Στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας επανέρχεται η κατάρρευση της ελαιοπαραγωγής στην Κρήτη, με τον βουλευτή Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Κεφαλογιάννη να φέρνει το ζήτημα στη Βουλή με ερώτηση προς τους Υπουργούς Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστα Τσιάρα, ζητώντας άμεσες λύσεις για τη στήριξη της ελαιοπαραγωγής και την προστασία της τιμής του προϊόντος στο χωράφι.
Διπλή κατάρρευση: Παραγωγής και τιμών
Η ελαιοπαραγωγή στην Κρήτη και ειδικότερα στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου έχει καταρρεύσει, εξαιτίας της παρατεταμένης λειψυδρίας, των υψηλών θερμοκρασιών και των επαναλαμβανόμενων προσβολών από τον δάκο. Όμως, εκτός από την παραγωγή, έχει καταρρεύσει και η τιμή.
Όπως επισημαίνει ο βουλευτής, παρατηρείται ένα παράδοξο στο νόμο της αγοράς: ενώ το καλό λάδι που παράγεται είναι ελάχιστο, δεν “πιάνει” τιμή. Να υπάρχει δηλαδή μικρή παραγωγή με χαμηλή τιμή. Αυτό συμβαίνει γιατί στην αγορά προσφέρονται παράλληλα λάδια κατώτερης ποιότητας, με υψηλά οξέα, που τραβάνε προς τα κάτω την τιμή του λαδιού.
Έτσι, οι ελαιοπαραγωγοί, μην έχοντας διαπραγματευτική ισχύ, πουλάνε ό,τι έχουν, όπως-όπως, για να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Στην αλυσίδα “Παραγωγός → Έμπορος → Συσκευαστής → Ράφι”, ο πρώτος κρίκος, ο παραγωγός, επιβαρύνεται με το ρίσκο και τη ζημιά.
“Η Ε.Ε. δεν έχει λάβει ποτέ αίτημα από την Ελλάδα”
Το πιο ανησυχητικό, όμως, στοιχείο που αναδεικνύει ο Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης είναι ότι, σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε επισήμως ότι δεν έχει λάβει ποτέ αίτημα από τις Ελληνικές Αρχές για ενεργοποίηση έκτακτης οικονομικής στήριξης των ελαιοπαραγωγών.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις του αρμοδίου Ευρωπαίου Επιτρόπου Hansen, το άρθρο 219 του κανονισμού 1308/2013 προβλέπει ρητά τη δυνατότητα έκτακτης ευρωπαϊκής παρέμβασης σε περιπτώσεις σοβαρής διαταραχής της αγοράς. Μάλιστα, ο αρμόδιος Επίτροπος ανέφερε ότι η Επιτροπή είναι απολύτως έτοιμη να παράσχει τεχνική και διοικητική υποστήριξη, εφόσον υπάρξει σχετικό αίτημα από το κράτος-μέλος.
Παράλληλα, ο Hansen διευκρίνισε ότι στο πλαίσιο του ελληνικού Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής 2023-2027 υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία τόσο για επενδύσεις στην άρδευση όσο και για την αποκατάσταση του γεωργικού δυναμικού μετά από καταστροφικά φαινόμενα. Σύμφωνα όμως με τις πληροφορίες, δεν έχει ζητηθεί ποτέ η εφαρμογή των συγκεκριμένων διατάξεων από τις Ελληνικές Αρχές, στο πλαίσιο της ΚΑΠ 2023-2027.
Πέντε κρίσιμα ερωτήματα
Μετά από αυτές τις εξελίξεις, ο Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης ζητάει με την ερώτησή του να ληφθούν άμεσα όλα τα απαραίτητα μέτρα για να μη χαθούν οι κρίσιμοι αυτοί ευρωπαϊκοί πόροι για τη στήριξη του κλάδου της ελαιοπαραγωγής. Συγκεκριμένα ερωτά:
Έχει ενεργοποιηθεί ποτέ στο πλαίσιο της ΚΑΠ 2023-2027 ο μηχανισμός στήριξης ελαιοπαραγωγών του άρθρου 219 του κανονισμού 1308/2013; Αν όχι, γιατί;
Σκοπεύει η κυβέρνηση να προβεί στις διαδικασίες που προβλέπει το άρθρο 219 για τους ελαιοπαραγωγούς της Κρήτης; Με ποιο χρονοδιάγραμμα;
Σκοπεύει να αξιοποιήσει τα διαθέσιμα εργαλεία για επενδύσεις στην άρδευση και την αποκατάσταση του γεωργικού δυναμικού που προβλέπονται στο ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027;
Πόσοι έλεγχοι έγιναν μέσα στο 2025 από την Επιτροπή Καταπολέμησης Αθέμιτων Εμπορικών Πρακτικών;
Πόσοι έλεγχοι διενεργήθηκαν από τη ΔΙ.ΜΕ.Α εντός του 2025 και ποια τα αποτελέσματα των ελέγχων του 2024 σχετικά με το ελαιόλαδο;
Ο βουλευτής ζητάει επίσης την εντατικοποίηση των ελέγχων της αγοράς ώστε να προστατευτεί η τιμή του παραγωγού, υπογραμμίζοντας ότι “το κρητικό ελαιόλαδο είναι πυλώνας της οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας του τόπου μας, αναπόσπαστο στοιχείο της κρητικής κουλτούρας και διατροφής”.
Ένα ζήτημα που αφορά χιλιάδες παραγωγούς και την ίδια την καρδιά της κρητικής οικονομίας, το οποίο, όπως φαίνεται, περιμένει απαντήσεις – και κυρίως πράξεις.
