Σε προχωρημένες τεχνικές διαβουλεύσεις με τη Ρουάντα βρίσκονται η Ελλάδα, η Γερμανία, η Αυστρία, η Δανία και η Ολλανδία, με στόχο τη δημιουργία του πρώτου κοινού κόμβου επιστροφής μεταναστών (Return Hub) εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρωτοβουλία, που ανακοινώθηκε επίσημα στη Βιέννη και στην οποία η Αθήνα διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο μέσω του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνου Πλεύρη, αναμένεται να επισφραγιστεί με την υπογραφή κοινού Μνημονίου Συνεργασίας (MoU) στις αρχές Ιανουαρίου 2027. Στόχος των πέντε ευρωπαϊκών κυβερνήσεων είναι να δοθεί διέξοδος στο αδιέξοδο των ανεκτέλεστων απελάσεων, δημιουργώντας έναν μηχανισμό διαχείρισης για όσους δεν διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ, αλλά η επιστροφή στις πατρίδες τους αποδεικνύεται πρακτικά αδύνατη.
Ποιοι μεταφέρονται στη Ρουάντα και ποιοι εξαιρούνται
Ο νέος μηχανισμός δεν αφορά οριζόντια το σύνολο των μεταναστευτικών ροών, αλλά στοχεύει σε μια αυστηρά οριοθετημένη κατηγορία υπηκόων τρίτων χωρών:
-
Οι προϋποθέσεις υπαγωγής: Αφορά άτομα που εισήλθαν σε μία από τις πέντε χώρες, υπέβαλαν αίτημα ασύλου το οποίο απορρίφθηκε τελεσίδικα, και ενώ υπάρχει οριστική απόφαση επιστροφής, αυτή δεν μπορεί να εκτελεστεί — είτε επειδή οι ίδιοι αρνούνται να συνεργαστούν με τις αρχές, είτε επειδή οι χώρες καταγωγής τους αρνούνται ή αδυνατούν να τους δεχθούν πίσω.
-
Οι ρητές εξαιρέσεις: Από τη μεταφορά στον κόμβο της Ρουάντας εξαιρούνται ρητά οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, οι οικογένειες, καθώς και άτομα που εμπίπτουν σε σοβαρές κατηγορίες ευαλωτότητας. Οι τελικές εγγυήσεις προστασίας θα κλειδώσουν στις τεχνικές συνομιλίες πριν από τον Ιανουάριο.
Ανοιχτές δομές, άδεια διαμονής και δύο επιλογές
Σε αντίθεση με τα κλειστά προαναχωρησιακά κέντρα κράτησης, ο σχεδιασμός προβλέπει ανοιχτές εγκαταστάσεις στη Ρουάντα. Οι μεταφερόμενοι θα λαμβάνουν κανονική άδεια διαμονής στη χώρα και θα καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο δρόμους:
-
Παραμονή και ένταξη στη Ρουάντα: Όσοι επιθυμούν να χτίσουν εκεί μια νέα ζωή, θα εντάσσονται σε υποστηρικτικά προγράμματα που περιλαμβάνουν εκμάθηση γλώσσας, κοινωνική στέγαση, καθώς και πρόσβαση σε ασφαλιστικές και κοινωνικές παροχές.
-
Οικειοθελής επαναπατρισμός: Επιστροφή στη χώρα καταγωγής τους, επιλογή η οποία παραμένει ανοιχτή ακόμη και για όσους αρχικά δοκιμάσουν να εγκατασταθούν στη Ρουάντα και στην πορεία αλλάξουν γνώμη.
Το σκεπτικό της επιλογής της Ρουάντας και η ευρωπαϊκή διάσταση
Οι έξι εμπλεκόμενες πλευρές υπογραμμίζουν ότι ο κόμβος δεν λειτουργεί ως τιμωρητικό μέτρο, αλλά ως μια «δεύτερη ευκαιρία» που τερματίζει τη μακρόχρονη εκκρεμότητα όσων παραμένουν εγκλωβισμένοι στην Ευρώπη χωρίς χαρτιά.
Η επιλογή της Ρουάντας στηρίχθηκε στην πολιτική της σταθερότητα, τους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης, την κοινωνική συνοχή, αλλά και στη μακρά τεχνογνωσία της στη φιλοξενία και ενσωμάτωση εκτοπισμένων πληθυσμών. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση του Κιγκάλι επιδιώκει την ενίσχυση του διεθνούς της αποτυπώματος και τη διεύρυνση των στρατηγικών συνεργασιών της με την Ευρώπη.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η κίνηση των πέντε κρατών ευθυγραμμίζεται με τη νέα στρατηγική της ΕΕ για την αύξηση του ποσοστού των επιστροφών —με απαρέγκλιτο σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα και την αρχή της μη επαναπροώθησης—, προσφέροντας στην Ελλάδα ένα κρίσιμο εργαλείο αποσυμφόρησης για τις περιπτώσεις απορριφθέντων αιτούντων άσυλο που παραμένουν στη χώρα.
Προσθήκη του fonimaleviziou.gr στην Google

