Πέντε Κέντρα Δόμησης προβλέπονται στην Κρήτη, στο πλαίσιο κυβερνητικού σχεδίου για μεταφορά των Πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο, πανελλαδική διαχείριση οικοδομικών αδειών και υποχρεωτικούς ελέγχους πριν από την κατασκευή
Πέντε Κέντρα Δόμησης προβλέπεται να λειτουργήσουν στην Κρήτη, στο πλαίσιο της κυβερνητικής μεταρρύθμισης που σχεδιάζει τη μεταφορά των Πολεοδομιών στο Ελληνικό Κτηματολόγιο. Το νέο σύστημα αλλάζει τον τρόπο έκδοσης των οικοδομικών αδειών, επιτρέποντας τον έλεγχο φακέλων από υπηρεσίες ολόκληρης της χώρας, ανεξάρτητα από την τοποθεσία του ακινήτου.
Το σχέδιο, που παρουσιάστηκε πρόσφατα στον πρωθυπουργό και αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση εντός του 2026, προβλέπει τη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ).
Στον νέο οργανισμό θα ενσωματωθούν οι 183 υφιστάμενες Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ), οι οποίες σχεδιάζεται να αντικατασταθούν από 97 Κέντρα Δόμησης σε ολόκληρη τη χώρα.
Πέντε Κέντρα Δόμησης στην Κρήτη – Ο ρόλος του Ηρακλείου
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάζει το Πρώτο Θέμα, το νέο δίκτυο θα αποτελείται από 21 Περιφερειακά και 76 Τοπικά Κέντρα Δόμησης.
Στην Κρήτη προβλέπεται η λειτουργία πέντε Κέντρων, ενώ για τη στέγαση των νέων υπηρεσιών εξετάζεται κυρίως η αξιοποίηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων του Ελληνικού Κτηματολογίου.
Σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό έχει και το Ηράκλειο, όπου προβλέπεται να δημιουργηθεί ένας από τους δύο κεντρικούς αποθηκευτικούς χώρους φυσικών αρχείων του Κτηματολογίου, με τον δεύτερο στη Θεσσαλονίκη.
Η μεταφορά των εγγράφων θα απελευθερώσει χώρους στα κτηματολογικά γραφεία, ώστε να στεγαστούν νέες υπηρεσίες, αξιοποιώντας τα 78 σημερινά σημεία εξυπηρέτησης του φορέα.
Στην υπόλοιπη χώρα προβλέπονται 18 Κέντρα στην Αττική, 14 στο Νότιο Αιγαίο, 11 στην Κεντρική Μακεδονία, έξι στο Βόρειο Αιγαίο, στη Θεσσαλία, στην Πελοπόννησο, στη Στερεά Ελλάδα και στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, πέντε στα Ιόνια Νησιά, στην Ήπειρο και στη Δυτική Μακεδονία και τέσσερα στη Δυτική Ελλάδα.
Οικοδομικές άδειες χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη δυνατότητα εξέτασης οικοδομικών αδειών από υπηρεσίες διαφορετικής περιοχής.
Για παράδειγμα, ένας μηχανικός που εργάζεται στη Θεσσαλονίκη θα μπορεί να ελέγχει φάκελο ακινήτου στη Μύκονο ή στη Σαντορίνη.
Οι αιτήσεις θα κατανέμονται στα Κέντρα Δόμησης με βάση τη διαθεσιμότητα προσωπικού και τον φόρτο εργασίας, προκειμένου να περιοριστούν οι καθυστερήσεις σε υπηρεσίες με πολλές εκκρεμότητες.
Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα τα Κέντρα να αναλαμβάνουν αποκλειστικά υποθέσεις άλλων γεωγραφικών περιοχών, ώστε να περιορίζονται οι τοπικές εξαρτήσεις και οι δυνατότητες παρεμβάσεων.
Η εφαρμογή του συστήματος θα στηρίζεται στον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), που θα συγκεντρώνει στοιχεία για χρήσεις γης, όρους δόμησης, αρτιότητες και περιβαλλοντικούς περιορισμούς, με βάση τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).
Προβλέπεται επίσης αξιοποίηση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης για την αναζήτηση πολεοδομικών δεδομένων, τον εντοπισμό απαιτούμενων δικαιολογητικών και την επεξεργασία φακέλων.
Υποχρεωτικός έλεγχος σε όλες τις οικοδομικές άδειες
Το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει αναμόρφωση της διαδικασίας αδειοδότησης, με προληπτικό έλεγχο στο 100% των οικοδομικών αδειών.
Σήμερα εκδίδονται περίπου 34.000 άδειες ετησίως, από τις οποίες το 65% χορηγείται χωρίς προηγούμενο ουσιαστικό έλεγχο του φακέλου. Στο υπόλοιπο 35%, ο έλεγχος επικεντρώνεται κυρίως στα τοπογραφικά διαγράμματα και στα διαγράμματα κάλυψης.
Στο νέο μοντέλο, οι φάκελοι θα εξετάζονται από ανεξάρτητους ιδιώτες μηχανικούς, που θα επιλέγονται με κλήρωση από ειδικό μητρώο μέσω του ΤΕΕ.
