Σοβαρές «γκρίζες ζώνες» αναδεικνύει η πραγματικότητα μετά την δημοσίευση της απόφασης που θεσπίζει την υποχρεωτική τοποθέτηση ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων ως απαράβατο όρο για τη λήψη των ευρωπαϊκών και εθνικών επιδοτήσεων.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Οι επίσημοι κυβερνητικοί σχεδιασμοί φέρνουν μια νέα εποχή, αλλά και ένα κύμα έντονου προβληματισμού και αντιδράσεων από τον κτηνοτροφικό κόσμο που καλείται να σηκώσει στους ώμους του όλο το κόστος για την αγορά και της τοποθέτησης των ψηφιακών βώλων.
Η έκδοση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Μαργαρίτη Σχοινά του ΥπΑΑΤ, του Δημήτρη Παπαστεργίου (Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης) και του Διοικητής ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή ορίζει την πιλοτική εφαρμογή μόνο για το τρέχον έτος που αφορά αποκλειστικά εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 900 αιγοπρόβατα. Δηλαδή η υποχρεωτικότητα για την φετινή χρονιά αφορά μόνο τους «μεγάλους» κτηνοτρόφους.
Το μέτρο θα γίνει καθολικό για το σύνολο των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων από το 2027.
Όπως δηλώνει ωστόσο, ο γνωστός μελετητής και τεχνικός σύμβουλος των κτηνοτρόφων του Ηρακλείου Γιώργος Γεωργουλάκης η πρώτη ασάφεια της κυβερνητικής απόφασης που πήρε ΦΕΚ την προηγούμενη εβδομάδα αφορά στις δηλώσεις των παραγωγών. Οι κτηνοτρόφοι δεν γνωρίζουν αν το όριο των 900 ζώων θα υπολογιστεί με βάση τις δηλώσεις της 31ης Δεκεμβρίου 2025 ή της 31ης Μαΐου 2026.
Κρυφό «χαράτσι» 5 ευρώ
Το κράτος πάντως, δεν χρηματοδοτεί τη μεταρρύθμιση καθώς η κυβερνητική απόφαση ξεκαθαρίζει ότι δεν προκαλείται καμία δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, μετακυλώντας το κόστος στους ίδιους τους κτηνοτρόφους. Σύμφωνα εξάλλου με τον κ. Γεωργουλάκη το πραγματικό τελικό κόστος που θα κληθεί να πληρώσει ο κάθε παραγωγός, με βάση την έρευνα αγοράς σε εταιρείες, αγγίζει ή και ξεπερνά τα 5 ευρώ ανά ζώο. Η τιμή του βώλου κυμαίνεται γύρω στα 3,50 έως 4,00 ευρώ (3,50€ για τα αρνιά και 3,90€ για τα υπόλοιπα). Σε αυτό θα προστεθεί και η αμοιβή του κτηνιάτρου για την τοποθέτηση των βώλων.
Το κόστος βέβαια αυτό είναι επιπλέον των συμβατικών σκουλαρικιών -ενωτίων. Οι κτηνοτρόφοι που έχουν ήδη αγοράσει νόμιμα σκουλαρίκια, υποχρεούται τώρα να ξαναπληρώσουν για τους βώλους, γεγονός που προκαλεί την εύλογη αντίδραση των παραγωγών, οι οποίοι νιώθουν ότι το κράτος τους επιβάλλει ένα μονομερές «χαράτσι».
Οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται ήδη σε δεινή οικονομική θέση, καθώς υπάρχουν τεράστιες καθυστερήσεις στην καταβολή παλαιότερων δεδουλευμένων επιδοτήσεων και σχεδίων βελτίωσης, με πολλές πληρωμές να παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Η επιβολή ενός νέου γραφειοκρατικού και οικονομικού βάρους, τη στιγμή που η αγορά στερείται ρευστότητας, απειλεί να τινάξει τον πρωτογενή τομέα στον αέρα, με κίνδυνο, αν υπάρξει κάποιο «στραβό» στοιχείο, να χαθούν ακόμη και τα ελάχιστα χρήματα που περιμένουν οι παραγωγοί στην Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα.
Ο φόβος των προστίμων για τους κτηνιάτρους
Η απόφαση ορίζει ότι η τοποθέτηση γίνεται αποκλειστικά από πιστοποιημένους κτηνιάτρους, οι οποίοι θα εισέρχονται με κωδικούς TaxisNet στην ψηφιακή πλατφόρμα, κατόπιν ψηφιακής εξουσιοδότησης από τον κτηνοτρόφο. Σύμφωνα με τον κ. Γεωργουλάκη η τοποθέτηση απαιτεί χρόνο και προσοχή, καθώς ο βώλος δεν είναι απλή κάψουλα. Πρέπει το ζώο να τον κρατήσει στο στόμα και να τον καταπιεί σιγά-σιγά, ώστε να μην του προκληθεί τραύμα. «Ένας κτηνίατρος, ακόμη και με βοηθούς, δεν μπορεί να περάσει περισσότερους από 200 βώλους την ημέρα. Οι κτηνίατροι δεν πρόκειται να μετακινηθούν σε απομακρυσμένα χωριά για μικρά κοπάδια (π.χ. 40-50 ζώα) αν η αμοιβή τους ανά ζώο είναι χαμηλή, κάτι που θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα προσβάσιμοτητας στην επαρχία», υπογραμμίζει με νόημα ο κ. Γεωργουλάκης αναδεικνύοντας τα εν γενεί προβλήματα που ανακύπτουν στην εφαρμογή της μεταρρύθμισης.
