Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης δεν αποτελεί μια απλή, τυπική υποχρέωση απέναντι στο παρελθόν, αλλά μια ζωντανή πνευματική ανάγκη, ιδιαίτερα σε εποχές που η κοινωνία μας αναζητά αυθεντικά πρότυπα ήθους, ευθύνης και ανιδιοτελούς προσφοράς.
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Η Ροδιά Μαλεβιζίου βρέθηκε στο επίκεντρο, στις 21 Ιουνίου με αφορμή την επιμνημόσυνη δέηση προς τιμήν του Αντωνίου Μιχελιδάκη, μιας από τις πλέον εμβληματικές και πολυσύνθετες προσωπικότητες που γέννησε η Κρητική γη.
Το νήμα της ζωής του μεγάλου Κρητικού οπλαρχηγού, πολιτικού και δύο φορές Πρωθυπουργού της Κρητικής Πολιτείας ξεδίπλωσε ο Διευθυντής του Δημοτικού Σχολείου Ροδιάς, κ. Ιωάννης Βλαχάκης ο οποίος, ως κεντρικός ομιλητής της σεμνής τελετής που πραγματοποιήθηκε ανέδειξε τα ιστορικά στοιχεία της περιόδου που έζησε ο σπουδαίος Κρητικός άντρας. Η εμπεριστατωμένη προσέγγιση του κ. Βλαχάκη προσέφερε στους παρευρισκόμενους ένα σπάνιο μάθημα πατριωτισμού και ιστορικής αυτογνωσίας, συνδέοντας το ένδοξο παρελθόν με τις σύγχρονες εκπαιδευτικές και κοινωνικές ανάγκες.
Με μια σπουδαία ομιλία ανέδειξε ιδιαίτερα την προσωπικότητα του Αντώνη Μιχελιδάκη, ο οποίος ως δημοδιδάσκαλος αρχικά κατάφερε να περάσει από τα φιλολογικά έδρανα στην πρώτη γραμμή του αγώνα για την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.
Όπως υπογράμμισε ο κ. Βλαχάκης, η πορεία του Αντωνίου Μιχελιδάκη υπήρξε από την αρχή ταυτισμένη με τη θυσία για το συλλογικό καλό. «Υπάρχουν άνθρωποι που αφιερώνουν τη ζωή τους στην υπηρεσία της πατρίδας χωρίς να ζητούν αντάλλαγμα…Η ιστορία τού χρωστά πολύ περισσότερη προσοχή από ό,τι του έχει δώσει ως τώρα», σημειώνει εμφατικά ο κ. Βλαχάκης στον επιμνημόσυνο λόγο του.
Γεννημένος στο Κράσι το 1844, διέθετε μια σπάνια για την εποχή πνευματική καλλιέργεια και σπούδαζε Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ωστόσο, το 1866, όταν η Κρήτη φλέγεται από τη Μεγάλη Επανάσταση, ο νεαρός φοιτητής δεν διστάζει ούτε μία στιγμή να αφιερώσει την δράση του στον αγώνα. Διακόπτει τις σπουδές του, εγκαταλείπει την ασφάλεια της Αθήνας και επιστρέφει στην πατρίδα για να πολεμήσει.
Η συγκροτημένη σκέψη και η οξυδέρκειά του τον οδηγούν γρήγορα σε ηγετικούς ρόλους. Ορίζεται πληρεξούσιος της Γενικής Επαναστατικής Συνέλευσης, αναλαμβάνοντας τον εξαιρετικά κρίσιμο συντονισμό των επαναστατικών δυνάμεων στις ανατολικές επαρχίες του νησιού. Δέκα χρόνια μετά, στην Επανάσταση του 1878, εκλέγεται Πρόεδρος της Επαναστατικής Συνέλευσης. Από τη θέση αυτή, επιδεικνύοντας σπάνια διπλωματική δεινότητα, συντάσσει και υποβάλλει το ιστορικό υπόμνημα στο Συνέδριο του Βερολίνου, ζητώντας την επίσημη προσάρτηση της Κρήτης στην Ελλάδα, ενώ διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαπραγμάτευση της περίφημης «Σύμβασης της Χαλέπας».
Το καταφύγιο του στο Αρχοντικό
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ.Βλαχάκης στη Ροδιά, τον τόπο που αγάπησε ο Αντώνιος Μιχελιδάκης, επισημαίνοντας πως το μικρό χωριό του Μαλεβιζίου έγινε το καταφύγιο του μεγάλου ανδρός. Όπως αναφέρει ο κ. Βλαχάκης το 1886 αγόρασε ένα μεγάλο αρχοντικό στη Ροδιά. Μάλιστα στο βιβλίο του Δημήτρη Ξυριτάκη που εξέδωσε ο τέως δήμος Γαζίου για το μεγάλο άντρα, καταγράφεται πως το Αρχοντικό εκτός από τόπο παραθερισμού χρησιμοποιείτο ως χώρος φιλοξενίας υψηλών προσκεκλημένων όπως ο πρίγκιπας Γεώργιος «Ανάμεσα στα αξιώματα και τους αγώνες, στις Συνελεύσεις και τις διπλωματικές αποστολές, επέστρεφε πάντα εδώ. Εδώ ξεκουραζόταν, εδώ σκεφτόταν, εδώ ανέπνεε», υπογραμμίζει.
