Στην αρχαιολογία εκεί που επί της ουσίας είχε μπλοκάρει η επένδυση φωτοβολταϊκών στον Στούμπουλα – παρά την ομοβροντία των αρνητικών γνωμοδοτήσεων από τους επίσημους φορείς- επιστρέφει ξανά.
Της Κορίνας Καφετζοπούλου
Πληροφορίες αναφέρουν ότι επίκειται συζήτηση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ), καθώς από πλευράς της εταιρείας Ακτίνα Κρήτης Α.Ε είχε κατατεθεί προ μηνών ένσταση η οποία και κοντοζυγώνει η ώρα να συζητηθεί.
Το πότε δεν είναι ακόμα ξεκάθαρο.
Η Επιτροπή Αγώνα Φορέων και Πολιτών Τυλίσου, ωστόσο, έχοντας τις δικές της πληροφορίες, παρακολουθεί στενά το θέμα αναμένοντας σε κάθε περίπτωση τον ορισμό της συζήτησης έτοιμη για δυναμική παράσταση διαμαρτυρίας.
Οι πληροφορίες οι οποίες ανέφεραν ότι το θέμα θα συζητείτο προχθές Τρίτη, 18 Νοεμβρίου, δεν επιβεβαιώθηκαν με την Επιτροπή Αγώνα παρ΄όλα αυτά να βρίσκεται «εφ’ όπλου λόγχη» για να καταθέσει την αντίδρασή της και τα επιχειρήματά της, όπως ήδη αυτά έχουν περιγραφεί στο ψήφισμα της που είχε κατατεθεί προ μηνών τόσο στο δημοτικό συμβούλιο Μαλεβιζίου όσο και στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης.
Τα επιχειρήματα των κατοίκων
Η Επιτροπή Φορέων και Πολιτών της Τυλίσου κατά τη διάρκεια της εξέτασης του θέματος από το ΚΑΣ προτίθεται να αναλύσει τους λόγους που εναντιώνεται στο έργο αναφερόμενη σε συγκεκριμένα στοιχεία της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που σχετίζονται με την
: 1. Πολιτιστική υποβάθμιση του πολύ σημαντικού αρχαιολογικού χώρου της Τυλίσου και των Μινωικών Ιερών Κορυφής της περιοχής μας.
2. Περιβαλλοντική επιβάρυνση της ευρύτερης περιοχής του Στρούμπουλα και της Τυλίσου από επικίνδυνες χημικές ενώσεις που ενδέχεται να μολύνουν ακόμα και τον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής από όπου υδρεύεται ο Δήμος Μαλεβιζίου και μεγάλο τμήμα του Δήμου Ηρακλείου.
3. Περαιτέρω υποβάθμιση της ποιότητας του νερού εξαιτίας της υπεράντλησης των υδάτων του υδροφορέα της Τυλίσου πράγμα που αναφέρει και η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του εν λόγω έργου.
4. Καταστροφή του πρωτογενούς τομέα της περιοχής που στηρίζεται σε δραστηριότητες όπως οι καλλιέργειες, η μελισσοκομία και η κτηνοτροφία.
5. Υποβάθμιση ή/και καταστροφή του φυσικού πλούτου της ευρύτερης περιοχής του Στρούμπουλα και της Τυλίσου η οποία είναι πλούσια όχι μόνο σε χλωρίδα και πανίδα αλλά και σε σπήλαια, βάραθρα και μοναδικούς γεωλογικούς σχηματισμούς (όπως π.χ. το Βουλισμένο Αλώνι) και η οποία εντάσσεται στο Γεωπάρκο του Ψηλορείτη.
6. Περαιτέρω υποβάθμιση του οικισμού της Τυλίσου καθώς θα είναι αδύνατη μια μελλοντική επέκταση του σχεδίου δόμησης εφόσον το εν λόγω έργο βρίσκεται σε απόσταση μόλις 900μ. από τον οικισμό.
`7. Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ουσιαστικά, όπως σημειώνει:
• δεν τεκμηριώνει τη σκοπιμότητα του έργου
• δεν εξετάζει πραγματικές εναλλακτικές λύσεις και παραπέμπει σε μελλοντικές μελέτες κρίσιμα θέματα που θα έπρεπε να αποτελούν αντικείμενο της ίδιας της ΜΠΕ.
