολή διοδίων κατά την κυκλοφορία τους στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), εντός των ορίων του Δήμου και του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Ηρακλείου – Γαζίου, ζήτησε ο Δήμαρχος Μαλεβιζίου Μενέλαος Μποκέας, στο πλαίσιο της τοποθέτησής του στη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, για την κύρωση της σύμβασης παραχώρησης του τμήματος Χανιά – Ηράκλειο του ΒΟΑΚ.
Ο Δήμαρχος υπογράμμισε με έμφαση ότι «ο Δήμος Μαλεβιζίου έχει σηκώσει και εξακολουθεί να σηκώνει δυσανάλογα βάρη, φιλοξενώντας επί δεκαετίες οχλούσες εγκαταστάσεις στην περιοχή των Λινοπεραμάτων – το εργοστάσιο της ΔΕΗ, τον μεγαλύτερο ΧΥΤΑ της Κρήτης και το κομβικό έργο της Μεγάλης Ενεργειακής Διασύνδεσης. Αυτό που ζητάμε είναι σεβασμός και δικαιοσύνη».
Στην έναρξη της τοποθέτησής του, ο Μενέλαος Μποκέας ξεκαθάρισε ότι ο νέος ΒΟΑΚ είναι ένα εμβληματικό έργο που η Κρήτη έχει απόλυτη ανάγκη. Ωστόσο, σημείωσε ότι «τα ευεργετικά του αποτελέσματα, όπως προβλέπονται σήμερα, δεν αφορούν το Μαλεβίζι» και υπενθύμισε πως ο Δήμος έχει προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, διεκδικώντας τροποποιήσεις στα κρίσιμα σημεία της μελέτης.
Ο Δήμαρχος Μαλεβιζίου κατά την τοποθέτηση του υποστήριξε πως ο νέος ΒΟΑΚ θα πρέπει να απελευθερώσει τον Πολεοδομικό Σχεδιασμό του Δήμου και όχι να τον συρρικνώσει, επιτρέποντας την απρόσκοπτη κίνηση οχημάτων και πεζών από το βόρειο προς το νότιο τμήμα της πόλης του Γαζίου.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Μενέλαος Μποκέας εξήρε τη συνεργασία με τον Υφυπουργό Υποδομών Νίκο Ταχιάο, επισημαίνοντας ότι η προσφυγή στο ΣτΕ θα αποσυρθεί μόνο εφόσον υιοθετηθούν τα αιτήματα του Δήμου Μαλεβιζίου, που σχετίζονται άμεσα με τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ασφάλεια των κατοίκων.
ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
