Ο Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ-Κίνημα Αλλαγής ανέδειξε, πρόσφατα, τον επόμενο ευρωπαϊκό στόχο για τις
εργασιακές σχέσεις στην Ελλάδα. Δηλαδή, όχι μόνο την αύξηση των αποδοχών των εργαζομένων, ως
δίκαιο μέρισμα στην ανάπτυξη, αλλά και την βελτίωση της εργασίας. Ώστε να αναβαθμιστεί η ποιότητα
ζωής τους, εξισορροπώντας μεταξύ επαγγελματικού και οικογενειακού βίου. Η πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ.-
Κίνημα Αλλαγής είναι:
1. Πιλοτική και προαιρετική (όχι υποχρεωτική) εφαρμογή της 4ημερης εργασίας (32-35 ώρες/εβδομάδα)
χωρίς απώλεια μισθού.
2. Θεσμοθέτηση κινήτρων για τις επιχειρήσεις που θα την εφαρμόσουν πιλοτικά.
3. Έναρξη διαλόγου για τον βέλτιστο τρόπο εφαρμογής της, δηλαδή για την επιλογή των κλάδων, των
επαγγελμάτων, των κινήτρων, κ.λπ.
4. Εξαγωγή συμπερασμάτων από την εφαρμογή της, ώστε να επεκταθεί εφόσον αποκτήσουμε στοιχεία
από την ελληνική πραγματικότητα.
Η πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είναι ρεαλιστική, εφαρμόσιμη και κυρίως, συμβατή με την αντίληψη του περί
διαλόγου με τους παραγωγικούς φορείς. Σε αντίθεση με την «από τα πάνω» ρύθμιση, που διαχρονικά
πρεσβεύει η ελληνική δεξιά, ευνοώντας ολιγάρχες και καρτέλ.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ.-Κίνημα Αλλαγής θέτει στον δημόσιο διάλογο μια πρόταση με πολλαπλά οφέλη. Μια
πρόταση που θα αυξήσει την παραγωγικότητα της εργασίας σε συγκεκριμένους κλάδους ή επαγγέλματα
και θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής χιλιάδων ανθρώπων. Μια βελτίωση, που είναι απαραίτητη για την
αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, αλλά και άλλων κοινωνικών προβλημάτων, όπως της βίας
των ανηλίκων. Διότι, για την δημιουργία μιας λειτουργικής και δεμένης οικογένειας απαιτείται
«οικογενειακός» χρόνος. Τα εξαντλητικά ωράρια, οι χαμηλοί μισθοί και το ανεξέλεγκτο κόστος ζωής
αποτελούν τροχοπέδη για δημογραφική αναγέννηση.
Η πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ.-Κίνημα Αλλαγής φέρνει την Ελλάδα κοντά στο ευρωπαϊκό κοινωνικό-
εργασιακό γίγνεσθαι, απέναντι στην επιλογή της ΝΔ για ανάπτυξη έντασης εργασίας με χαμηλούς
μισθούς. Τα στοιχεία είναι αμείλικτα! Ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας στην Ελλάδα την
περίοδο 2024-2026 ήταν ~38,27 ώρες (άνδρες:40,59-γυναίκες:35,25). Το 20,9% των εργαζομένων
δουλεύει 45+ ώρες και το 12,4% 49+ ώρες /εβδομάδα (Ευρωπαϊκός Μ.Ο. Eurostat: 6,6%). Αντίστοιχα,
σε άλλες χώρες, ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας ήταν, Κύπρος:35,37, Ουγγαρία:34,83,
Τσεχία:34,49, Ιταλία:33,90, Σλοβακία:33,88, Κροατία:33,87, Σλοβενία:33,30, Πορτογαλία:33,20 ώρες
(ILO). Μέσο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας άνω των 38 ωρών είχαν η Αρμενία, η Ρωσία, η Βενεζουέλα, οι
Φιλιππίνες, η Κένυα, η Σρι Λάνκα, η Νιγηρία, η Μαυριτανία και το Πουέρτο Ρίκο! Η Ελλάδα, το 2024, ήταν
η 6η χώρα στον κόσμο με τις περισσότερες ώρες εργασίας /έτος (1.898), με συνεχή αύξηση από το
2021! Την Ελλάδα ξεπέρασαν, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, χώρες όπως, η Χιλή (1.919), η Κόστα Ρίκα
(2.149), το Μεξικό (2.193) και το Περού (2.263). Αντίθετα, το ίδιο έτος, οι εργαζόμενοι στην Τσεχία
εργάστηκαν 1.771 ώρες, στην Πορτογαλία 1.716, στην Ιταλία 1.709, στην Ουγγαρία 1.674, στην Ισπανία
1.634, στην Σλοβακία 1.624, στην Ιρλανδία 1.622!