Για όλους τους παραπάνω λόγους η Επιτροπή θα υπεραμυνθεί εναντίον της υλοποίησης του αφού όπως τονίζεται αποτελεί τροχοπέδη στην εναλλακτική πρόταση αξιοποίησης της ευρύτερης περιοχής του Στρούμπουλα και της Τυλίσου με ήπιες μορφές παρέμβασης (π.χ. ορεινή ποδηλασία, διαδρομές αναρρίχησης, μονοπάτια περιπάτου/ανάδειξης των αρχαιολογικών θέσεων της περιοχής κ.ά) που θα ήταν ωφέλιμες για την κοινωνία και θα συντελούσαν στην αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής τους. Σε κάθε περίπτωση δηλώνουν την αποφασιστικότητά τους «να μην επιτρέψουμε την κατασκευή και λειτουργία ενός έργου που υπονομεύει τη βιωσιμότητα της Τυλίσου -ενός τόπου με αδιατάρακτη παρουσία 4000 χρόνων- από περιβαλλοντικής, πολιτιστικής, οικονομικής και κοινωνικής πλευράς».
Θύελλα αντιδράσεων – Πλήθος αρνητικών γνωμοδοτήσεων
Το θέμα με τον «Σταθμό παραγωγής Α.Π.Ε. (Φωτοβολταϊκό 18MW) με ενσωματωμένη διάταξη αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας (Εγκατεστημένης ισχύος Συσσωρευτές 30MW -Αντλησιοταμιευτικό 2MW) & Υποσταθμός Ανύψωσης Μέσης/Υψηλής Τάσης στη θέση «Πύργος», Δήμου Μαλεβιζίου, Π.Ε. Ηρακλείου με φορέα έργου την εταιρεία «ΑΚΤΙΝΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.», είχε ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων, και μια δυναμική παρέμβαση από τους κατοίκους της Τύλισου που λειτούργησε ως καταλύτης.
Η υπό εξέταση Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου συνοδεύτηκε από πλήθος αρνητικών γνωμοδοτήσεων για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους ουσίας, τόσο από την Τοπική Κοινότητα
Τυλίσου, τον Δήμο Μαλεβιζίου όσο και από την Περιφέρεια Κρήτης αλλά και από τις υπηρεσίες της Αρχαιολογίας. Υπενθυμίζεται ότι πρόκειται για ένα φωτοβολταϊκό σταθμό αποτελούμενο από
32.727 ηλιακά πάνελ, το οποίο συνοδεύεται από το μεγαλεπίβολο σχέδιο εξόρυξης υδρομαστευτικής στοάς για την αποθήκευση ενέργειας σε μπαταρία και σε αντλιοσιοταμιευτικό σύστημα.
Η μελέτη αναφέρει ότι θα αναπτυχθεί περίπου στα 278 στρέμματα στη θέση «Πύργος», του δήμου Μαλεβιζίου, και χωροθετείται 900m περίπου βόρεια του οικισμού Τύλισος, 3,8km βορειοδυτικά του οικισμού Αστυράκι, 1,9km βόρεια του οικισμού Μονή και 2,5km περίπου νότια του οικισμού Μάραθος.
Για τις ανάγκες του έργου όπως σημειώνει το Γεωπάρκο Ψηλορείτη, δεσμεύεται μια έκταση περίπου 3,5 Km2 από το οροπέδιο του Στρούμπουλα μέχρι τις παρυφές της Τυλίσου, ενώ ο ΦΒ σταθμός απαιτεί έκταση 188.000 m2. Θα χρειαστεί η διάνοιξη-βελτίωση του δρόμου πρόσβασης από το οροπέδιο του Στρούμπουλα στη θέση Πύργος, η υπόγεια διασύνδεση του σταθμού μέσω του οροπεδίου με το σύστημα Μέσης Τάσης, πλατείες και άλλες υποστηρικτικές κατασκευές και επεμβάσεις.
Το σύνολο του έργου προτείνεται να υλοποιηθεί εντός των ορίων του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO του Ψηλορείτη, μιας περιοχής με πλούσιο γεωλογικό, περιβαλλοντικό και πολιτισμικό πλούτο και στόχευση στη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής.
Αν και τα γεωπάρκα δεν εξαιρούνται από την απαγόρευση χωροθέτησης μονάδων ΑΠΕ, εντούτοις έχει πολλές φορές επισημανθεί ότι η μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις, είτε αιολικών, είτε φωτοβολταϊκών πάρκων προκαλούν προβλήματα στη διαχείριση του φυσικού πλούτου των περιοχών τους και υποβάθμιση της αξίας τους λόγω της διαμερισματοποίσης του τοπίου και των ενδιαιτημάτων που προκαλούν.