Στο κλείσιμο της παρουσίασής του, ο κ. Ιωάννης Βλαχάκης απηύθυνε ένα ισχυρό μήνυμα προς τη νέα γενιά και την τοπική κοινωνία. Τόνισε ότι η προσωπικότητα του Αντωνίου Μιχελιδάκη αποτελεί φάρο για τους σημερινούς μαθητές, διδάσκοντάς τους πως η ατομική προκοπή και η γνώση έχουν πραγματική αξία μόνο όταν επιστρέφουν ως ανιδιοτελής προσφορά προς το κοινωνικό σύνολο.
Η εκδήλωση στη Ροδιά δεν ήταν απλώς ένα τυπικό μνημόσυνο.
Ήταν μια δημόσια υπενθύμιση ότι η Κρήτη και η Ελλάδα μπορούν να μεγαλουργούν όταν εμπνέονται από ηγέτες με το ανάστημα, την παιδεία, την ευπρέπεια και την απόλυτη αφοσίωση του Αντωνίου Μιχελιδάκη. Η παρακαταθήκη του παραμένει ζωντανή, δείχνοντάς μας τον δρόμο του καθήκοντος σε χαλεπούς καιρούς.
Ο Πολιτικός, η Ένωση και το όραμα
Η πολιτική ωριμότητα και η ακτινοβολία του Αντωνίου Μιχελιδάκη τον καθιερώνουν ως τον απόλυτο εκφραστή του Εθνικού Κόμματος της Κρήτης. Στα χρόνια της Κρητικής Πολιτείας, η προσφορά του φτάνει στο απόγειό της. Τιμάται με το ύπατο αξίωμα, διατελώντας δύο φορές Πρωθυπουργός της ημιαυτόνομης Κρητικής Πολιτείας, οδηγώντας το νησί με σταθερότητα και σύνεση μέσα από συμπληγάδες πολιτικών και διεθνών πιέσεων. Παράλληλα, η εμπιστοσύνη των συμπατριωτών του στο πρόσωπό του αποτυπώνεται στην ανάδειξή του ως Προέδρου της Κρητικής Βουλής κατά τα έτη 1901, 1903, 1905 και 1907, καθώς και της Β΄ Συντακτικής Συνέλευσης του 1906. Ο Μιχελιδάκης δεν ήταν απλώς ένας πολιτικός των αριθμών, αλλά ένας θεσμικός στυλοβάτης που εμπέδωσε το αίσθημα της δικαιοσύνης και της ισονομίας στον τόπο.
Η εμβέλεια του Αντωνίου Μιχελιδάκη ξεπέρασε σύντομα τα γεωγραφικά όρια της Μεγαλονήσου. Το 1910, το Πανελλήνιο τον τιμά εκλέγοντάς τον «τιμής ένεκεν» βουλευτή Αττικοβοιωτίας, μαζί με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και άλλους επιφανείς Κρητικούς ηγέτες. Παρά τις σφοδρές αντιδράσεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία επιχείρησε να ακυρώσει την εκλογή τους, η πορεία προς την εθνική ολοκλήρωση δεν μπορούσε να ανακοπεί.
Το 1912, ως Πρόεδρος της Προσωρινής Επαναστατικής Κυβέρνησης, έχει την ύστατη ιστορική τιμή να παραδώσει επίσημα τα κλειδιά της διοίκησης της Κρήτης στον πρώτο Έλληνα Γενικό Διοικητή, τον Στέφανο Δραγούμη, επισφραγίζοντας τους αιματηρούς αγώνες γενεών και γενεών.
Μετά την επίσημη Ένωση, το ελλαδικό κράτος αξιοποιεί τις βαθιές φιλολογικές και παιδαγωγικές του γνώσεις, διορίζοντάς τον το 1915 Υπουργό των Εκκλησιαστικών και Δημοσίας Εκπαιδεύσεως στην κυβέρνηση Σκουλούδη. Από τη θέση αυτή, ο Μιχελιδάκης οραματίστηκε και εργάστηκε για ένα εκπαιδευτικό σύστημα που θα σφυρηλατούσε ελεύθερους και καλλιεργημένους πολίτες.
«Ακόμα και εκείνοι που διαφωνούσαν μαζί του ομολογούσαν δημόσια ότι υπήρξε έντιμος, ανιδιοτελής, αληθινός πατριώτης»
Η μοίρα των μεγάλων ανδρών, ωστόσο, είναι συχνά συνδεδεμένη και με την πικρία των πολιτικών παθών. Στα μαύρα χρόνια του Εθνικού Διχασμού, το 1916, ο Μιχελιδάκης συλλαμβάνεται και εκτοπίζεται στη Μυτιλήνη. Η στάση του κατά τη διάρκεια της εξορίας, αλλά και μετά την απελευθέρωσή του το 1920, υπήρξε υποδειγματική. Επέδειξε μια πρωτοφανή ανωτερότητα ψυχής, αρνούμενος να τροφοδοτήσει το μίσος και την αντεκδίκηση.
«Ακόμα και εκείνοι που διαφωνούσαν μαζί του ομολογούσαν δημόσια ότι υπήρξε έντιμος, ανιδιοτελής, αληθινός πατριώτης. Το τελευταίο άρθρο που έγραψε στη ζωή του ήταν κάλεσμα συμφιλίωσης — ακόμα και στα πρόθυρα του θανάτου, σκεφτόταν την Κρήτη πρώτα», συμπληρώνει ο κ. Βλαχάκης.
Σε ηλικία 76 ετών, έχοντας εκπληρώσει το χρέος του προς την πατρίδα στο ακέραιο, αποσύρεται οριστικά από την πολιτική. Πέθανε το 1923 στο Ηράκλειο, αφήνοντας πίσω του το όνομα ενός έντιμου και καθαρού ευπατρίδη.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
Προσθήκη του fonimaleviziou.gr στην Google