H τετραήμερη εργασία θριαμβεύει στην Ευρώπη της…«ευρωπαϊκής» Νέας Δημοκρατίας. Στην
Ισλανδία το 86%-90% των εργαζομένων εργάζεται με μειωμένο ωράριο. Στην Ολλανδία ο μέσος χρόνος
εργασίας είναι 32,1 ώρες/εβδομάδα, έχοντας de facto τετραήμερη εργασία για μεγάλο μέρος των
εργαζομένων. Στην Γερμανία, σε πιλοτικό πρόγραμμα (2024-2026) 45 επιχειρήσεων, οι 33 αποφάσισαν
να διατηρήσουν τη τετραήμερη εργασία. Τα αποτελέσματα έδειξαν σταθερά έσοδα, μείωση των
παραιτήσεων κατά 42% και της επαγγελματικής εξουθένωσης (‘burnout’) κατά 64%. Αντίθετα, η
κυβέρνηση της ΝΔ θέσπισε την εξαήμερη εργασία και το 13ωρο, στον αντίποδα των βέλτιστων και
σύγχρονων ευρωπαϊκών πρακτικών, που αποσυνδέουν την παραγωγικότητα της εργασίας από
την εντατικοποίησή της!
Ένας καλόπιστος συνομιλητής, ίσως αντιτείνει ότι, η χώρα χρειάζεται «να δουλέψει περισσότερο» μετά
την οικονομική κρίση, για να αποκαταστήσει την οικονομική θέση της… Δυστυχώς, όμως δεν είναι μια
εθνική ανάγκη που οδηγεί τη Νέα Δημοκρατία στη διαρκή υποβάθμιση των δικαιωμάτων των
εργαζομένων και στην μείωση του μερίσματος τους στην ανάπτυξη. Αντίθετα, είναι σταθερή πολιτική
της επιλογή η Ελλάδα να είναι χώρα έντασης εργασίας! Μια χώρα, όπου χαμηλών προσόντων
δυναμικό θα αποδίδει τα μέγιστα κέρδη σε επενδυτές-funds και στο μεταπρατικό, εσωστρεφές, μη
καταρτισμένο και μη ανταγωνιστικό τμήμα του κατεστημένου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, το 2005, έχοντας φτηνό δανεισμό και οικονομία σε ανάπτυξη, η ΝΔ επέβαλε
διευθέτηση του χρόνου εργασίας, ορίζοντας ότι, η απασχόληση μέχρι 5 ώρες πέραν των 40 ωρών
εβδομαδιαίως, δεν θα θεωρείται υπερωρία! Ενώ οι υπερωρίες αμείβονταν με ωρομίσθιο προσαυξημένο
κατά 25%, έναντι 75% που ίσχυε μέχρι τότε. Παρόλα, τα μέτρα «διευθέτησης» της απασχόλησης, η χώρα
έχασε οχτώ (8) θέσεις στην κατάταξη ανταγωνιστικότητας (World Competitiveness Ranking) μέχρι το
2009 (52
η από 44
η
το 2004), αποδεικνύοντας ότι η «πολλή» και φτηνή δουλειά, αυξάνει μόνο τα κέρδη
λίγων, όχι την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα.
Παρόμοια είναι εικόνα και κατά την παρούσα περίοδο «γαλάζιας» διακυβέρνησης! Παρά την
αποσάθρωση των εργασιακών σχέσεων -ή μάλλον εξαιτίας της- η παραγωγικότητα (2024-2025) ανά ώρα
εργασίας στην χώρα ανήλθε στο 56,2% του ευρωπαϊκού Μ.Ο. (ΕΕ-27) και στο 46% του Μ.Ο. της
Ευρωζώνης (ΕΖ-19), υπολειπόμενη κατά 14% σε σχέση με το 2009. Η Ελλάδα, του Κυριάκου
Μητσοτάκη, είναι η μόνη χώρα που δεν έχει επιστρέψει στα προ-κρίσης επίπεδα. Ενώ, η
παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο βρίσκεται 18% κάτω από τα επίπεδα του 2009! Αντίθετα, η Ελλάδα
του ΠΑΣΟΚ βρισκόταν σε τροχιά σύγκλισης με την ΕΕ, με την παραγωγικότητα της εργασίας το
2004 να φτάνει στο ~90% του ευρωπαϊκού Μ.Ο.
Η πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. για πιλοτική εφαρμογή 4ήμερης εργασίας είναι ένα βήμα για την
ευρωπαϊκή σύγκλιση της χώρας στον χώρο της εργασίας. Σε συνδυασμό με διαρθρωτικές αλλαγές
για την διασύνδεση εκπαίδευσης – αγοράς εργασίας, την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης, τη
βελτίωση τη ποιότητας των επενδύσεων (αύξηση έντασης κεφαλαίου) και την αποτελεσματικότητα των
θεσμών, μπορούμε να έχουμε διατηρήσιμη και υψηλή ανάπτυξη.
