Όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι αποφασίζουν να σπάσουν τη σιωπή τους και να καταγγείλουν περιστατικά βίας και παρενόχλησης στον χώρο εργασίας. Οι επώνυμες προσφυγές για εργατικές διαφορές αυξήθηκαν κατά 43%, ενώ πίσω από τη μεγάλη πλειονότητα των περιστατικών δεν βρίσκεται η σωματική βία, αλλά η ψυχολογική πίεση, οι προσβολές και οι λεκτικές επιθέσεις.
Τα στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας σκιαγραφούν μια δύσκολη πραγματικότητα μέσα σε αρκετούς χώρους δουλειάς. Συνολικά υποβλήθηκαν 455 αιτήσεις εργατικών διαφορών αποκλειστικά για περιστατικά βίας και παρενόχλησης, ενώ σχεδόν οκτώ στις δέκα καταγεγραμμένες περιπτώσεις αφορούν ψυχολογικές και λεκτικές συμπεριφορές.
Η αύξηση των καταγγελιών δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι αυξήθηκαν με την ίδια ένταση και τα ίδια τα περιστατικά. Η Επιθεώρηση Εργασίας συνδέει την εξέλιξη και με τη μεγαλύτερη διάθεση των εργαζομένων να μιλήσουν, αλλά και με την καλύτερη γνώση των δικαιωμάτων τους και των διαδικασιών που μπορούν να ακολουθήσουν.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον περισσότερο στην πρόληψη και στην έγκαιρη παρέμβαση και όχι μόνο στη διαχείριση μιας υπόθεσης αφού αυτή καταγγελθεί. Στο πλαίσιο αυτό ενισχύονται οι δράσεις ενημέρωσης και επιμόρφωσης εργαζομένων και επιχειρήσεων για την αναγνώριση και αντιμετώπιση τέτοιων συμπεριφορών.
Ψυχολογική και λεκτική βία στο 79%
Η ακτινογραφία των καταγγελιών δείχνει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα βρίσκεται στις συμπεριφορές που πολλές φορές είναι δυσκολότερο να αποδειχτούν.
Η ψυχολογική και λεκτική βία αντιστοιχεί στο 79% των καταγεγραμμένων περιστατικών. Πρόκειται για συμπεριφορές που μπορεί να περιλαμβάνουν συστηματικές προσβολές, απαξίωση, εκφοβισμό και άσκηση έντονης ψυχολογικής πίεσης.
Πολύ χαμηλότερα, αλλά σε κάθε περίπτωση σε σημαντικά επίπεδα, βρίσκεται η σωματική βία, η οποία αντιστοιχεί στο 15% των περιστατικών. Το υπόλοιπο 6% αφορά υποθέσεις σεξουαλικής παρενόχλησης.
Ένα ακόμα στοιχείο που αναδεικνύεται από την Επιθεώρηση Εργασίας είναι ότι σημαντικός αριθμός διαφορών μπορεί να επιλυθεί εξωδικαστικά μέσω της ειδικής διαδικασίας της Αρχής. Αυτό συμβαίνει συχνότερα όταν ο εργαζόμενος εξακολουθεί να εργάζεται στην ίδια επιχείρηση κατά τον χρόνο που υποβάλλεται η καταγγελία.
Επτά στις δέκα περιπτώσεις από πάνω προς τα κάτω
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για τη σχέση ανάμεσα στον καταγγέλλοντα και στο πρόσωπο σε βάρος του οποίου γίνεται η καταγγελία.
Σχεδόν τρεις στις τέσσερις περιπτώσεις, συγκεκριμένα το 73%, εκδηλώνονται στο πλαίσιο κάθετης ιεραρχικής σχέσης. Δηλαδή, η καταγγελλόμενη συμπεριφορά προέρχεται κυρίως από εργοδότες ή προϊσταμένους προς εργαζόμενους που βρίσκονται χαμηλότερα στην επαγγελματική ιεραρχία.
Ταυτόχρονα, μεγαλύτερη κινητικότητα εμφανίζουν οι νεότεροι εργαζόμενοι. Η ηλικιακή ομάδα 25-34 ετών αντιπροσωπεύει πλέον το 21,8% του συνόλου των καταγγελιών, έναντι 14% το προηγούμενο έτος.
Η μεγάλη αυτή αύξηση δείχνει ότι οι νεότερες ηλικίες εμφανίζονται περισσότερο πρόθυμες να προσφύγουν στους ελεγκτικούς μηχανισμούς, όταν θεωρούν ότι παραβιάζονται τα όριά τους στον χώρο εργασίας.
Αλλαγές καταγράφονται και στο φύλο των προσώπων σε βάρος των οποίων υποβάλλονται καταγγελίες. Οι άνδρες εξακολουθούν να αποτελούν την πλειονότητα με 62%, ωστόσο το ποσοστό των γυναικών αυξήθηκε στο 38%, από 30% προηγουμένως.
Για πρώτη φορά καταγράφηκαν επίσης επίσημα περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου. Το ποσοστό διαμορφώθηκε στο 10% μεταξύ γυναικών και στο 11% μεταξύ ανδρών.
Σε ποιους κλάδους χτυπά «κόκκινο»
Μεγάλες αποκλίσεις εμφανίζονται και μεταξύ των επαγγελματικών κλάδων. Ο συνολικός δείκτης παραβατικότητας διαμορφώνεται στο 9%, αλλά σε ορισμένους τομείς φτάνει ακόμη και το 23%.
Υψηλές συγκεντρώσεις παραβάσεων καταγράφονται στις υπηρεσίες υγείας, στη διαχείριση ακινήτων, στις υπηρεσίες αισθητικής και κομμωτικής, καθώς και στις νομικές και λογιστικές υπηρεσίες.
Αντίθετα, στο λιανικό εμπόριο ο δείκτης βρίσκεται στο 8%, στα ξενοδοχεία και τα καταλύματα στο 9% και στην εστίαση στο 12%. Σύμφωνα με την Επιθεώρηση Εργασίας, η εικόνα στους συγκεκριμένους κλάδους συνδέεται και με τους εκτεταμένους προληπτικούς ελέγχους.
Η Αρχή έχει παράλληλα αποστείλει ενημερωτικές επιστολές σε περίπου 2.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις εμπορίου και τουρισμού, ενώ σχετικές οδηγίες έχουν αναρτηθεί και στο πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ».
Στο θεσμικό σκέλος, υποβλήθηκαν προς κύρωση 271 νέοι κανονισμοί εργασίας που περιλαμβάνουν ειδικές πολιτικές για την πρόληψη και τη διαχείριση περιστατικών βίας και παρενόχλησης. Το 68% προέρχεται από επιχειρήσεις της Αττικής και της Κεντρικής Μακεδονίας, ενώ ένα επιπλέον 19% αφορά μεγάλες τουριστικές μονάδες σε Κρήτη και Αιγαίο.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η βία στον χώρο εργασίας δεν περιορίζεται στις ακραίες περιπτώσεις που φτάνουν στη δημοσιότητα. Το μεγαλύτερο μέρος των καταγγελιών αφορά καθημερινές συμπεριφορές ψυχολογικής και λεκτικής πίεσης, ενώ το γεγονός ότι το 73% των περιστατικών συνδέεται με την εργασιακή ιεραρχία αναδεικνύει και το βασικότερο πρόβλημα: την κατάχρηση της θέσης ισχύος μέσα στον χώρο δουλειάς.
Πηγή: newsbeast.gr