Αρνητική με εξαιρετικά σοβαρές διατυπώσεις- ενστάσεις ήταν η Δ/νση Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Κρήτης, που απέρριψε την υπό εξέταση μελέτη ως ημιτελή, με έμφαση στην έλλειψη τεκμηρίωσης στον υδρογεωλογικό τομέα (πολλά τα ερωτήματα ως προς την υδρομαστευτική στοά. Σε αυτό το σημείο μάλιστα σημειώνεται ότι η περιοχή στην οποία χωροθετείται η προτεινόμενη κατασκευή των έργων βρίσκεται εν μέρει μέσα σε περιοχή στην οποία ισχύουν τα απαγορευτικά μέτρα όπως η ανόρυξη γεωτρήσεων).
Ενστάσεις υπήρχαν και ως προς το περιβάλλον, τη χλωρίδα – πανίδα, ακόμα και τη σεισμικότητα.
Κατά την εξέταση του θέματος από την Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης λήφθηκαν υπόψη πολλά στοιχεία που έχουν τη σημασία τους, όπως ότι το υπό εξέταση έργο δεν συνάδει με τη μελέτη του ΣΧΟΟΑΠ της περιοχής, ούτε με τον σημερινό σχεδιασμό της οικείας Δημοτικής Αρχής και της τοπικής κοινωνίας για την εν λόγω θέση.
Όπως επίσης και ότι αυτό χωροθετείται ιδιαίτερα πλησίον του οικισμού της Τυλίσσου, σε απόσταση της τάξεως των 900m, δηλαδή εντός μίας αυτονόητης ζώνης προστασίας του οικισμού από οποιεσδήποτε δραστηριότητες.
Η αρνητική γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος συμπεριέλαβε όλες τις αντιδράσεις μεταξύ αυτών και το έγγραφο της Επιτροπής Φορέων και Πολιτών Τυλίσου, το οποίο συνοδευόταν από 578 υπογραφές πολιτών της ευρύτερης περιοχής, με το
οποίο ζητούσαν να απορριφθεί η ΜΠΕ του εν λόγω έργου.
Αρχαιολογία
Αρνητικές επίσης ήταν και οι γνωμοδοτήσεις από πλευράς αρχαιολογίας. Στη γνωμοδότηση της, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου ανέφερε ότι λαμβάνοντας υπόψη την τεράστια έκταση του έργου και το γεγονός ότι από τη εξέταση του φακέλου προκύπτει ότι δεν έχουν οριστικοποιηθεί οι τελικές θέσεις των επιμέρους εγκαταστάσεων και των συνοδών έργων (Υποσταθμός, διασύνδεση, περίφραξη, ζώνες πυροπροστασίας κτλ.), «η Υπηρεσία μας δεν συναινεί με την χωροθέτηση του εν λόγω έργου στη συγκεκριμένη περιοχή, καθώς οι εγκαταστάσεις του έργου με δεκάδες χιλιάδες ΦΒ πλαίσια και τα συνοδά (οδοί, βοηθητικά κτήρια, ζώνες πυροπροστασίας, διασυνδέσεις με δίκτυο κτλ.) που περιλαμβάνουν μη αναστρέψιμες επεμβάσεις, μεγάλες διαμορφώσεις ταπεινώσεις, εκβραχισμούς κλπ, θα προκαλέσουν άμεση και έμμεση βλάβη (οπτική όχληση) στον αρχαιολογικό χώρο και το προστατευόμενο αρχαιοτοπίο της Τυλίσου και του οροπεδίου του Στρούμπουλα, στα ιερά κορυφής του Πύργου και το γεωπάρκο του Ψηλορείτη και είναι βέβαιο λόγω της πυκνότητας των αρχαίων θέσεων ότι θα θίξει και υποκείμενες αρχαιότητες». Αρνητικές είναι επίσης και οι γνωμοδοτήσεις της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας, και της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης. Το φάκελος του έργου έχει και τη διαφωνία του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO, του Μελισσοκομικού Συλλόγου Ανατολικής Κρήτης.
Στιγμιότυπα από τις συνεδριάσεις που είχαν γίνει τον περασμένο Φεβρουάριο στον Δήμο Μαλεβιζίου και την Περιφέρεια Κρήτης
ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
