Τα προβλήματα από την υλοποίηση του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) εξελίσσονται σε «γόρδιο δεσμό», καθώς οι διαδικασίες των αναγκαστικών απαλλοτριώσεων έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία και κύμα αντιδράσεων. Σύμφωνα με τον Γιώργο Αγαπάκη (Διευθυντή της Διεύθυνσης Υποδομών της Περιφέρειας Κρήτης), για τη νέα χάραξη από το Ηράκλειο μέχρι τα Χανιά (μήκους περίπου 105 χλμ.) διενεργούνται 13 ανεξάρτητες πράξεις απαλλοτρίωσης, οι οποίες αφορούν 7.832 στρέμματα και 4.466 ιδιοκτήτες.
Η τοπική κοινωνία είναι θορυβημένη από την εφαρμογή του άρθρου που επιτρέπει την ταχεία κατάληψη των ακινήτων πριν την τελική καταβολή των αποζημιώσεων. Οι ιδιοκτήτες βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρά ζητήματα:
-
Εκατοντάδες τοπογραφικά διαγράμματα παρουσιάζουν αποκλίσεις, αφήνοντας τους πολίτες χωρίς ακριβή εικόνα για το ποιο τμήμα της γης τους απαλλοτριώνεται.
-
Η διέλευση του αυτοκινητοδρόμου διχοτομεί ιδιοκτησίες, δημιουργώντας μη οικοδομήσιμα ή μη εκμεταλλεύσιμα τμήματα χωρίς πρόβλεψη για τη συνολική αποζημίωσή τους.
-
Υπάρχει διάχυτη καχυποψία απέναντι στο Δημόσιο, λόγω παλαιότερων έργων όπου οι δικαιούχοι περίμεναν χρόνια για να εισπράξουν τις αποζημιώσεις τους.
Μπροστά στον κίνδυνο γραφειοκρατικού και δικαστικού χάους, οι Δικηγορικοί Σύλλογοι Χανίων και Ρεθύμνου παρεμβαίνουν δυναμικά συγκροτώντας ειδικές επιτροπές. Το βασικό τους αίτημα προς το Υπουργείο Υποδομών είναι η άμεση ίδρυση και λειτουργία τοπικών γραφείων εξυπηρέτησης, ώστε οι πολίτες (πολλοί εκ των οποίων είναι ηλικιωμένοι αγρότες) να μην αναγκάζονται να μετακινούνται στα αστικά κέντρα ή στην Αθήνα για διορθώσεις στο κτηματολόγιο και υποβολή δικαιολογητικών. Παράλληλα, οι δικηγόροι πραγματοποιούν ανοιχτές ενημερωτικές συναντήσεις σε πληττόμενους δήμους (όπως στον Αποκόρωνα και στη Σούδα), καθοδηγώντας τους κατοίκους ενόψει των δικαστικών μαχών για τον δίκαιο καθορισμό της προσωρινής τιμής μονάδας.
Χωρίς οργανωμένη local υποστήριξη, διαφάνεια και δίκαιες αποζημιώσεις, το μεγαλύτερο αναπτυξιακό έργο της Κρήτης κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε έναν ατελείωτο δικαστικό μαραθώνιο.
