Η σημαντική αλλαγή στο θεσμικό πλαίσιο των Σχεδίων Βελτίωσης που φέρνει την επέκταση της πρόσθετης επιδότησης κατά +10% για όλους τους νέους αγρότες, ακόμα και για εκείνους που δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα πριμ πρώτης εγκατάστασης δεν αλλάζει την κατάσταση της έντονης απογοήτευσης και οικονομικής ασφυξίας που επικρατεί στον αγροτικό τομέα.
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Ιδιαίτερα στην Κρήτης οποιαδήποτε νέα εξαγγελία ή αλλαγή στους όρους παραμένει «κενό γράμμα» αν δεν επιλυθούν πρώτα τα τεράστια προβλήματα στις πληρωμές και τις αξιολογήσεις των προηγούμενων προγραμμάτων.
Όπως αποκαλύπτει στη ΦΜ ο Πρόεδρος των Μελετητών Κρήτης, κ. Νίκος Κουτεντάκης, ένας μεγάλος αριθμός υλοποιημένων επενδύσεων των οποίων οι πληρωμές είχαν σταλεί και έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, παραμένουν ανεξόφλητες.
Σύμφωνα με τον ίδιο ο αγροτικός πληθυσμός και ιδιαίτερα οι νέοι ζουν σε ένα καθεστώς συνεχών μεταθέσεων στις ημερομηνίες των πληρωμών. Όπως λέει, «οι ημερομηνίες πληρωμής μεταφέρονται διαρκώς -από τον Απρίλιο στον Ιούνιο, μετά στον Ιούλιο, στον Σεπτέμβριο- χωρίς να έχει καταβληθεί μέχρι σήμερα ούτε ένα ευρώ».
Την ίδια ώρα οι νέοι επενδυτές στον πρωτογενή τομέα βρίσκονται εγκλωβισμένοι στον τραπεζικό «κλωβό» και στους τόκους. Η πλειοψηφία των αγροτών, όπως υπογραμμίζει, έχει πάρει δάνεια για να υλοποιήσει τα έργα. «Με καθυστερήσεις που φτάνουν ήδη τους 9 μήνες, οι τόκοι τρέχουν, προκαλώντας τεράστια οικονομική επιβάρυνση».
Στα συρτάρια τα Σχέδια Βελτίωσης θερμοκηπίων
Ανάλογη είναι η εικόνα και στις επενδύσεις για θερμοκήπια, οι οποίες κατατέθηκαν τον Δεκέμβριο του 2025 και σχεδόν έναν χρόνο μετά τα αποτελέσματα είναι «άφαντα». Ο κ. Κουτεντάκης μιλά για παράλογους αποκλεισμούς καθώς τα νέα πλαίσια αποκλείουν όσους παραγωγούς υλοποίησαν πρόσφατα Σχέδια Βελτίωσης από το να προχωρήσουν σε νέες επενδύσεις εκσυγχρονισμού ή επέκτασης, περιορίζοντάς τους μόνο σε συνοδευτικές δράσεις (όπως φωτοβολταϊκά και έργα νερού).
Η διοικητική δυστοκία αγγίζει και τους Νέους Αγρότες καθώς οι εικόνα με τις εκκρεμότητες στις πληρωμές του 2022 και 2024 παραμένει αμετάβλητη. Παραμένουν ανοιχτοί φάκελοι και εκκρεμότητες που πρέπει να διευθετηθούν συμπληρωματικά, χωρίς όμως να παρέχεται η απαραίτητη τεχνική δυνατότητα από το σύστημα.
Όπως τονίζει ο Πρόεδρος των Μελετητών Κρήτης, για να αποκτήσουν ουσία οι επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα και να επιστρέψει η εμπιστοσύνη στον κλάδο, πρέπει άμεσα να γίνει η πληρωμή των παλαιών οφειλών. «Να εξοφληθούν «χθες» τα παλαιά μέτρα (1.1.1, 4.1.1, 4.1.2, 4.1.5) ώστε να ανασάνουν οι παραγωγοί από τα τραπεζικά βάρη», επισημαίνει με νόημα.
Ο κ. Κουτεντάκης τονίζει επίσης πως πρέπει να βγουν άμεσα οι εγκρίσεις για τις επενδύσεις θερμοκηπίων που εκκρεμούν εδώ και έναν χρόνο και να ξεκαθαρίσουν όλες οι παλαιές εκκρεμότητες ώστε ο κόσμος να δει ότι το σύστημα λειτουργεί και να έχει διάθεση να επενδύσει ξανά.
«Αν δεν ξεκαθαρίσουν τα παλιά, ο κόσμος δεν έχει όρεξη να επενδύσει. Όταν ο ένας ακούει ότι ο άλλος είναι έναν χρόνο απλήρωτος, παγώνουν όλα», καταλήγει ο κ. Κουτεντάκης, συνοψίζοντας την κατάσταση σε ένα τίτλο: «Γενικώς, δεν λειτουργεί τίποτα».
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