Η πιο καυτή «γκρίζα ζώνη» αφορά την αστική και ποινική ευθύνη των κτηνιάτρων. Οι κτηνίατροι είναι εξαιρετικά ανήσυχοι -σε σημείο να σκέφτονται να απόσχουν από τη διαδικασία-, διότι ουσιαστικά αναλαμβάνουν την ευθύνη της ακριβούς καταμέτρησης του κοπαδιού.
Αν το σύστημα εντοπίσει οποιοδήποτε λάθος ή αν ένας βώλος αποβληθεί φυσιολογικά ή χαλάσει, ο κτηνίατρος κινδυνεύει με κυρώσεις, και ο κτηνοτρόφος κινδυνεύει να χάσει άμεσα τις επιδοτήσεις του. «Καλύτερα να λείπω» αναμένεται να πουν πολλοί κτηνίατροι, προκειμένου να μην βρεθούν υπόλογοι για τυχόν αποκλίσεις, σύμφωνα με τον κ. Γεωργουλάκη.
Η ψηφιακή μετάβαση της ελληνικής κτηνοτροφίας, αν και παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως μια μεγάλη τομή διαφάνειας, κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στην πράξη λόγω της έλλειψης κρατικής χρηματοδότησης, των τεχνικών δυσκολιών και της πιθανής άρνησης των κτηνιάτρων να επωμιστούν το βάρος των κρατικών ελέγχων.
«Φτάνει πια, δεν θα γίνουμε πειραματόζωα»
Κραυγή απόγνωσης από τους κτηνοτρόφους του Ηρακλείου
Ιδιαίτερα βαρύ, είναι το κλίμα στην Κρήτη με τους κτηνοτρόφους να καταγγέλλουν μια σειρά από κυβερνητικές αποφάσεις που τους οδηγούν σε αδιέξοδο. Σε έκτακτη συνεδρίαση του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Ηρακλείου, οι παραγωγοί εξέπεμψαν σήμα κινδύνου για τον επικείμενο οικονομικό τους στραγγαλισμό, στρέφοντας τα βέλη τους κατά του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, της ΑΑΔΕ και του ΟΠΕΚΕΠΕ, αφήνοντας ανοιχτό το παράθυρο των νέων κινητοποιήσεων.
Οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται αντιμέτωποι με το ξαφνικό «πάγωμα» του προγράμματος Βιολογικής Κτηνοτροφίας. Σαν να μην έφτανε αυτό, καλούνται τώρα να ξανασημάνουν τα ζώα τους με ειδικούς «βώλους», επωμιζόμενοι οι ίδιοι το κόστος.
Τα κυριότερα μέτωπα της διαμάχης τους με την πολιτεία εστιάζονται στο «μπλόκο» με τους βοσκοτόπους. Οι παραγωγοί καταγγέλλουν ότι οι εκτάσεις τους χαρακτηρίζονται ως μη επιλέξιμες.
Παράλληλα, μια νέα απόφαση εξισώνει άδικα τα ντόπια ζώα με βαριές ξενικές φυλές, αφήνοντας εκτός επιδοτήσεων τα μισά ζώα της Κρήτης.
Την ώρα που οι πληρωμές για τα Οικολογικά Σχήματα και τα Σχέδια Βελτίωσης καθυστερούν δραματικά, η ΑΑΔΕ ζητά αναδρομικά την επιστροφή χρημάτων για παλαιότερα λάθη του ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι παραγωγοί κάνουν λόγο για προσπάθεια μετακύλισης των ευρωπαϊκών προστίμων στις δικές τους πλάτες.
Επιπρόσθετα τα προγράμματα των Νέων Αγροτών παρουσιάζουν τεράστιες καθυστερήσεις στις πληρωμές και την έκδοση αποτελεσμάτων, αφήνοντας τους νέους παραγωγούς εκτεθειμένους στις υποχρεώσεις τους, όπως αποκάλυψε την προηγούμενη εβδομάδα η Φωνή του Μαλεβιζίου.
Η διοίκηση του Συλλόγου ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια ανοχής και διεκδικεί την άμεση αναγνώριση των κρητικών βοσκοτόπων, τη μείωση των ορίων παραγωγικών δεδομένων στο 50% για τη νησιωτική Ελλάδα, την πλήρη κάλυψη του κόστους της νέας σήμανσης από το κράτος, καθώς και την άμεση καταβολή όλων των οφειλόμενων ενισχύσεων. Αν η κυβέρνηση δεν ανταποκριθεί, οι κτηνοτρόφοι προειδοποιούν με μαζικές κινητοποιήσεις.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