Μετά τη θετική εισήγησή τους, οι άδειες θα εκδίδονται ψηφιακά από το σύστημα e-Άδειες, το οποίο θα εξακολουθήσει να διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο.
Επιπλέον, η Διοίκηση θα διενεργεί δειγματοληπτικό έλεγχο στο 30% των αδειών, πριν από την έναρξη των οικοδομικών εργασιών.
Αλλάζει και το όριο υποχρεωτικής προέγκρισης, το οποίο σχεδιάζεται να μειωθεί από τα 3.000 στα 1.000 τετραγωνικά μέτρα. Υποχρεωτική προέγκριση προβλέπεται επίσης για έργα σε περιοχές ειδικής προστασίας, ανεξαρτήτως επιφάνειας.
Γιατί αλλάζει το σημερινό σύστημα
Η εικόνα των Υπηρεσιών Δόμησης αποτυπώνει τις ελλείψεις που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η μεταρρύθμιση.
Από τους 332 δήμους της Ελλάδας, μόνο 183 διαθέτουν ΥΔΟΜ, με τους υπόλοιπους 149 να εξυπηρετούνται από υπηρεσίες άλλων δήμων.
Περίπου το 35% των Πολεοδομιών λειτουργεί με έναν ή δύο μηχανικούς, ενώ στο 23% των υπηρεσιών ο μέσος χρόνος έκδοσης οικοδομικής άδειας ξεπερνά τους έξι μήνες.
Επιπλέον, 28 ΟΤΑ με πληθυσμό 25.000 κατοίκων δεν διαθέτουν Πολεοδομία, ενώ το 46% των μηχανικών του δημόσιου τομέα είναι άνω των 55 ετών.
Η ενιαία διοικητική εποπτεία αποσκοπεί επίσης στον περιορισμό των διαφορετικών ερμηνειών της πολεοδομικής νομοθεσίας και στην αντιμετώπιση φαινομένων αδιαφάνειας.
Στους δήμους προβλέπεται να παραμείνουν οι αρμοδιότητες πολεοδομικού σχεδιασμού, ενώ η μεταφορά των ελέγχων αυθαιρέτων τοποθετείται σε επόμενο στάδιο.
Πότε θα εφαρμοστεί – Πιλοτική έναρξη τον Απρίλιο του 2027
Η μεταρρύθμιση σχεδιάζεται να ξεκινήσει πιλοτικά τον Απρίλιο του 2027, με τη συμμετοχή 20 μηχανικών από τη Λάρισα και τα Τρίκαλα.
Στόχος είναι η πανελλαδική εφαρμογή τον Οκτώβριο του 2027, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες οργανωτικές, ψηφιακές και νομοθετικές διαδικασίες.
Για την υλοποίηση του νέου πλαισίου απαιτούνται υπουργικές και κοινές υπουργικές αποφάσεις, καθώς και προεδρικά διατάγματα μετά την ψήφιση του σχετικού νόμου.
Πάνω από 1.000 μηχανικοί και κόστος 32 εκατ. ευρώ
Για τη λειτουργία του σκέλους έκδοσης οικοδομικών αδειών υπολογίζεται ότι θα απαιτηθούν 817 μηχανικοί και 80 διοικητικοί υπάλληλοι.
Με τη μελλοντική ενσωμάτωση των ελέγχων αυθαιρέτων, οι συνολικές ανάγκες αυξάνονται σε 1.056 μηχανικούς.
Το σχέδιο προβλέπει εθελοντικές μετακινήσεις εργαζομένων από δήμους και άλλους δημόσιους φορείς, αξιοποίηση συμβασιούχων και 200 νέες προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ.
Εφόσον δεν καλυφθούν οι ανάγκες, εξετάζεται υποχρεωτική απόσπαση έως 390 εργαζομένων, με κριτήριο απόστασης έως 10 χιλιομέτρων μεταξύ παλιάς και νέας θέσης εργασίας. Εναλλακτικά, προβλέπεται η δυνατότητα προγραμματικής σύμβασης με το ΤΕΕ.
Το ετήσιο λειτουργικό κόστος των υπηρεσιών έκδοσης αδειών εκτιμάται σε 32 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τα 29,7 εκατ. αφορούν μισθοδοσία. Προβλέπονται ακόμη εφάπαξ δαπάνες 8,3 εκατ. ευρώ.
Τα αναμενόμενα ετήσια έσοδα από το αντίστοιχο μερίδιο των παραβόλων υπολογίζονται μόλις σε 1,5 έως 2 εκατ. ευρώ, δημιουργώντας χρηματοδοτική διαφορά περίπου 30 εκατ. ευρώ.
Το μοντέλο χρηματοδότησης παραμένει υπό επεξεργασία με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, ενώ στους υπολογισμούς δεν περιλαμβάνεται το μελλοντικό κόστος των ελέγχων κατασκευών.
Παράλληλα, το Ελληνικό Κτηματολόγιο καλείται να προετοιμαστεί για την ανάληψη των νέων αρμοδιοτήτων, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η προσπάθεια ολοκλήρωσης της κτηματογράφησης έως το τέλος του 2026.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
Προσθήκη του fonimaleviziou.gr στην Google
